دعای مکارمالاخلاق، دعای بیستم صحیفه سجادیه، مجموعهای از درخواستهای اخلاقی و تربیتی امام سجاد(ع) از خداوند است. در این دعا، بنده فقط برای افزایش ایمان و عبادت دعا نمیکند؛ بلکه از خدا میخواهد رفتار او با مردم، خانواده، دوستان و حتی مخالفان نیز بر پایه انصاف، گذشت و کرامت شکل بگیرد.
در ادامه، دعای مکارمالاخلاق؛ متن کامل، ترجمه و شرح فرازها را میخوانید. ترجمه، روان و نزدیک به مضمون دعاست و شرحها برای فهم کاربرد اخلاقی فرازها ارائه شدهاند؛ بنابراین جایگزین متن عربی یا شرحهای تخصصی صحیفه سجادیه نیستند.
متن کامل دعای مکارمالاخلاق
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَبَلِّغْ بِإِيمَانِي أَكْمَلَ الإِيمَانِ، وَاجْعَلْ يَقِينِي أَفْضَلَ الْيَقِينِ، وَانْتَهِ بِنِيَّتِي إِلَى أَحْسَنِ النِّيَّاتِ، وَبِعَمَلِي إِلَى أَحْسَنِ الأَعْمَالِ.
اللَّهُمَّ وَفِّرْ بِلُطْفِكَ نِيَّتِي، وَصَحِّحْ بِمَا عِنْدَكَ يَقِينِي، وَأَصْلِحْ بِقُدْرَتِكَ مَا فَسَدَ مِنِّي.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاكْفِنِي مَا يُشْغِلُنِي الِاهْتِمَامُ بِهِ، وَاسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْأَلُنِي غَدًا عَنْهُ، وَاسْتَفْرِغْ أَيَّامِي فِيمَا خَلَقْتَنِي لَهُ، وَأَغْنِنِي وَأَوْسِعْ عَلَيَّ فِي رِزْقِكَ، وَلَا تَفْتِنِّي بِالنَّظَرِ، وَأَعِزَّنِي وَلَا تَبْتَلِيَنِّي بِالْكِبْرِ، وَعَبِّدْنِي لَكَ وَلَا تُفْسِدْ عِبَادَتِي بِالْعُجْبِ، وَأَجْرِ لِلنَّاسِ عَلَى يَدِيَ الْخَيْرَ، وَلَا تَمْحَقْهُ بِالْمَنِّ، وَهَبْ لِي مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ، وَاعْصِمْنِي مِنَ الْفَخْرِ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَلَا تَرْفَعْنِي فِي النَّاسِ دَرَجَةً إِلَّا حَطَطْتَنِي عِنْدَ نَفْسِي مِثْلَهَا، وَلَا تُحْدِثْ لِي عِزًّا ظَاهِرًا إِلَّا أَحْدَثْتَ لِي ذِلَّةً بَاطِنَةً عِنْدَ نَفْسِي بِقَدَرِهَا.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَمَتِّعْنِي بِهُدًى صَالِحٍ لَا أَسْتَبْدِلُ بِهِ، وَطَرِيقَةِ حَقٍّ لَا أَزِيغُ عَنْهَا، وَنِيَّةِ رُشْدٍ لَا أَشُكُّ فِيهَا، وَأَعِشْنِي مَا أَبْقَيْتَنِي مَكْفِيًّا لَا أَسْعَى لِمَا يَكْفِينِي، وَارْزُقْنِي فَهْمًا فِي مَا أَنْفَقْتَ، وَبَصِيرَةً فِيمَا أَمْسَكْتُ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاكْفِنِي هَمَّ الرِّزْقِ، وَفَرِّغْنِي لِمَا خَلَقْتَنِي لَهُ، وَلَا تَشْغَلْنِي بِمَا تَكَفَّلْتَ لِيَ بِهِ، وَلَا تَحْرِمْنِي وَأَنَا أَسْأَلُكَ، وَلَا تُعَذِّبْنِي وَأَنَا أَسْتَغْفِرُكَ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَارْزُقْنِي صِحَّةً فِي عِبَادَةٍ، وَفَرَاغًا فِي زَهَادَةٍ، وَعِلْمًا فِي اسْتِعْمَالٍ، وَوَرَعًا فِي إِجْمَالٍ.
