برای انتخاب بهترین بازیهای خانوادگی برای نوروز لازم نیست سراغ سرگرمیهای پرهزینه یا قوانین پیچیده بروید. بازیای برای دورهمی نوروزی مناسبتر است که در چند دقیقه آماده شود، بازیکنهای کمسنوسال و بزرگتر را کنار هم بنشاند و نوبتها در آن آنقدر طولانی نباشد که بقیه حوصلهشان سر برود.
فهرست زیر از بازیهایی تشکیل شده که با کاغذ و خودکار، چند وسیله ساده یا حتی بدون هیچ وسیلهای اجرا میشوند. برای هر بازی، تعداد مناسب بازیکن، زمان تقریبی و راهی برای نوروزیتر کردن آن را هم آوردهایم تا انتخاب برای مهمانیهای کوچک و بزرگ آسانتر شود.
بهترین بازیهای خانوادگی برای نوروز کداماند؟
بازی مناسب را بر اساس ترکیب مهمانها انتخاب کنید، نه فقط بر اساس محبوبیت آن. اگر چند کودک در جمع هستند، بازیهای تصویری و حرکتی بهتر جواب میدهند؛ برای جمع بزرگسالان، بازیهای واژهای و خاطرهمحور معمولاً جذابترند.
- جمع ۴ تا ۸ نفره: اسمفامیل موضوعی، قصه زنجیرهای و حدس بزن چیام.
- جمع ۸ نفره و بیشتر: پانتومیم گروهی، مسابقه واژه و شکار سرنخ.
- حضور کودکان کمسن: نقاشی و حدس، گنجیابی خانگی و بازیهای کوتاه حرکتی.
- زمان محدود بین پذیرایی و دیدوبازدید: بازیهایی با دورهای ۵ تا ۱۰ دقیقهای، نه رقابتهای طولانی و حذفی.
اسمفامیل نوروزی؛ نسخهای تازه از یک بازی آشنا
اسمفامیل زمانی جذابتر میشود که دستهبندیهای معمول را کمی تغییر دهید. بهجای فهرست همیشگی، موضوعهایی مثل چیزهایی که سر سفره هفتسین میبینیم، مقصدهای سفر نوروزی، غذاهای محلی، شخصیتهای کارتونی و کارهایی که در تعطیلات انجام میدهیم را امتحان کنید.
برای کودکان، دستهبندیها را تصویری یا ساده انتخاب کنید و لازم نیست پاسخها حتماً با یک حرف سخت شروع شوند. یک روش منصفانه این است که پاسخ تکراری یک امتیاز و پاسخ منحصربهفرد دو امتیاز داشته باشد؛ برای پاسخهای مشکوک هم پیش از اعلام نتیجه، خود بازیکن فرصت توضیح بدهد.
پانتومیم گروهی برای مهمانیهای شلوغ
پانتومیم به فضای زیادی نیاز ندارد و برای جمعهای چندنسلی مناسب است، به شرط آنکه موضوعها متناسب با سن همه انتخاب شوند. نام فیلمها و اصطلاحات پیچیده را با کارهای روزمره، حیوانات، مشاغل، ضربالمثلهای آشنا و موقعیتهای نوروزی ترکیب کنید.
دو گروه تشکیل دهید و برای هر اجرا ۶۰ تا ۹۰ ثانیه زمان بگذارید. بهتر است بازیکنها موضوع را روی کاغذهای از پیش آماده بنویسند تا کسی احساس نکند موضوعی عمداً برای سختکردن بازی انتخاب شده است. برای کودکان هم میتوان اجازه داد یکی از اعضای همگروه با اشارههای ساده به شروع اجرا کمک کند.
بازیهای کلامی کوتاه برای فاصله بین دو پذیرایی
حدس بزن چیام
نام یک حیوان، وسیله، شغل یا شخصیت شناختهشده را روی کاغذ بنویسید و بدون نشاندادن، روی پیشانی بازیکن بگذارید. او فقط با سؤالهایی که پاسخشان بله یا نه است، باید در یک دقیقه موضوع را حدس بزند. برای جمع خانوادگی، موضوعهای واقعی و آشنا را انتخاب کنید و از اسم افرادی که در مهمانی حضور ندارند استفاده نکنید تا بازی برای کسی ناخوشایند نشود.
