بازیهای خانوادگی همکاریمحور برای جمع دوستانه زمانی بهترین انتخاباند که قرار نیست یک نفر برنده شود و بقیه فقط تماشا کنند. در این بازیها همه بازیکنان یک هدف مشترک دارند؛ از پیدا کردن یک مجرم خیالی و نجات جزیره گرفته تا رساندن کلمات درست به ذهن یکدیگر.
انتخاب مناسب به تعداد نفرات، سن بازیکنان و میزان حوصله گروه بستگی دارد. برای جمعی که تجربه بازی رومیزی ندارد، بازی کوتاه و کمقانون بهتر جواب میدهد؛ اما گروههای باتجربهتر میتوانند سراغ بازیهایی بروند که تصمیمگیری و برنامهریزی جدیتری میطلبند.
چرا بازیهای همکاریمحور برای دورهمی دوستانه جواب میدهند؟
در بازی رقابتی، اشتباه یک نفر ممکن است او را از ادامه بازی کنار بگذارد. در مدل همکاریمحور، شکست یا موفقیت متعلق به همه است و بازیکنان معمولاً بیشتر درباره راهحلها حرف میزنند تا درباره حذف کردن یکدیگر.
این ویژگی برای جمعهایی با اختلاف سنی یا تجربه متفاوت مهم است. کودک میتواند یک سرنخ پیدا کند، نوجوان ایده بدهد و بزرگسالان مدیریت زمان یا قوانین را بر عهده بگیرند؛ بدون اینکه نتیجه از همان ابتدا به نفع بازیکن حرفهای تمام شود.
بهترین بازیهای خانوادگی همکاریمحور برای جمع دوستانه
۱. Just One؛ ساده، سریع و مناسب جمعهای ناآشنا
در «Just One» یک نفر باید کلمهای را حدس بزند و بقیه با نوشتن سرنخ به او کمک میکنند. نکته بامزه این است که اگر دو سرنخ شبیه هم باشند، هر دو حذف میشوند؛ بنابراین بازیکنان باید هم واضح و هم خلاقانه فکر کنند.
این بازی برای جمعهای چندنفره و شروع یک دورهمی انتخاب خوبی است. قوانین آن در چند دقیقه توضیح داده میشود و چون رقابت مستقیم ندارد، افراد کمحرف هم فرصت مشارکت پیدا میکنند. برای اجرای فارسی میتوان از کلمههای روی کارتها یا فهرستی دستساز استفاده کرد.
۲. The Mind؛ همکاری بدون گفتوگو
در «The Mind» بازیکنان باید کارتهای عددی خود را از کم به زیاد روی میز بگذارند، اما اجازه ندارند عدد کارتشان را به دیگران بگویند یا درباره نوبت صحبت کنند. گروه باید با توجه به مکثها، نگاهها و حس زمانبندی مشترک تصمیم بگیرد.
این بازی وسایل کمی میخواهد و برای جمعی مناسب است که بازی کوتاه و متفاوت میخواهند. برای کودکان کمسن ممکن است قانون سکوت دشوار باشد؛ بهتر است ابتدا چند دور تمرینی بدون حساسیت روی نتیجه انجام شود.
۳. Hanabi؛ هرکس اطلاعات دیگران را میبیند
در «Hanabi» بازیکنان کارتهای خود را رو به دیگران نگه میدارند و خودشان آنها را نمیبینند. هر نفر باید با دادن سرنخهای محدود به همتیمیها کمک کند کارتها را به ترتیب درست بازی کنند.
این بازی برای کسانی جذاب است که از حافظه، دقت و ارتباط غیرمستقیم لذت میبرند. چون تعداد و نوع سرنخها محدود است، توضیح دادن بیش از حد یا اشارههای خارج از قانون میتواند تجربه بازی را خراب کند. اگر گروه کودک دارد، میتوان نسخه سادهتری با تعداد کارت کمتر اجرا کرد.
۴. Forbidden Island؛ نجات گنج پیش از غرق شدن جزیره
در «Forbidden Island» بازیکنان نقش ماجراجویانی را دارند که باید گنجها را پیدا کنند و پیش از فرو رفتن کامل جزیره، راه فرار را بیابند. هر شخصیت توانایی ویژهای دارد و هماهنگی بین نقشها برای موفقیت ضروری است.
این گزینه برای خانوادههایی مناسب است که یک بازی رومیزی واقعی با صفحه، کارت و تصمیمگیری میخواهند، اما نمیخواهند وارد قوانین سنگین شوند. بازی معمولاً از یک سناریوی ساده شروع میشود و بعد میتوان سطح دشواری را افزایش داد. بهتر است بازیکنان پیش از شروع بدانند هدف، شکست دادن سیستم بازی است نه دستور دادن به یکدیگر.
