بازی اسم فامیل برای یک دورهمی شاد به وسیله خاصی نیاز ندارد؛ چند برگه، خودکار و یک موضوع یا حرف کافی است. بازیکنان جدولی میکشند، برای هر ستون کلمهای با حرف مشخص مینویسند و در پایان پاسخها را با هم مقایسه میکنند.
جذابیت بازی فقط در سرعت نوشتن نیست. انتخاب موضوعهای مناسب، تعیین زمان منصفانه و توافق درباره پاسخهای قابل قبول باعث میشود بازی برای کودکان، نوجوانان و بزرگترها هم سرگرمکننده بماند و به بحثهای بیپایان بر سر امتیاز ختم نشود.
بازی اسم فامیل چگونه انجام میشود؟
پیش از شروع، هر بازیکن جدولی روی کاغذ میکشد. ستونها میتوانند شامل اسم، فامیل، شهر، کشور، غذا، میوه، حیوان، رنگ و شغل باشند. یکی از بازیکنان حروف الفبا را در ذهن مرور میکند و بازیکن دیگری میگوید «ایست»؛ حرفی که متوقف میشود، حرف آن دور است.
همه باید برای هر ستون، کلمهای بنویسند که با همان حرف آغاز شود. مثلاً اگر حرف «م» انتخاب شده باشد، پاسخهایی مانند «مریم» برای اسم، «مرادی» برای فامیل و «ماهی» برای حیوان قابل استفاده هستند. هر بازیکنی که زودتر همه خانههای ممکن را پر کند، میتواند اعلام پایان کند؛ اما بهتر است دیگران چند ثانیه فرصت داشته باشند تا پاسخ نیمهتمام خود را کامل کنند.
قوانین پیشنهادی برای شروعی منصفانه
قانونهای بازی اسم فامیل انعطافپذیرند، اما مشخصکردن چند نکته قبل از اولین دور، تجربه بازی را بهتر میکند. این توافقها بهخصوص در جمعهای خانوادگی مهماند، چون اختلاف بر سر نامها یا واژههای محلی ممکن است زمان بازی را از بین ببرد.
- حرف انتخابشده باید در ابتدای کلمه باشد، نه فقط در بخشی از آن.
- نامهای خاص، شهرها و غذاها باید تا حد امکان برای جمع قابل تشخیص باشند.
- نام خانوادگی ساختگی یا واژهای که فقط برای پرکردن خانه نوشته شده، پذیرفته نشود.
- پیش از بازی درباره استفاده از نامهای خارجی، شکلهای قدیمی واژهها و کلمات محلی تصمیم بگیرید.
- اگر پاسخ مشکوک بود، بازیکنان با رأی جمع یا نظر داور درباره آن تصمیم بگیرند.
لازم نیست همه پاسخها در فرهنگ لغت یا فهرست رسمی پیدا شوند؛ هدف بازی سرگرمی است. بااینحال، پذیرش هر واژه ناآشنا بدون توضیح میتواند امتیازدهی را ناعادلانه کند. بازیکن باید بتواند معنای پاسخ خود را برای دیگران روشن کند.
روش ساده امتیازدهی در اسم فامیل
پس از پایان هر دور، بازیکنان پاسخهای هر ستون را با صدای بلند میخوانند و امتیاز میدهند. روش رایج این است:
- ۱۰ امتیاز: پاسخ درست و منحصربهفرد که هیچ بازیکن دیگری ننوشته است.
- ۵ امتیاز: پاسخ درست و مشترک میان دو یا چند بازیکن.
- صفر امتیاز: خانه خالی، پاسخ نامرتبط یا واژهای که جمع آن را نپذیرفته است.
برای جمعهای صمیمی میتوانید پاسخ درست و خلاقانهای را که کمتر کسی به ذهنش رسیده، با یک امتیاز تشویقی همراه کنید؛ البته این امتیاز باید قبل از شروع بازی اعلام شود. در پایان، امتیاز هر دور را جمع کنید و پس از تعداد مشخصی دور، برنده را تعیین کنید. سه تا پنج دور معمولاً برای یک دورهمی خانوادگی کافی است.
