برای یک شب یلدای شلوغ لازم نیست وسایل خاصی بخرید. چند بازی کلامی و گروهی میتواند فاصله میان شام، پذیرایی و قصهگویی را پر کند؛ بهشرطی که قوانین کوتاه باشند و کودکان، سالمندان و مهمانهایی که اهل رقابت نیستند هم بتوانند در آنها شرکت کنند.
در انتخاب بازیهای خانوادگی مناسب شب یلدا بهتر است به اندازه جمع، سن مهمانها و فضای خانه توجه کنید. بازیهای پیشنهادی این صفحه بیشتر به کاغذ، خودکار و کمی خلاقیت نیاز دارند و میتوان آنها را بدون برهمزدن چیدمان سفره اجرا کرد.
بازیهای خانوادگی مناسب شب یلدا چه ویژگیهایی دارند؟
بازی مناسب یلدا نباید به توضیح طولانی، تحرک زیاد یا سکوت کامل نیاز داشته باشد. مهمانها معمولاً در حال خوردن آجیل و میوهاند و ممکن است همه از ابتدا تا پایان کنار یکدیگر ننشینند؛ بنابراین بازیهای نوبتی، کوتاه و قابل توقف انتخاب بهتری هستند.
- هر دور بازی بین پنج تا پانزده دقیقه طول بکشد.
- قوانین را بتوان در کمتر از یک دقیقه توضیح داد.
- بازی برای چند گروه سنی قابل ساده یا سختکردن باشد.
- حذفشدن از بازی یا خجالتزدهکردن بازیکنها در آن جایی نداشته باشد.
اسمفامیل یلدایی؛ آشنا اما با موضوعهای تازه
اسمفامیل معمولی با چند موضوع یلدایی، برای جمعهایی که سلیقههای متفاوت دارند انتخاب مطمئنی است. بهجای ستونهای همیشگی، موضوعهایی مثل میوه، خوراکی، رسم ایرانی، شهر، نام کتاب یا فیلم، واژه زمستانی و چیزی که روی سفره دیده میشود را بنویسید.
برای کودکان یا مهمانهایی که حوصله نوشتن ندارند، نسخه شفاهی اجرا کنید: یک حرف انتخاب کنید و هر نفر در نوبت خود یک پاسخ بگوید. پاسخ تکراری امتیاز نگیرد، اما برای جوابهای خلاقانه میتوان یک امتیاز اضافه در نظر گرفت. این تغییر باعث میشود بازی از یک مسابقه سرعت نوشتن به گفتوگویی خانوادگی تبدیل شود.
پانتومیم با موضوعهای یلدایی
دو یا چند تیم تشکیل دهید و کلمهها را روی تکههای کاغذ بنویسید. موضوعها میتوانند شامل انار، هندوانه، آجیل، کرسی، قصهگویی، برف، چیدن سفره، مهمانی رفتن یا شخصیتهای شناختهشده داستانی باشند. هر نفر بدون حرفزدن کلمه را اجرا کند و تیمش در زمان تعیینشده آن را حدس بزند.
برای اینکه کودکان هم بتوانند بازی کنند، کلمههای ساده را جداگانه روی کاغذهای رنگی بنویسید. همچنین بهجای تعیین زمان سختگیرانه، اجازه دهید هر اجرا با چند راهنمایی کوتاه ادامه پیدا کند؛ هدف، خندیدن و مشارکت است نه اجرای حرفهای.
حدس بزن چیام؛ بازی کموسایل برای همه سنها
نام یک خوراکی، شخصیت، وسیله یا رسم را روی کاغذ بنویسید و بدون نشاندادن آن، کاغذ را روی پیشانی بازیکن بچسبانید. او باید با سؤالهایی که پاسخشان فقط «بله» یا «خیر» است، حدس بزند چه چیزی روی کاغذ نوشته شده است.
برای جمع خانوادگی، موضوع را از قبل محدود کنید تا بازی بیش از حد دشوار نشود. مثلاً در دور اول فقط از میوهها و خوراکیهای یلدا استفاده کنید و در دور بعد سراغ شخصیتهای قصهها یا وسایل خانه بروید. اگر کودکی هنوز سؤالسازی را بلد نیست، بزرگترها میتوانند چند نمونه سؤال به او پیشنهاد دهند.