۵. Pandemic؛ برنامهریزی گروهی در چند جبهه
در «Pandemic» گروه باید همزمان چند بیماری خیالی را کنترل کند، نمونهها را جابهجا کند و درمانهای لازم را پیدا کند. هر بازیکن نقش و توانایی متفاوتی دارد و یک تصمیم اشتباه میتواند فشار را در چند شهر بیشتر کند.
این بازی برای نوجوانان و بزرگسالانی مناسب است که از برنامهریزی چندمرحلهای لذت میبرند. موضوع بیماری ممکن است برای بعضی جمعها خوشایند نباشد و تعداد قوانین آن از گزینههای سادهتر بیشتر است. اگر اعضای گروه تازهکارند، بازی را با درجه دشواری پایین آغاز کنید و نقشها را کوتاه و روشن توضیح دهید.
۶. Outfoxed!؛ کارآگاهی کودکانه برای خانواده
در «Outfoxed!» بازیکنان با همکاری هم سرنخها را بررسی میکنند تا روباه مقصر را پیش از فرار شناسایی کنند. بازی به خواندن پیچیده نیاز ندارد و کودک میتواند در مشاهده تصویرها، حذف مظنونها و انتخاب سرنخها نقش واقعی داشته باشد.
این بازی برای خانوادههایی که کودک دبستانی دارند، انتخاب کاربردیتری از بازیهای استراتژیک بزرگسالان است. بزرگسالان بهتر است پاسخ را سریع اعلام نکنند و به کودک فرصت بدهند از روی سرنخها نتیجهگیری کند.
۷. Hoot Owl Hoot!؛ یک گزینه ساده برای کودکان کوچکتر
در «Hoot Owl Hoot!» بازیکنان باید جوجهجغدها را پیش از طلوع آفتاب به لانه برسانند. تصمیمها سادهاند، اما کودک یاد میگیرد حرکت خود را با هدف گروه هماهنگ کند و برای یک نتیجه مشترک برنامه داشته باشد.
این بازی برای جمعی مناسب است که کودکان کمسن در آن حضور دارند و بزرگسالان نمیخواهند قوانین طولانی توضیح دهند. اگر بازی برای بزرگسالان بیش از حد ساده است، میتوان آن را بهعنوان فعالیتی کوتاه پیش از بازی اصلی در نظر گرفت.
برای انتخاب بازی، این چهار معیار را بررسی کنید
- تعداد بازیکنان: برای جمعهای شلوغ، بازیهایی مانند Just One معمولاً از بازیهای نوبتی و کمظرفیت بهتر عمل میکنند.
- سن و توانایی خواندن: بازیهای تصویری یا کممتن برای کودکان و جمعهای چندنسلی دردسر کمتری دارند.
- مدت زمان: اگر مهمانها مرتب رفتوآمد دارند، بازی کوتاه انتخاب کنید تا خروج یک نفر روند بازی را به هم نزند.
- سطح تعامل: بعضی بازیها گفتوگو و شوخی زیادی ایجاد میکنند، اما بعضی دیگر بر سکوت، حافظه و تمرکز تکیه دارند.
چطور از «بازیکن تصمیمگیرنده» شدن یک نفر جلوگیری کنیم؟
بازیهای همکاریمحور گاهی با مشکلی به نام «بازیکن مسلط» روبهرو میشوند؛ یعنی یک نفر همه کارتها را تحلیل میکند و به جای دیگران تصمیم میگیرد. برای جلوگیری از این وضعیت، قبل از هر نوبت از همه بخواهید یک پیشنهاد کوتاه بدهند و بعد تصمیم گروهی بگیرید.
همچنین میتوان مسئولیتها را تقسیم کرد: یک نفر کارتها را بخواند، نفر دیگر زمان یا امتیاز را ثبت کند و بازیکن دیگری گزینههای روی صفحه را بررسی کند. هدف، رسیدن به بهترین حرکت ممکن نیست؛ مهمتر این است که همه در ساختن آن تصمیم سهم داشته باشند.
جمعبندی: کدام بازی را برای دورهمی خود برداریم؟
برای شروعی بیدردسر، «Just One» و «The Mind» مناسباند؛ برای کودکان، «Outfoxed!» و «Hoot Owl Hoot!» انتخابهای قابلفهمتری هستند. اگر گروه برنامهریزی و قوانین بیشتر را میپسندد، «Forbidden Island» یا «Pandemic» تجربه عمیقتری میسازند.
بازیهای خانوادگی همکاریمحور برای جمع دوستانه زمانی بهترین نتیجه را میدهند که سطح دشواری با حوصله و تجربه بازیکنان هماهنگ باشد و فرصت تصمیمگیری بین همه تقسیم شود.
