برای انتخاب بهترین بازیهای فکری خانوادگی برای همه سنین نباید فقط به معروف بودن یک عنوان توجه کرد. بازی مناسب باید با تعداد بازیکنان، سن کوچکترین عضو جمع، زمان دورهمی و میزان تحمل خانواده برای رقابت هماهنگ باشد؛ وگرنه حتی یک بازی جذاب هم ممکن است بعد از یک نوبت کنار گذاشته شود.
فهرست زیر از بازیهای سریع و ساده تا گزینههای استراتژیکتر را پوشش میدهد. سن پیشنهادی هر بازی تقریبی است و اگر کودک تجربه بازی رومیزی نداشته باشد، همراهی یک بزرگسال میتواند نتیجه را بهتر کند.
بهترین بازیهای فکری خانوادگی برای همه سنین کداماند؟
دابل؛ سریع، تصویری و مناسب شروع
دابل یا Dobble بر پایه پیدا کردن نماد مشترک میان کارتهاست. هر دو کارت یک نماد مشترک دارند، اما اندازه و جای آن تغییر میکند؛ بنابراین بازیکنان باید با دقت و سرعت عمل کنند.
قوانین کوتاه، کارتهای تصویری و دورهای چنددقیقهای، این بازی را برای خانوادههایی مناسب میکند که کودکان و بزرگسالان همزمان در جمع هستند. برتری بزرگسالان در تجربه یا سرعت، با انتخاب حالتهای مختلف بازی تا حدی قابل مدیریت است.
اونو؛ بازی کارتی آشنا با تصمیمهای کوچک
اونو فقط یک بازی شانسمحور نیست؛ انتخاب زمان مناسب برای استفاده از کارتهای ویژه و تغییر رنگ، به تصمیمگیری هم نیاز دارد. قوانین آن سریع منتقل میشود و برای جمعهای چهار تا هشت نفره گزینهای کمدردسر است.
برای کودکان کمسن، بهتر است ابتدا فقط قوانین اصلی را اجرا کنید و کارتهای ویژه را یکییکی وارد بازی کنید. در نسخههای موجود در بازار، کیفیت چاپ کارت و خوانا بودن علامتها از نام برند مهمتر است.
راینو هیرو؛ ساختن برج بدون پیچیدگی
در راینو هیرو بازیکنان با کارتها ساختمانی بلند میسازند و باید بدون فرو ریختن آن، نشانه بازی را در طبقه مناسب قرار دهند. این بازی مهارت حرکتی ظریف، دقت و کمی برنامهریزی را درگیر میکند، بدون آنکه کودک مجبور باشد متن زیادی بخواند.
کوتاه بودن هر دور باعث میشود برای کودکان پیشدبستانی یا جمعهایی که دامنه توجه متفاوتی دارند مناسب باشد. البته قطعات کوچک بازی را باید دور از دسترس کودکان زیر سه سال نگه داشت.
دیکست؛ داستانسازی برای جمعهای خلاق
دیکست با کارتهای تصویری، بازیکنان را به ساختن یک جمله یا داستان کوتاه درباره تصویر وادار میکند. دیگران باید کارتی انتخاب کنند که به آن توصیف نزدیک باشد، اما نه آنقدر واضح که همه پاسخ درست را حدس بزنند.
این بازی برای خانوادههایی جذاب است که از گفتوگو، خیالپردازی و برداشتهای متفاوت لذت میبرند. برای کودکان کوچکتر میتوان قانون را ساده کرد و بهجای امتیازدهی، از آن برای قصهگویی خانوادگی استفاده کرد.
کدنیمز پیکچرز؛ فکری گروهی با وابستگی کم به متن
در کدنیمز پیکچرز، راهنما باید با یک کلمه، اعضای تیم خود را به سمت تصاویر درست هدایت کند؛ اما یک انتخاب اشتباه ممکن است امتیاز تیم مقابل را بالا ببرد. نسخه تصویری نسبت به نسخه کلمهمحور برای خانوادههایی که کودک دبستانی دارند، دسترسپذیرتر است.
این بازی برای چهار نفر به بالا بهتر جواب میدهد و زمانی جذابتر میشود که اعضای تیم درباره سرنخها با هم گفتوگو کنند. اگر اختلاف سطح سنی زیاد است، یک بزرگسال میتواند در نقش راهنما یا همتیمی به کودک کمک کند.
کینگدومینو؛ استراتژی سبک در زمانی کوتاه
کینگدومینو از بازیکنان میخواهد قلمرو خود را با قطعههای زمین گسترش دهند و برای بهدست آوردن ترکیبهای امتیازی بهتر، نوبت انتخاب قطعهها را مدیریت کنند. قوانین آن نسبتاً ساده است، اما انتخابهای بازی بهتدریج عمق بیشتری پیدا میکند.