چه ستونهایی بازی را جذابتر میکنند؟
ستونهای همیشگی برای شروع مناسباند، اما اگر همه دورها با اسم، فامیل و شهر برگزار شوند، بازی زود تکراری میشود. برای تنوع، در هر دور چند موضوع تازه اضافه کنید و تعداد ستونها را متناسب با سن و حوصله جمع نگه دارید.
موضوعهای مناسب برای جمع خانوادگی
- اسم، فامیل، شهر، کشور و شغل
- غذا، میوه، سبزی، شیرینی و نوشیدنی
- حیوان، گل، وسیله خانه و وسیله نقلیه
- رنگ، لباس، عضو بدن و چیزی که در مدرسه پیدا میشود
موضوعهای خلاقانه برای بازیکنان بزرگتر
- فیلم یا سریال، شخصیت داستانی و خواننده
- چیزی که در سفر لازم میشود
- هدیه، دلیل دیر رسیدن و کاری که در تعطیلات انجام میدهیم
- چیزی که نباید در یخچال باشد یا چیزی که با آن میشود مهمانی را نجات داد
موضوعهای خلاقانه بهتر است پاسخهای متعدد داشته باشند. اگر ستونی بیش از حد محدود باشد، بازی به حدسزدن یک جواب خاص تبدیل میشود و فرصت خلاقیت از بازیکنان گرفته میشود.
ایدههای تازه برای متفاوتکردن بازی اسم فامیل
با چند تغییر کوچک میتوان همین بازی ساده را برای جمعهای مختلف مناسب کرد. این تغییرها را میتوانید جداگانه اجرا کنید یا چند مورد را با هم ترکیب کنید.
- دور سرعتی: برای هر دور فقط ۴۵ تا ۶۰ ثانیه زمان بگذارید و تعداد ستونها را به چهار مورد کاهش دهید.
- دور موضوعی: همه ستونها را از یک حوزه انتخاب کنید؛ مثلاً خوراکیها، سفر، سینما یا مدرسه.
- بازی تیمی: افراد را به گروههای دو یا سهنفره تقسیم کنید تا کودکان و بزرگترها کنار هم بازی کنند.
- حرف دشوار: بهجای انتخاب کاملاً تصادفی، گاهی حروف کمکاربردتر را انتخاب کنید؛ اما اگر بازی برای کودکان است، حروف سادهتر را نگه دارید.
- ستون تصویر: بهجای نوشتن یک کلمه، از بازیکنان بخواهید برای یک موضوع ساده نقاشی کوچکی بکشند.
- پاسخ توضیحدار: بازیکن برای یک ستون باید علاوه بر کلمه، توضیح کوتاهی هم ارائه کند؛ مثلاً بگوید چرا آن فیلم یا غذا را انتخاب کرده است.
برای دورهمیهای شلوغ، مدل تیمی معمولاً از رقابت فردی روانتر است. در این حالت یک برگه برای هر تیم کافی است و اعضا باید پیش از نوشتن پاسخ درباره آن به توافق برسند.
چطور بازی را برای کودکان و افراد کمحوصله مناسب کنیم؟
پرکردن ۱۰ یا ۱۲ ستون برای کودک کمسنوسال دشوار است. چهار یا پنج ستون ساده انتخاب کنید، زمان را کمی بیشتر بگیرید و از موضوعهایی استفاده کنید که کودک با آنها آشنایی دارد. میتوانید اجازه دهید کودک پاسخ را بگوید و یکی از بزرگترها آن را بنویسد.
برای جمعی که اختلاف سنی زیادی دارد، یک دور آسان و یک دور چالشی برگزار کنید. همچنین لازم نیست برنده فقط بر اساس بیشترین امتیاز انتخاب شود؛ میتوانید عنوانهایی مانند «خلاقانهترین پاسخ» یا «سریعترین بازیکن» هم در نظر بگیرید، به شرط آنکه معیار آن از قبل روشن باشد.
جمعبندی؛ اسم فامیل را با توافقهای روشن شروع کنید
بازی اسم فامیل زمانی جذابتر میشود که تعداد ستونها، زمان هر دور و شیوه امتیازدهی پیش از شروع مشخص باشد. با اضافهکردن موضوعهای تازه، اجرای دورهای سرعتی و تشکیل تیمهای خانوادگی، میتوانید بازی را برای سنین مختلف تغییر دهید؛ بدون اینکه سادگی و وسایل کمهزینه آن از بین برود.
