بازی حافظه با کارت برای کودکان در خانه به وسایل خاصی نیاز ندارد و در کمتر از چند دقیقه آماده می‌شود. چند جفت کارت هم‌شکل را پشت‌ورو روی زمین می‌چینید و هر بازیکن در نوبت خود دو کارت برمی‌گرداند تا جای تصویرها را به خاطر بسپارد.

این بازی برای یک کودک، دو نفر یا یک جمع خانوادگی مناسب است. کودک هنگام بازی باید به جای کارت‌ها، نوبت خود و کارت‌هایی که قبلاً دیده است توجه کند؛ به همین دلیل، سرگرمی ساده‌ای است که بدون صفحه‌نمایش، تمرین یادسپاری و دقت را هم وارد زمان بازی می‌کند.

وسایل لازم برای ساخت کارت‌های حافظه در خانه

برای ساخت نسخه خانگی، به کارت‌های هم‌اندازه و چند جفت تصویر نیاز دارید. کاغذ معمولی هم قابل استفاده است، اما اگر کارت‌ها را روی مقوا بچسبانید، دیرتر تا می‌خورند و کودک راحت‌تر آن‌ها را جابه‌جا می‌کند.

  • ۱۲ تا ۲۴ تکه کاغذ یا مقوای هم‌اندازه
  • مداد رنگی، ماژیک یا برچسب‌های تصویری
  • یک سطح صاف برای چیدن کارت‌ها
  • در صورت تمایل، مداد و کاغذ برای ثبت امتیاز

روی هر دو کارت یک جفت، تصویر یا نشانه‌ای یکسان بکشید؛ مثلاً دو سیب، دو ماهی یا دو دایره قرمز. پشت همه کارت‌ها باید شبیه هم باشد تا کودک از روی رنگ یا طرح پشت کارت‌ها نتواند جفت‌ها را تشخیص دهد.

چه تصویرهایی برای کودک بهتر هستند؟

برای شروع، از شکل‌های آشنا و ساده استفاده کنید: حیوانات، میوه‌ها، وسایل خانه، وسایل نقاشی یا شکل‌های هندسی. تصویرهای خیلی شبیه به هم، نوشته‌های ریز و جزئیات زیاد ممکن است بازی را برای کودک کم‌سن دشوار و خسته‌کننده کند.

روش چیدن و اجرای بازی حافظه با کارت برای کودکان

  1. کارت‌ها را خوب بُر بزنید و همه را به پشت روی زمین یا میز بچینید.
  2. بازیکن اول دو کارت را برمی‌گرداند تا همه بتوانند تصویرها را ببینند.
  3. اگر دو کارت یکسان بودند، بازیکن آن‌ها را برای خود برمی‌دارد و می‌تواند یک نوبت دیگر بازی کند.
  4. اگر تصاویر متفاوت بودند، کارت‌ها دوباره به همان جای قبلی برگردانده می‌شوند.
  5. بازیکن بعدی تلاش می‌کند جای کارت‌های دیده‌شده را به خاطر بیاورد و جفت پیدا کند.
  6. بازی زمانی تمام می‌شود که همه جفت‌ها پیدا شده باشند.

پیش از شروع، یک قانون ساده برای برگرداندن کارت‌ها تعیین کنید: کارت‌ها باید به‌آرامی برگردند و جای آن‌ها عوض نشود. این نکته کوچک باعث می‌شود کودک بتواند از حافظه مکانی خود استفاده کند و بازی به حدس تصادفی تبدیل نشود.

تعداد کارت‌ها را بر اساس سن و تجربه تنظیم کنید

شروع بازی با کارت‌های زیاد، معمولاً نتیجه خوبی ندارد. کودک کم‌سن ممکن است پیش از آنکه فرصت یادگیری قانون را پیدا کند، از تعداد تصویرها و طولانی شدن نوبت‌ها خسته شود.

