دعای عهد از دعاهای شناختهشده برای اعلام وفاداری و تجدید پیمان با امام زمان(عج) است که شیخ عباس قمی متن آن را در مفاتیحالجنان آورده است. این دعا با ستایش خداوند آغاز میشود و سپس از خداوند میخواهد ظهور ولیّ خود را نزدیک کند و خواننده را در شمار یاران و یاوران او قرار دهد.
زمان مشهور خواندن دعای عهد، صبح و پس از نماز صبح است. در روایت منقول درباره آن، بر خواندن دعا در ۴۰ صبح پیاپی تأکید شده؛ با این حال، ارزش اصلی دعا در فهم مضمون و زنده نگهداشتن عهد با امام است، نه صرفاً تکرار الفاظ بدون توجه.
متن کامل دعای عهد
اللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظِيمِ، وَرَبَّ الْكُرْسِيِّ الرَّفِيعِ، وَرَبَّ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالزَّبُورِ، وَرَبَّ الظِّلِّ وَالْحَرُورِ، وَمُنْزِلَ الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَرَبَّ الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، وَالْأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِينَ.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ، وَبِنُورِ وَجْهِكَ الْمُنِيرِ، وَمُلْكِكَ الْقَدِيمِ، يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ، أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي أَشْرَقَتْ بِهِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرَضُونَ، وَبِاسْمِكَ الَّذِي يَصْلُحُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ، يَا حَيّاً قَبْلَ كُلِّ حَيٍّ، وَيَا حَيّاً بَعْدَ كُلِّ حَيٍّ، وَيَا حَيّاً حِينَ لَا حَيٌّ، يَا مُحْيِيَ الْمَوْتَى وَمُمِيتَ الْأَحْيَاءِ، يَا حَيُّ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ.
اللَّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلَانَا الْإِمَامَ الْهَادِيَ الْمَهْدِيَّ، الْقَائِمَ بِأَمْرِكَ، صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَعَلَى آبَائِهِ الطَّاهِرِينَ، عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، فِي مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَمَغَارِبِهَا، سَهْلِهَا وَجَبَلِهَا، وَبَرِّهَا وَبَحْرِهَا، وَعَنِّي وَعَنْ وَالِدَيَّ، مِنَ الصَّلَوَاتِ زِنَةَ عَرْشِ اللَّهِ، وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ، وَمُنْتَهَى رِضَاهُ، وَعَدَدَ مَا أَحْصَاهُ كِتَابُهُ، وَأَحَاطَ بِهِ عِلْمُهُ.
اللَّهُمَّ إِنِّي أُجَدِّدُ لَهُ فِي صَبِيحَةِ يَوْمِي هَذَا، وَمَا عِشْتُ مِنْ أَيَّامِي، عَهْداً وَعَقْداً وَبَيْعَةً لَهُ فِي عُنُقِي، لَا أَحُولُ عَنْهَا وَلَا أَزُولُ أَبَداً. اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ أَنْصَارِهِ وَأَعْوَانِهِ، وَالذَّابِّينَ عَنْهُ، وَالْمُسَارِعِينَ إِلَيْهِ فِي قَضَاءِ حَوَائِجِهِ، وَالْمُمْتَثِلِينَ لِأَوَامِرِهِ، وَالْمُحَامِينَ عَنْهُ، وَالسَّابِقِينَ إِلَى إِرَادَتِهِ، وَالْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْهِ.
اللَّهُمَّ إِنْ حَالَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ الْمَوْتُ الَّذِي جَعَلْتَهُ عَلَى عِبَادِكَ حَتْماً مَقْضِيّاً، فَأَخْرِجْنِي مِنْ قَبْرِي، مُؤْتَزِراً كَفَنِي، شَاهِراً سَيْفِي، مُجَرِّداً قَنَاتِي، مُلَبِّياً دَعْوَةَ الدَّاعِي فِي الْحَاضِرِ وَالْبَادِي.
اللَّهُمَّ أَرِنِي الطَّلْعَةَ الرَّشِيدَةَ، وَالْغُرَّةَ الْحَمِيدَةَ، وَاكْحُلْ نَاظِرِي بِنَظْرَةٍ مِنِّي إِلَيْهِ، وَعَجِّلْ فَرَجَهُ، وَسَهِّلْ مَخْرَجَهُ، وَأَوْسِعْ مَنْهَجَهُ، وَاسْلُكْ بِي مَحَجَّتَهُ، وَأَنْفِذْ أَمْرَهُ، وَاشْدُدْ أَزْرَهُ، وَاعْمُرِ اللَّهُمَّ بِهِ بِلَادَكَ، وَأَحْيِ بِهِ عِبَادَكَ، فَإِنَّكَ قُلْتَ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ: «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ»، فَأَظْهِرِ اللَّهُمَّ لَنَا وَلِيَّكَ وَابْنَ بِنْتِ نَبِيِّكَ، الْمُسَمَّى بِاسْمِ رَسُولِكَ، حَتَّى لَا يَظْفَرَ بِشَيْءٍ مِنَ الْبَاطِلِ إِلَّا مَزَّقَهُ، وَيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُحَقِّقَهُ.
اللَّهُمَّ وَاجْعَلْهُ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ، وَنَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ، وَمُجَدِّداً لِمَا عُطِّلَ مِنْ أَحْكَامِ كِتَابِكَ، وَمُشَيِّداً لِمَا وَرَدَ مِنْ أَعْلَامِ دِينِكَ وَسُنَنِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ.