این عنوان برای خانوادههایی مناسب است که بازی فکری واقعی میخواهند، اما حوصله بازیهای طولانی و پرقانون را ندارند. معمولاً کودکان دبستانی بزرگتر میتوانند با چند دور تمرین، منطق اصلی آن را یاد بگیرند.
آزول؛ انتخابی آرامتر برای نوجوانان و بزرگسالان
در آزول، بازیکنان کاشیهای رنگی را انتخاب میکنند و با نظم مشخص در صفحه خود میچینند. جمع کردن کاشیهای همرنگ امتیاز میدهد، اما انتخاب نادرست ممکن است قطعههای اضافی را به جریمه تبدیل کند.
ظاهر زیبا و نوبتهای نسبتاً آرام، آن را برای دورهمیهای خانوادگی مناسب میکند؛ با این حال برای کودکان کمسن ممکن است مفهوم امتیازدهی و جریمه کمی دشوار باشد. آزول انتخاب بهتری برای جمعی است که دستکم یک یا دو بازیکن نوجوان یا بزرگسال دارد.
بازیهای طولانیتر برای جمعهای باتجربه
اگر اعضای خانواده از بازیهای رقابتی و برنامهریزی چندمرحلهای لذت میبرند، کارکاسون و بلیت سفر انتخابهای قابل بررسی هستند. در کارکاسون، ساختن مسیرها و شهرها و تصمیم درباره زمان قرار دادن مهره اهمیت دارد؛ بلیت سفر نیز بر تکمیل مسیرهای ریلی و مدیریت کارتها تمرکز میکند.
این دو بازی برای کودکان کمسن انتخاب اول نیستند، چون توضیح قوانین و زمان بازی بیشتری میخواهند. بهتر است نخستین تجربه با تعداد بازیکنان کمتر و بدون اجرای همه قوانین پیشرفته انجام شود.
چطور بازی مناسب جمع خود را انتخاب کنیم؟
پیش از خرید یا شروع بازی، این چهار سؤال را پاسخ دهید:
- چند نفر بازی میکنند؟ برای دو تا چهار نفر، کینگدومینو و آزول مناسبترند؛ برای جمع بزرگتر، اونو یا کدنیمز پیکچرز انعطاف بیشتری دارند.
- چقدر زمان دارید؟ دابل، اونو و راینو هیرو برای زمانهای کوتاه مناسباند؛ کارکاسون و بلیت سفر به فرصت بیشتری نیاز دارند.
- آیا بازیکنان با متن راحتاند؟ بازیهای تصویری برای خانوادههایی که کودک کوچک دارند یا زبان بازی برایشان مانع است، انتخاب سادهتری هستند.
- رقابت بهتر است یا همکاری؟ اگر برد و باخت باعث تنش میشود، بازیهای همکاریمحور یا نسخه سادهشده بازیهای رقابتی را امتحان کنید.
سن درجشده روی جعبه تنها معیار نیست. میزان تمرکز، توانایی خواندن، تجربه قبلی و حتی تعداد بزرگسالانی که حاضرند قوانین را توضیح دهند، روی مناسب بودن بازی اثر میگذارد.
برای جذابتر شدن بازی خانوادگی چه کار کنیم؟
قوانین را پیش از شروع، کوتاه و با یک دور آزمایشی توضیح دهید. لازم نیست در اولین نوبت همه جزئیات امتیازدهی یا قوانین فرعی اجرا شود؛ هدف این است که بازیکنان منطق بازی را بفهمند و فرصت تصمیمگیری پیدا کنند.
برای کودکان، نقش توضیحدهنده یا مسئول چیدن قطعات را جدی بگیرید. همچنین بهتر است بزرگسالان عمداً همه تصمیمهای خود را بهینه نکنند تا کودک احساس نکند نتیجه از ابتدا مشخص است؛ کمک کردن با پرسشهایی مثل «اگر این کارت را نگه داری چه میشود؟» از دخالت مستقیم بهتر است.
بازی را زمانی تمام کنید که هنوز اشتیاق برای یک دور دیگر وجود دارد. یک دور کوتاه و موفق معمولاً برای ساختن عادت دورهمی بهتر از جلسهای طولانی است که با خستگی یا بحث بر سر قوانین تمام شود.
جمعبندی: انتخاب بهترین بازیهای فکری خانوادگی برای همه سنین
بهترین بازیهای فکری خانوادگی برای همه سنین الزاماً پیچیدهترین یا گرانترین بازیها نیستند. برای شروع، دابل، اونو و راینو هیرو انتخابهای ساده و سریعاند؛ دیکست و کدنیمز پیکچرز گفتوگو و خلاقیت بیشتری ایجاد میکنند و کینگدومینو، آزول، کارکاسون و بلیت سفر برای جمعهای باتجربهتر مناسباند.
اگر کوچکترین عضو خانواده را در انتخاب، توضیح قوانین و روند بازی سهیم کنید، احتمال اینکه بازی واقعاً به بخشی از دورهمی تبدیل شود بیشتر است.
