سوتلاچ ترکی همان پودینگ برنج و شیری است که در ترکیه معمولاً در ظرفهای سفالی تکنفره پخته میشود و سطحی طلایی و کمی برشته پیدا میکند. تفاوت اصلی نوع فرپز با سوتلاچ معمولی، مرحلهٔ پایانی برشته شدن رویه است؛ بنابراین دسر باید پیش از ورود به فر روی اجاق به غلظت مناسبی برسد.
در این دستور، برنج ابتدا با آب میپزد و بعد همراه شیر، شکر و نشاسته به بافتی نرم و یکدست میرسد. استفاده از سینی آب در فر کمک میکند بخشهای زیرین دسر خشک نشوند و رویه فرصت طلایی شدن پیدا کند.
مواد لازم برای سوتلاچ ترکی در فر
- برنج نیمدانه یا برنج مخصوص دسر: نصف پیمانه، حدود ۱۰۰ گرم
- آب: ۲ پیمانه
- شیر پرچرب: ۱ لیتر
- شکر: سهچهارم تا یک پیمانه، بسته به ذائقه
- نشاستهٔ ذرت: ۲ قاشق غذاخوری
- زردهٔ تخممرغ: ۱ عدد، اختیاری
- وانیل: یکچهارم قاشق چایخوری
- نمک: یک پنس
با این مقدار، حدود ۶ ظرف تکنفره سوتلاچ آماده میشود. اگر از شیر کمچرب استفاده کنید، دسر کمی سبکتر اما کمخامهتر خواهد شد.
مراحل پخت سوتلاچ ترکی
- پختن برنج: برنج را بشویید و همراه آب و نمک در قابلمهای بریزید. آن را روی حرارت ملایم بپزید تا دانهها کاملاً نرم شوند و بیشتر آب جذب شود؛ در این مرحله برنج را آبکش نکنید.
- اضافه کردن شیر: حدود سهچهارم شیر را به قابلمه اضافه کنید و پس از جوش آمدن، حرارت را کم کنید. مخلوط را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه آرام بجوشانید و گاهی هم بزنید تا برنج بخشی از نشاستهاش را آزاد کند.
- حل کردن نشاسته: نشاستهٔ ذرت را با باقیماندهٔ شیر در کاسهای سرد حل کنید. این مخلوط را کمکم داخل قابلمه بریزید و همزمان هم بزنید تا گلوله نشود.
- افزودن شکر و وانیل: شکر و وانیل را اضافه کنید و حدود ۵ تا ۸ دقیقه دیگر هم بزنید. سوتلاچ باید مانند فرنی رقیق باشد؛ نه آنقدر سفت که بهسختی در ظرف ریخته شود و نه کاملاً آبکی.
- آماده کردن زرده: اگر میخواهید رویهٔ دسر طلاییتر شود، زردهٔ تخممرغ را در کاسهای با دو قاشق از مایهٔ گرم مخلوط کنید. سپس آن را به قابلمه برگردانید و یک دقیقه روی حرارت ملایم هم بزنید. جوشاندن طولانی زرده میتواند باعث بریده شدن بافت شود.
- ریختن در ظرف: مایه را بین ۶ ظرف سفالی یا سرامیکی مقاوم به حرارت تقسیم کنید. ظرفها را در سینی فر بچینید و داخل سینی آب داغ بریزید؛ ارتفاع آب بهتر است حدود یک تا دو سانتیمتر باشد و وارد ظرفهای دسر نشود.
- برشته کردن سطح: سینی را در فر از قبل گرمشده با دمای ۲۲۰ درجهٔ سانتیگراد، در طبقهٔ بالاتر قرار دهید. حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان کافی است تا سطح سوتلاچ لکههای طلایی پیدا کند. در صورت نیاز، در دقایق پایانی فقط از حرارت بالای فر استفاده کنید و مراقب باشید رویه نسوزد.
فوتوفن بافت لطیف و رویهٔ طلایی
سوتلاچ در زمان خارج شدن از فر هنوز کمی نرم است و بعد از خنک شدن خودش را میگیرد. اگر آن را روی اجاق بیش از حد غلیظ کنید، پس از سرد شدن بافتی سنگین و سفت خواهد داشت.
برای سطح یکدستتر، مایه را پیش از ریختن در ظرفها از صافی رد کنید؛ البته اگر دانههای نرم برنج را دوست دارید، این کار ضروری نیست. هنگام برشته کردن نیز ظرفها را نزدیک المنت بالا قرار دهید، اما از فر فاصلهٔ ایمن داشته باشید تا فقط سطح دسر رنگ بگیرد.
چطور از ترک خوردن یا بریدن دسر جلوگیری کنیم؟
شیر را با حرارت متوسط گرم کنید و پس از اضافه شدن نشاسته، همزدن را تا پایان ادامه دهید. ظرفهای خیلی سرد را ناگهان داخل فر داغ نگذارید و برای جلوگیری از شوک حرارتی، از ظرفی استفاده کنید که مخصوص فر باشد.
سرو و نگهداری سوتلاچ
پس از خارج کردن ظرفها، اجازه دهید سوتلاچ ابتدا به دمای محیط برسد و سپس دستکم دو ساعت در یخچال بماند. این زمان هم بافت دسر را منسجم میکند و هم طعم شیر و وانیل را متعادلتر نشان میدهد.
سوتلاچ را میتوانید ساده سرو کنید یا مقدار کمی دارچین، پستهٔ خردشده یا فندق روی آن بریزید. برای حفظ رویهٔ برشته، بهتر است تزئینات را درست پیش از سرو اضافه کنید.
جمعبندی: برای داشتن یک سوتلاچ ترکی موفق، برنج باید کاملاً نرم شود، نشاسته در شیر سرد حل شود و مایه پیش از فر فقط تا حد غلظت فرنی بپزد. پخت نهایی در ظرفهای تکنفره و سینی آب، بافت لطیف و سطح طلایی این دسر را کامل میکند.