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ مِمَّنْ حَصَّنْتَهُ مِنْ بَأْسِ الْمُعْتَدِينَ، اللَّهُمَّ وَسُرَّ نَبِيَّكَ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ بِرُؤْيَتِهِ، وَمَنْ تَبِعَهُ عَلَى دَعْوَتِهِ، وَارْحَمِ اسْتِكَانَتَنَا بَعْدَهُ، اللَّهُمَّ اكْشِفْ هَذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ بِحُضُورِهِ، وَعَجِّلْ لَنَا ظُهُورَهُ، إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَنَرَاهُ قَرِيباً، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
ترجمه فارسی دعای عهد
خدایا، ای پروردگار نور بزرگ، پروردگار عرش بلندمرتبه، پروردگار دریای سرشار و فروزان، فرودآورنده تورات و انجیل و زبور، پروردگار سایه و گرما، فرودآورنده قرآن بزرگ، پروردگار فرشتگان مقرّب و پیامبران و فرستادگان.
خدایا، تو را به ذات کریمت، به نور روشنگر چهرهات و فرمانروایی دیرینت میخوانم؛ ای زنده و برپادارنده همه موجودات. تو را میخوانم به نامی که آسمانها و زمینها به آن روشن شد و به نامی که به برکت آن، زندگی نخستین و واپسین سامان مییابد. ای زنده پیش از هر زنده، ای زنده پس از هر زنده و ای زنده هنگامی که هیچ زندهای نیست؛ ای زندهکننده مردگان و میراننده زندگان، ای زندهای که جز تو معبودی نیست.
خدایا، از سوی همه مردان و زنان باایمان در شرق و غرب زمین، در دشت و کوه، خشکی و دریا، و از سوی خودم و پدر و مادرم، درودهایی به مولایمان، امام هدایتگر و مهدی، قیامکننده به فرمان تو، برسان؛ درودهایی به اندازه سنگینی عرش خدا، به شمار کلمات او، تا نهایت خشنودیاش و به تعداد آنچه کتابش شمرده و علمش بر آن احاطه دارد.
خدایا، در آغاز این روز و در همه روزهایی که زندگی میکنم، برای او عهد و پیمان و بیعتی را که بر عهده دارم تازه میکنم؛ پیمانی که هرگز از آن روی برنمیگردم و از آن دست نمیکشم. خدایا، مرا از یاوران و پشتیبانان او، مدافعانش، شتابکنندگان برای برآوردن نیازهایش، فرمانبرداران از دستورهایش، حمایتکنندگان از او، پیشگامان در انجام خواستهاش و شهیدشدگان در پیشگاهش قرار بده.
خدایا، اگر مرگی که برای بندگانت حتمی و قطعی قرار دادهای میان من و او فاصله انداخت، مرا از قبرم بیرون آور؛ در حالی که کفنم را بر کمر بستهام، شمشیرم را از نیام کشیدهام، نیزهام را آماده کردهام و دعوت دعوتکننده را در شهر و بیابان پاسخ میدهم.
خدایا، آن چهره هدایتگر و پیشانی ستوده را به من نشان بده و دیدهام را با نگاهی به سوی او روشن کن. فرجش را نزدیک، راه ظهورش را هموار و مسیرش را گسترده کن؛ مرا در راه او قرار بده، فرمانش را نافذ گردان و پشتش را استوار کن. خدایا، به دست او شهرهایت را آباد و بندگانت را زنده کن؛ زیرا تو گفتهای و سخنت حق است: «فساد در خشکی و دریا به سبب آنچه دستهای مردم انجام دادهاند، آشکار شد.» پس خدایا، ولیّ خود و فرزند دختر پیامبرت را که همنام فرستاده توست برای ما آشکار کن تا هیچ بخشی از باطل بر او پیروز نشود مگر آنکه آن را از هم بگسلد، حق را استوار کند و تحقق بخشد.
خدایا، او را پناهگاه ستمدیدگان از بندگانت و یاور کسانی قرار بده که جز تو یاوری ندارند. او را احیاکننده احکام تعطیلشده کتابت و استوارکننده نشانههای دین و سنتهای پیامبرت قرار بده؛ درود خدا بر او و خاندانش باد.
خدایا، او را از کسانی قرار بده که از آسیب متجاوزان حفظ کردهای. خدایا، پیامبرت محمد و پیروان او را با دیدن او شاد کن و پس از او، بر ناتوانی و بیپناهی ما رحم فرما. خدایا، این اندوه را با حضور او از این امت دور کن و ظهورش را برای ما نزدیک گردان؛ آنان ظهورش را دور میبینند و ما آن را نزدیک میبینیم، به رحمتت، ای مهربانترین مهربانان.
فضیلت خواندن دعای عهد برای امام زمان
در منابع دعایی شیعه، برای دعای عهد فضیلتی با محوریت خواندن آن در ۴۰ صبح پیاپی نقل شده است. مضمون این نقل، قرار گرفتن خواننده در شمار یاران و یاوران امام قائم(عج) و برخورداری از پاداش تجدید عهد با ایشان است؛ همچنین درباره کسی که پیش از ظهور از دنیا برود، بازگشت او برای یاری امام در هنگام ظهور مطرح شده است.
این مطلب باید به عنوان روایت و وعدهای نقلشده در منابع دینی فهمیده شود، نه مجوزی برای ادعای نتیجه قطعی یا جایگزین شدن دعا به جای عمل. خود متن دعا نیز بر بیعت، یاری حق، دفاع از مظلوم و پیروی از فرمان امام تأکید دارد؛ بنابراین فضیلت آن با اصلاح رفتار و مسئولیتپذیری دینی معنا پیدا میکند.
بهترین زمان و شیوه خواندن دعای عهد
دعای عهد معمولاً پس از نماز صبح خوانده