اللَّهُمَّ اخْتِمْ بِعَفْوِكَ أَجَلِي، وَحَقِّقْ فِي رَجَاءِ رَحْمَتِكَ أَمَلِي، وَيَسِّرْ إِلَى خَيْرِ عَمَلِي سُبُلِي، وَحَسِّنْ فِي جَمِيعِ أَحْوَالِي عَمَلِي.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَنَبِّهْنِي لِذِكْرِكَ فِي أَوْقَاتِ الْغَفْلَةِ، وَاسْتَعْمِلْنِي لِطَاعَتِكَ فِي أَيَّامِ الْمُهْلَةِ، وَانْهَجْ لِي إِلَى مَحَبَّتِكَ سَبِيلًا سَهْلَةً، وَأَكْمِلْ لِي بِهَا خَيْرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، كَفِّنِي مَا يَشْغَلُنِي الِاهْتِمَامُ بِهِ، وَاسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْأَلُنِي عَنْهُ غَدًا، وَاسْتَفْرِغْ أَيَّامِي فِيمَا خَلَقْتَنِي لَهُ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْ لِي يَدًا عَلَى مَنْ ظَلَمَنِي، وَلِسَانًا عَلَى مَنْ خَاصَمَنِي، وَظَفَرًا بِمَنْ عَانَدَنِي، وَهَبْ لِي مَكْرًا عَلَى مَنْ كَايَدَنِي، وَقُدْرَةً عَلَى مَنِ اضْطَهَدَنِي، وَتَكْذِيبًا لِمَنْ قَصَدَنِي بِالتَّكْذِيبِ، وَسَلَامَةً مِمَّنْ تَوَعَّدَنِي.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَوَفِّقْنِي لِأَنْ أُعَارِضَ مَنْ غَشَّنِي بِالنُّصْحِ، وَأَجْزِيَ مَنْ هَجَرَنِي بِالْبِرِّ، وَأُكَافِئَ مَنْ مَنَعَنِي بِالْبَذْلِ، وَأُجَازِيَ مَنْ قَطَعَنِي بِالصِّلَةِ، وَأُخَالِفَ مَنِ اغْتَابَنِي إِلَى حُسْنِ الذِّكْرِ، وَأَنْ أَشْكُرَ الْحَسَنَةَ، وَأُغْضِيَ عَنِ السَّيِّئَةِ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَحَلِّنِي بِحِلْيَةِ الصَّالِحِينَ، وَأَلْبِسْنِي زِينَةَ الْمُتَّقِينَ، فِي بَسْطِ الْعَدْلِ، وَكَظْمِ الْغَيْظِ، وَإِطْفَاءِ النَّائِرَةِ، وَضَمِّ أَهْلِ الْفُرْقَةِ، وَإِصْلَاحِ ذَاتِ الْبَيْنِ، وَإِفْشَاءِ الْعَارِفَةِ، وَسَتْرِ الْعَائِبَةِ، وَلِينِ الْعَرِيكَةِ، وَخَفْضِ الْجَنَاحِ، وَحُسْنِ السِّيرَةِ، وَسُكُونِ الرِّيحِ، وَطِيبِ الْمُخَالَقَةِ، وَالسَّبْقِ إِلَى الْفَضِيلَةِ، وَإِيثَارِ التَّفَضُّلِ، وَتَرْكِ التَّعْيِيرِ، وَإِفْضَالِ الْمَعْرُوفِ، وَقَوْلِ الْحَقِّ وَإِنْ عَزَّ، وَاسْتِقْلَالِ الْخَيْرِ وَإِنْ كَثُرَ مِنْ قَوْلِي وَفِعْلِي، وَاسْتِكْثَارِ الشَّرِّ وَإِنْ قَلَّ مِنْ قَوْلِي وَفِعْلِي، وَأَكْمِلْ ذَلِكَ لِي بِدَوَامِ الطَّاعَةِ، وَلُزُومِ الْجَمَاعَةِ، وَرَفْضِ أَهْلِ الْبِدَعِ، وَمُسْتَعْمِلِي الرَّأْيِ الْمُخْتَرَعِ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْ أَوْسَعَ رِزْقِكَ عَلَيَّ إِذَا كَبِرْتُ، وَأَقْوَى قُوَّتِكَ فِيَّ إِذَا نَصِبْتُ، وَلَا تَبْتَلِيَنِّي بِالْكَسَلِ عَنْ عِبَادَتِكَ، وَلَا الْعَمَى عَنْ سَبِيلِكَ، وَلَا بِالتَّعَرُّضِ لِخِلَافِ مَحَبَّتِكَ، وَلَا مُجَامَعَةِ مَنْ تَفَرَّقَ عَنْكَ، وَلَا مُفَارَقَةِ مَنْ اجْتَمَعَ إِلَيْكَ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْنِي أَصُولُ بِكَ عِنْدَ الضَّرُورَةِ، وَأَسْأَلُكَ عِنْدَ الْحَاجَةِ، وَأَتَضَرَّعُ إِلَيْكَ عِنْدَ الْمَسْكَنَةِ، وَلَا تَفْتِنِّي بِالِاسْتِعَانَةِ بِغَيْرِكَ إِذَا اضْطُرِرْتُ، وَلَا بِالتَّضَرُّعِ إِلَى غَيْرِكَ إِذَا افْتَقَرْتُ، وَلَا بِالتَّذَلُّلِ لِمَنْ دُونَكَ إِذَا رَهِبْتُ، فَأَسْتَحِقَّ بِذَلِكَ خِذْلَانَكَ وَمَنْعَكَ وَإِعْرَاضَكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي رَوْعِي مِنَ التَّمَنِّي وَالتَّظَنِّي وَالْحَسَدِ ذِكْرًا لِعَظَمَتِكَ، وَتَفَكُّرًا فِي قُدْرَتِكَ، وَتَدْبِيرًا عَلَى عَدُوِّكَ، وَمَا أَجْرَى عَلَى لِسَانِي مِنْ لَفْظَةِ فُحْشٍ أَوْ هُجْرٍ أَوْ شَتْمِ عِرْضٍ أَوْ شَهَادَةِ بَاطِلٍ أَوِ اغْتِيَابِ مُؤْمِنٍ غَائِبٍ أَوْ سَبِّ حَاضِرٍ وَمَا أَشْبَهَ ذَلِكَ نُطْقًا بِالْحَمْدِ لَكَ، وَإِغْرَاقًا فِي الثَّنَاءِ عَلَيْكَ، وَذَهَابًا فِي تَمْجِيدِكَ، وَشُكْرًا لِنِعْمَتِكَ، وَاعْتِرَافًا بِإِحْسَانِكَ، وَإِحْصَاءً لِمِنَنِكَ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَلَا تُبَلِّغْ بِإِيمَانِي حَدًّا أَكُونَ بِهِ مِنْ أَهْلِ الْغُلُوِّ، وَلَا تُجْرِ لِسَانِي بِالطَّعْنِ فِي أَحَدٍ مِنْ أَوْلِيَائِكَ، وَلَا أَتَعَدَّى فِي أَحَدٍ مِنْ أَهْلِ مِلَّتِكَ، وَلَا أَقُولَنَّ فِي أَحَدٍ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ، وَأَلْحِقْنِي بِأَهْلِ الْوَرَعِ وَالِاقْتِصَادِ، وَاجْعَلْنِي مِنْ أَهْلِ الْبَصَائِرِ وَالرَّشَادِ، وَمِنْ أَهْلِ الْمُقَامِ فِي الْعَفَافِ وَالسَّدَادِ، وَمِنْ أَهْلِ الْجِدِّ وَالِاجْتِهَادِ، وَلَا تَرُدَّنِي فِي حَاجَةٍ، وَلَا تَسْتَحْقِرْ لِي دَعْوَةً، وَلَا تَدَعْ لِي خُلَّةً إِلَّا قَضَيْتَهَا، وَلَا كَرْبًا إِلَّا نَفَّسْتَهُ، وَلَا دَاءً إِلَّا شَفَيْتَهُ، وَلَا عَيْبًا إِلَّا سَتَرْتَهُ، وَلَا رِزْقًا إِلَّا بَسَطْتَهُ، وَلَا خَوْفًا إِلَّا آمَنْتَهُ، وَلَا سُوءًا إِلَّا صَرَفْتَهُ، وَلَا حَاجَةً لِي فِيهَا رِضًا وَلَكَ فِيهَا صَلَاحٌ إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاجْعَلْ ذَلِكَ كُلَّهُ لِي، بِرَحْمَتِكَ، وَفِي عَافِيَتِكَ، آمِينَ رَبَّ الْعَالَمِينَ.
ترجمه فارسی دعای مکارمالاخلاق
خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست و ایمانم را به کاملترین ایمان برسان؛ یقینم را برترین یقین قرار ده؛ نیت مرا به بهترین نیتها و عملم را به بهترین اعمال برسان.
خدایا با لطف خود نیت مرا فراوان و استوار کن، یقینم را به آنچه نزد توست درست گردان و با قدرتت آنچه را در من تباه شده اصلاح فرما.
خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا از نگرانیِ چیزهایی که باید به آنها رسیدگی کنم بینیاز کن. مرا در کاری به کار گیر که فردا درباره آن از من میپرسی و روزهایم را صرف هدفی کن که برای آن آفریدهای. با روزی خود بینیازم کن و در رزقت بر من گشایش ده؛ مرا با نگاه کردن به دارایی دیگران گرفتار نکن و عزتمندم بدار، بیآنکه به تکبر مبتلایم کنی. مرا بنده خود قرار ده، اما عبادتم را با خودپسندی تباه نکن. خیر را به دست من به مردم برسان و آن را با منتگذاری از بین نبر. بزرگواریهای اخلاقی را به من ببخش و از فخرفروشی نگه دار.
خدایا هرگاه در میان مردم مرا بالاتر میبری، به همان اندازه در نگاه خودم فروتنم کن. هیچ عزت ظاهری برایم پدید نیاور، مگر آنکه در درونم به همان اندازه احساس فروتنی و کوچکی در برابر تو ایجاد کنی.
خدایا مرا از هدایت شایستهای برخوردار کن که آن را با چیز دیگری عوض نکنم؛ راه حقی که از آن منحرف نشوم و نیت رشدیافتهای که در آن تردید نداشته باشم. تا زمانی که زندهام، مرا چنان بینیاز کن که برای تأمین نیازهای خود به آزمندی نیفتم. به من فهم درست درباره آنچه