قصه زنجیرهای نوروزی
یک نفر داستان را با یک جمله شروع میکند؛ مثلاً «صبح روز اول عید، وقتی در خانه را باز کردیم...» هر نفر فقط یک یا دو جمله به قصه اضافه میکند. تعیین سه واژه اجباری مانند ماهی قرمز، چمدان و باران، داستان را خلاقانهتر میکند و زمان هر نوبت را هم کوتاه نگه میدارد.
مسابقه واژه ممنوعه
برای هر بازیکن یک واژه نوروزی تعیین کنید؛ مثلاً «عیدی»، «سفر» یا «هفتسین». او باید در یک دقیقه آن واژه را برای بقیه توضیح دهد، اما اجازه ندارد خود کلمه یا چند واژه ازپیشتعیینشده مرتبط با آن را به زبان بیاورد. این بازی با کارتهای دستنویس هم اجرا میشود و به وسایل آماده نیاز ندارد.
گنجیابی هفتسین در خانه
برای کودکان و نوجوانان، گنجیابی میتواند بخش پرتحرک دورهمی باشد. چند سرنخ کوتاه را در نقاط امن خانه بگذارید و هر سرنخ را به مکان بعدی مرتبط کنید؛ مثلاً «جایی را پیدا کن که کتابهای سفر در آن هستند». جایزه نهایی میتواند انتخاب دسر، تعیین بازی بعدی یا یک هدیه کوچک باشد و لازم نیست ارزش مالی داشته باشد.
تعداد سرنخها را با سن بچهها هماهنگ کنید و اشیای شکستنی، کابینتهای خطرناک و فضاهای خصوصی را از مسیر بازی کنار بگذارید. اگر چند کودک حضور دارند، آنها را در گروههای ترکیبی قرار دهید تا کودک بزرگتر فقط پاسخدهنده نباشد و کوچکتر هم در پیدا کردن سرنخ نقش داشته باشد.
بازیهای تصویری و حرکتی برای کودکان و بزرگترها
در بازی «نقاشی و حدس»، یک نفر موضوعی مثل سبزه، سفره عید، دوچرخه یا یک حیوان را میکشد و گروه باید آن را حدس بزند. محدودکردن زمان به دو دقیقه و ممنوعکردن نوشتن حروف، بازی را هیجانانگیزتر میکند؛ بااینحال برای کودک کمسن میتوانید زمان بیشتری در نظر بگیرید.
اگر در خانه بازی آمادهای مانند جِنگا، اونو یا دابل دارید، آن را به رقابتهای کوتاه تبدیل کنید و شرط مالی نگذارید. در بازیهای خانوادگی، حذف کامل بازیکنها معمولاً باعث کنارماندن کودکان و افراد کمتجربه میشود؛ بهتر است بازیکن پس از باخت یک امتیاز از دست بدهد، اما تا پایان در جمع بماند.
چطور بازی نوروزی را برای همه لذتبخش نگه داریم؟
- قانونها را پیش از شروع در دو یا سه جمله توضیح دهید و نخستین دور را آزمایشی اجرا کنید.
- برای هر دور زمان مشخص بگذارید؛ بازی کوتاه معمولاً از رقابت فرسایشی جذابتر است.
- گروهها را ترکیبی از کودکان، نوجوانان و بزرگترها ببندید.
- امتیاز را ابزار شوخی و رقابت دوستانه بدانید، نه وسیلهای برای سرزنش بازنده.
- به مهمانهایی که نمیخواهند بازی کنند، نقش داور، زمانسنج یا انتخابکننده موضوع بدهید.
جمعبندی: بهترین بازیهای خانوادگی برای نوروز بازیهایی هستند که آمادهسازی ساده، نوبتهای کوتاه و امکان مشارکت چند نسل را داشته باشند. اسمفامیل موضوعی و پانتومیم برای جمعهای شلوغ، گنجیابی برای کودکان و قصه زنجیرهای یا حدس بزن چیام برای دورهمیهای آرامتر انتخابهای مطمئنتری هستند؛ فقط کافی است موضوع و سطح دشواری را با مهمانهای همان روز هماهنگ کنید.