قصهسازی زنجیرهای با انار و کرسی
یک نفر قصه را با جملهای کوتاه شروع میکند؛ مثلاً «شب یلدا، اناری روی سفره دید که…». نفر بعد باید یک جمله به داستان اضافه کند و روایت را ادامه دهد. بهتر است هر نفر فقط یک یا دو جمله بگوید تا قصه از مسیر اصلی خارج نشود و همه فرصت مشارکت داشته باشند.
برای جذابتر شدن بازی، سه واژه را روی کاغذ بنویسید که باید در قصه استفاده شوند؛ مثلاً «برف»، «مادربزرگ» و «چراغ». در پایان میتوانید با رأی جمع، عنوانهایی مثل خلاقانهترین ادامه یا غیرمنتظرهترین پایان را انتخاب کنید، بدون اینکه قصهگویی به رقابتی جدی تبدیل شود.
مسابقه شناخت خوراکیها و صداها
چند خوراکی بیخطر و آشنا مانند کشمش، پسته، بادام یا تکهای میوه آماده کنید. بازیکن با چشمهای بسته، و فقط در صورت تمایل، باید با چشیدن مقدار بسیار کمی از خوراکی آن را تشخیص دهد. حساسیت غذایی مهمانها را از قبل در نظر بگیرید و هیچکس را به شرکت در این بخش مجبور نکنید.
نسخه کمریسکتر بازی، حدسزدن صداست: صدای بازکردن یک ظرف آجیل، تکاندادن دانههای انار در کاسه یا ورقزدن دیوان حافظ را ضبط یا اجرا کنید و از گروه بخواهید آن را تشخیص دهد. این بازی برای زمانی مناسب است که مهمانها خستهاند و فعالیت پرتحرک نمیخواهند.
بازی حافظخوانی را به سرگرمی گروهی تبدیل کنید
اگر در جمع شما کسی به شعر علاقه دارد، هر نفر میتواند یک بیت یا چند مصرع کوتاه بخواند و گروه درباره حالوهوای شعر، واژههای دشوار یا تصویرهای آن گفتوگو کند. برای شکل بازی، از شرکتکنندهها بخواهید یک واژه انتخاب کنند و ببینند چه کسی میتواند بیتی با همان واژه پیدا کند یا مفهوم آن را سادهتر توضیح دهد.
این بخش را اجباری نکنید؛ بعضی مهمانها ترجیح میدهند فقط شنونده باشند. همچنین بهتر است از تفسیرهای قطعی و فالگونه درباره تصمیمهای مهم زندگی پرهیز شود و حافظخوانی صرفاً بهعنوان بخشی فرهنگی و سرگرمکننده از دورهمی بماند.
چطور برنامه بازیها را در شب یلدا شلوغ نکنیم؟
- پیش از آمدن مهمانها، سه بازی متفاوت انتخاب کنید؛ یکی نوشتاری، یکی نمایشی و یکی کلامی.
- کاغذ، خودکار، تایمر تلفن همراه و ظرف کاغذهای بازی را در دسترس بگذارید.
- هر بازی را پس از یک یا دو دور متوقف کنید و از جمع بپرسید آیا ادامهدادن آن برایشان جذاب است.
- برای کودکان قانون سادهتری در نظر بگیرید و سالمندان را در نقش داور، قصهگو یا انتخابکننده موضوعها مشارکت دهید.
جمعبندی: بهترین بازیهای خانوادگی مناسب شب یلدا لزوماً پیچیدهترین بازیها نیستند. اسمفامیل یلدایی، پانتومیم، حدسزدن کلمه و قصهسازی زنجیرهای با وسایل کم، زمان کوتاه و تغییرپذیری زیاد، جمع را بدون فشار به گفتوگو و خنده نزدیک میکنند؛ فقط قوانین را سبک بگیرید و مشارکت را مهمتر از امتیاز بدانید.