  • سه تا چهار سال: چهار تا شش جفت کارت و نوبت‌های کوتاه مناسب‌تر است.
  • پنج تا شش سال: شش تا هشت جفت کارت را امتحان کنید و از کودک بخواهید جای تصویرهای دیده‌شده را توضیح دهد.
  • هفت سال به بالا: می‌توانید تعداد جفت‌ها را بیشتر کنید یا برای هر نوبت زمان مشخصی در نظر بگیرید.

این بازه‌ها قطعی نیستند؛ بعضی کودکان با کارت کمتر به چالش نیاز دارند و بعضی دیگر برای لذت بردن از بازی به زمان بیشتری احتیاج دارند. معیار اصلی، علاقه کودک و توانایی او برای دنبال کردن نوبت‌هاست، نه سن به‌تنهایی.

چطور بازی را برای کودکان جذاب‌تر کنیم؟

بعد از چند دور، شکل کارت‌ها را تغییر دهید تا بازی تکراری نشود. می‌توانید یک موضوع مشخص انتخاب کنید؛ مثلاً یک دور فقط با حیوانات، دور بعد با خوراکی‌ها و دور دیگر با رنگ‌ها بازی کنید.

برای کودکی که هنوز با شمردن آشنا می‌شود، هر بار پیدا کردن جفت را با شمارش همراه کنید. برای کودک بزرگ‌تر، از او بخواهید پس از برگرداندن کارت‌ها یک جمله کوتاه درباره تصویر بگوید؛ البته این کار نباید بازی را به آزمون تبدیل کند.

چند تغییر ساده در قوانین

  • در نسخه همکاری، همه بازیکنان با هم تلاش می‌کنند تمام جفت‌ها را پیش از تمام شدن زمان پیدا کنند.
  • در نسخه آسان‌تر، کارت‌های هر جفت را با فاصله بیشتری از هم بچینید تا کودک بهتر جای آن‌ها را به خاطر بسپارد.
  • در نسخه دشوارتر، تعداد کارت‌ها را افزایش دهید یا از تصویرهای نزدیک به هم استفاده کنید.
  • برای کودک خجالتی یا مضطرب، امتیاز فردی را حذف کنید و بازی را به فعالیت مشترک تبدیل کنید.

اشتباه‌هایی که بازی حافظه را برای کودک سخت می‌کند

مقایسه کردن کودک با خواهر، برادر یا والدین یکی از رایج‌ترین اشتباه‌هاست. سرعت یادآوری در کودکان یکسان نیست و فشار برای بردن می‌تواند لذت بازی را از بین ببرد.

اشتباه دیگر، اصلاح فوری هر پاسخ است. اگر کودک کارتی را اشتباه برداشت، چند ثانیه فرصت دهید خودش به تصویرها نگاه کند و جای آن‌ها را پیدا کند. همچنین بهتر است بزرگسالان عمداً بازی را بیش از حد آسان نکنند؛ گاهی اشتباه کردن والد، فرصت خوبی برای خندیدن و ادامه دادن بازی ایجاد می‌کند.

اگر کودک پس از چند دقیقه بی‌حوصله شد، بازی را متوقف کنید یا تعداد کارت‌ها را کم کنید. هدف این فعالیت، تمرین و سرگرمی در کنار هم است، نه کامل کردن بازی به هر قیمت.

جمع‌بندی: یک بازی ساده برای زمان‌های کوتاه خانوادگی

بازی حافظه با کارت برای کودکان در خانه با چند تکه مقوا و تصویرهای ساده آماده می‌شود و می‌توان دشواری آن را دقیقاً با سن و حال‌وهوای کودک هماهنگ کرد. با تعداد کمی جفت شروع کنید، پشت کارت‌ها را یکسان نگه دارید و به‌جای تمرکز افراطی بر برنده شدن، به کودک فرصت یادآوری، اشتباه و بازی دوباره بدهید.