برای یک دورهمی پرجمعیت، بازی فقط زمانی جواب میدهد که قوانینش سریع فهمیده شود، وسایل زیادی نخواهد و همه فرصت اثرگذاری داشته باشند. بازیهای خانوادگی رقابتی برای دورهمی اگر درست انتخاب شوند، بدون نیاز به کنسول یا خرید وسایل گران، جمع را به چند تیم کوچک تبدیل میکنند و به گفتوگو، خنده و همکاری شکل میدهند.
در فهرست زیر بازیهایی را میبینید که میتوان آنها را برای سن، تعداد نفرات و فضای خانه تغییر داد. نکته اصلی این است که رقابت را بر امتیاز و زمان بنا کنید، نه بر حذف طولانی بازیکنان؛ چون در جمع خانوادگی بهتر است کسی برای مدت زیادی فقط تماشاگر نباشد.
چطور بازیهای خانوادگی رقابتی برای دورهمی را انتخاب کنیم؟
پیش از شروع، سه عامل را مشخص کنید: تعداد نفرات، سن کوچکترین بازیکن و میزان فضای قابل استفاده. بازیهای کلامی برای خانههای کوچک مناسبترند، درحالیکه پانتومیم یا جستوجوی سرنخ به فضای حرکت نیاز دارند.
قوانین را در چند جمله توضیح دهید و یک دور آزمایشی کوتاه برگزار کنید. همچنین بهتر است یک نفر زمانسنج و ثبتکننده امتیاز باشد تا داوری وسط هیجان بازی به بحث اصلی تبدیل نشود.
پانتومیم تیمی؛ رقابتی پرهیجان بدون وسیله
بازیکنان را به دو یا چند تیم تقسیم کنید. در هر دور، یک نفر از تیم کلمه یا عبارت را اجرا میکند و همتیمیها باید در زمان مشخص آن را حدس بزنند؛ صحبتکردن، اشاره به حروف یا نشاندادن مستقیم اشیا ممنوع باشد.
برای جمع خانوادگی، موضوعها را از قبل در چند دسته بنویسید: فیلم و شخصیت، شغل، حیوان، وسیله خانه و ضربالمثل. برای کودکان، دستههایی مثل حیوانات و خوراکیها عادلانهتر از عنوان فیلمهای قدیمی هستند. هر حدس درست یک امتیاز داشته باشد و تیمی که پس از چند دور امتیاز بیشتری دارد، برنده شود.
اسمفامیل با امتیازدهی منصفانهتر
اسمفامیل زمانی رقابتیتر و جذابتر میشود که فقط به سرعت نوشتن وابسته نباشد. دستههای معمول را با مواردی مانند غذای محلی، وسیلهای که در خانه پیدا میشود، شغل، نام کتاب یا مکان گردشگری جایگزین کنید و برای هر دور یک حرف انتخاب کنید.
برای پاسخ تکراری امتیاز کامل، پاسخ منحصربهفرد امتیاز بیشتر و خانه خالی صفر امتیاز در نظر بگیرید. قبل از شروع مشخص کنید که نامهای خاص، واژههای محلی و کلمات مرکب پذیرفته میشوند یا نه؛ همین توافق ساده جلوی اختلاف بر سر جوابها را میگیرد.
حدس کلمه با توضیح محدود
روی برگهها کلمههایی بنویسید که همه اعضای جمع بتوانند بشناسند؛ مثلاً «چمدان»، «باران»، «دوچرخه» یا «آشپزخانه». یک نفر باید کلمه را بدون گفتن خود واژه یا همخانوادههایش توضیح دهد و تیمش در زمان تعیینشده آن را حدس بزند.
برای دشوارتر شدن بازی، استفاده از چند واژه مشخص را ممنوع کنید. مثلاً برای توضیح «دوچرخه» نمیتوان از «چرخ» یا «رکاب» استفاده کرد. این تغییر، بازی را از یک حدس ساده به رقابتی واقعی میان سرعت فکرکردن و انتخاب واژه تبدیل میکند.
بیستسؤالی تیمی برای جمعهای کمتحرک
یک تیم شیء، شخص، مکان یا حیوانی را در ذهن انتخاب میکند و تیم مقابل حداکثر ۲۰ سؤال میپرسد. پاسخها فقط باید «بله»، «خیر» یا در صورت نیاز «اطلاعات کافی ندارم» باشند. پس از پایان سؤالها، تیم مقابل یک فرصت برای حدس نهایی دارد.
برای امتیازدهی، میتوانید حدس درست با کمتر از ۱۰ سؤال را سه امتیاز، حدس درست با ۱۰ تا ۲۰ سؤال را دو امتیاز و حدس نادرست را صفر امتیاز حساب کنید. بهتر است موضوع هر دور از قبل تعیین شود تا یک تیم سراغ انتخابهای بیش از حد مبهم نرود.
مسابقه جستوجوی سرنخ در خانه
برای این بازی، چند سرنخ کوتاه در بخشهای امن خانه پنهان کنید و هر سرنخ را به محل بعدی مرتبط کنید. دو تیم میتوانند مسیر یکسان را با فاصله زمانی شروع کنند یا برای هر تیم رنگ و مسیر جداگانهای در نظر بگیرید.
سرنخها را بهجای پنهانکردن در مکانهای خطرناک، داخل کتاب، کنار یک گلدان یا زیر یک وسیله سبک بگذارید. برنده تیمی است که زودتر به پاسخ نهایی برسد، اما برای کودکان بهتر است سرعت تنها معیار نباشد و حل درست معما هم امتیاز جداگانه داشته باشد.
بازیهای کارتی و رومیزی برای رقابت منظمتر
اگر خانواده بازیهای آماده در خانه دارد، بازیهایی مانند اونو، دبرنا یا برخی بازیهای رومیزی نوبتی میتوانند گزینه مناسبی باشند. مزیت این گروه آن است که نوبت، هدف و شیوه امتیازدهی از ابتدا روشن است و برای جمعهایی که پانتومیم یا بازیهای پرتحرک را نمیپسندند، نظم بیشتری ایجاد میکند.
بااینحال، پیش از شروع درباره مدت بازی و قانون پایان توافق کنید. در جمعهای بزرگ، دو میز یا دو گروه کوچک بهتر از یک بازی طولانی با تعداد نفرات بیش از ظرفیت بازی است؛ در پایان نیز میتوان برندههای هر گروه را در یک دور کوتاه مقابل هم قرار داد.
قوانین کوچکی که رقابت را خانوادگی نگه میدارد
- تیمها را تا حد امکان ترکیبی از کودکان، نوجوانان و بزرگسالان تشکیل دهید.
- زمان هر دور را کوتاه نگه دارید تا افراد فرصت جبران داشته باشند.
- قانون بازی و شیوه امتیازدهی را پیش از آغاز مشخص کنید.
- برای پاسخهای خلاقانه، یک داور بیطرف یا رأی اکثریت تعیین کنید.
- تنبیه، مسخرهکردن بازنده و حذف طولانیمدت را از قوانین کنار بگذارید.
جمعبندی: بهترین بازیهای خانوادگی رقابتی برای دورهمی الزاماً پیچیدهترین گزینهها نیستند. پانتومیم تیمی و جستوجوی سرنخ برای جمعهای پرانرژی، اسمفامیل و بیستسؤالی برای فضای آرامتر و بازیهای کارتی برای رقابت منظمتر مناسباند؛ کافی است قوانین را کوتاه، امتیازدهی را روشن و تیمها را متعادل انتخاب کنید.
