نظم‌دهی یخچال فقط مرتب‌کردن طبقه‌ها نیست؛ جای هر ماده غذایی روی ماندگاری، جلوگیری از چکه‌کردن و حتی کاهش دورریز اثر می‌گذارد. بخش داخلی یخچال معمولاً دمای ثابت‌تری از درِ آن دارد، بنابراین مواد فاسدشدنی نباید بی‌دلیل در قسمت‌های گرم‌تر قرار بگیرند.
در نظم‌دهی یخچال، سه اصل را هم‌زمان رعایت کنید: مواد خام از غذاهای آماده جدا باشند، خوراکی‌های زودتر فاسدشدنی در دسترس‌تر قرار بگیرند و هیچ ظرفی بدون درپوش یا برچسب تاریخ داخل یخچال نماند.
نظم‌دهی یخچال را از دمای مناسب و خالی‌کردن آن شروع کنید
پیش از جابه‌جایی مواد، تاریخ مصرف و وضعیت بسته‌بندی‌ها را بررسی کنید. مواد غذایی تاریخ‌گذشته، ظرف‌های مشکوک یا سبزیجات لزج‌شده را جدا کنید و اگر ماده‌ای نشتی دارد، آن را تا زمان پاک‌سازی کامل در یک ظرف ثانویه بگذارید.
دمای بخش یخچال بهتر است حدود ۴ درجه سانتیگراد یا کمتر و دمای فریزر حدود منفی ۱۸ درجه باشد. یخچال بیش از حد پر، گردش هوای سرد را مختل میکند؛ در مقابل، خالی‌بودن کامل آن هم باعث نوسان سریعتر دما هنگام باز شدن در می‌شود. بین ظرف‌ها کمی فاصله بگذارید و دریچه‌های گردش هوا را نپوشانید.
هر ماده غذایی را در کدام قسمت یخچال بگذاریم؟
طبقه‌ها از نظر دما کاملاً یکسان نیستند. چیدمان زیر یک الگوی عملی برای بیشتر یخچال‌های خانگی است؛ البته اگر دفترچه دستگاه ترتیب متفاوتی پیشنهاد کرده، همان راهنما را در اولویت قرار دهید.
- طبقه بالایی: غذاهای آماده مصرف، ظرف غذای پخته، دسرها و مواد غذایی بسته‌بندی‌شده‌ای که نیاز به پخت ندارند.
- طبقه میانی: لبنیات، پنیر، ماست، تخممرغ و مواد مصرف روزانه که باید دمای نسبتاً ثابتی داشته باشند.
- طبقه پایینی: گوشت، مرغ و ماهی خام؛ هرکدام در بستهبندی کاملاً دربسته و داخل سینی یا ظرفی قرار بگیرند تا آب آنها روی مواد دیگر نریزد.
- کشوی میوه و سبزی: میوهها و سبزیجاتی که به رطوبت کنترل‌شده نیاز دارند. سبزی خوردن و سبزی‌های برگ‌دار را خشک و با دستمال کاغذی تمیز نگهداری کنید.
- درِ یخچال: سس‌ها، ترشی، مربا، نوشیدنی‌ها و مواد کم‌فسادتری که روی بسته‌بندی‌شان نگهداری در یخچال ذکر شده است.
درِ یخچال برای تخممرغ، شیر، خامه و غذاهای حساس انتخاب ایده‌آلی نیست؛ چون با هر بار باز شدن در، دمایش بیشتر تغییر میکند. شیر را نیز بهتر است در طبقه داخلی و نه در قسمت در قرار دهید.
مواد خام و غذای آماده را از هم جدا نگه دارید
مرغ، گوشت و ماهی خام باید همیشه پایین‌تر از غذاهای پخته و آماده مصرف باشند. آنها را در کیسهای کهنه یا بستهبندی آسیب‌دیده رها نکنید؛ یک ظرف دربسته با لبه مناسب، احتمال چکه‌کردن آب گوشت را کمتر میکند.
غذاهای پخته را پس از خنک‌شدن اولیه در ظرف‌های کم‌عمق و دربسته تقسیم کنید. قابلمه بزرگ غذا را برای مدت طولانی بیرون از یخچال نگذارید؛ تقسیم‌کردن غذا هم خنک‌شدن را سریعتر میکند و هم برداشتن مقدار مورد نیاز را آسان‌تر خواهد کرد.
برای جلوگیری از فساد، مواد غذایی را درست بستهبندی کنید
بستهبندی مناسب از خشک‌شدن، جذب بوی غذاهای دیگر و تماس ناخواسته مواد با یکدیگر جلوگیری میکند. ظرف شیشه‌ای یا پلاستیکی مخصوص نگهداری غذا، کیسه زیپ‌دار سالم و روکش مناسب می‌توانند انتخاب‌های کاربردی باشند؛ ظرف‌های بدون درپوش را با تکیه‌دادن یک بشقاب روی آنها جایگزین نکنید.
هر ظرف غذای پخته را با نام ماده غذایی و تاریخ نگهداری برچسب بزنید. این کار برای برنج، خورش، سوپ و مواد آماده‌ای که ظاهر مشابه دارند بسیار کمک‌کننده است و باعث می‌شود خوراکی‌های قدیمی پشت مواد تازه پنهان نمانند.
میوه و سبزی را با توجه به رطوبت نگهداری کنید
رطوبت جمع‌شده داخل کیسه، یکی از دلایل رایج کپک‌زدن سبزی و فساد سریع برگ‌هاست. سبزی‌های شسته‌شده را کاملاً خشک کنید، در ظرفی با دستمال جاذب رطوبت بگذارید و اگر دستمال خیس شد، آن را عوض کنید.
همه میوهها را در یک کیسه فشرده نریزید. برخی میوهها با آزادکردن گاز طبیعی رسیدن، می‌توانند رسیدن یا خراب‌شدن بعضی محصولات حساس را سریعتر کنند؛ جداکردن میوه‌های بسیار رسیده از سبزی‌های برگ‌دار، یک اقدام ساده و مؤثر است.
چیدمان یخچال را طوری انجام دهید که دورریز کمتر شود
مواد غذایی با تاریخ مصرف کوتاه‌تر را جلوی طبقه و مواد تازه‌تر را پشت آنها بگذارید. این روش که به آن «اول قدیمی‌تر، اول مصرف» می‌گویند، کمک میکند ماست، پنیر بازشده، سبزی و ظرف غذای باقی‌مانده را به‌موقع ببینید.
- مواد جدید را هنگام خرید بررسی و پشت مواد قبلی قرار دهید.
- ظرف‌های بازشده را در یک بخش مشخص جمع کنید تا دیده شوند.
- هفته‌ای یک‌بار لکه‌ها، نشتی‌ها و خوراکی‌های نزدیک به پایان مصرف را بررسی کنید.
- برای مواد مشابه، فقط یک محل ثابت در نظر بگیرید تا پیدا کردن آنها زمان نبرد.
چیدمان ثابت، علاوه بر کاهش دورریز، مدت بازماندن درِ یخچال را هم کمتر میکند. اگر کودکان از یخچال استفاده می‌کنند، خوراکی‌های مجاز و میان‌وعده‌های شسته‌شده را در طبقه‌ای مشخص و قابل دسترس بگذارید.
تمیزکاری یخچال بدون آسیب به مواد غذایی
برای تمیزکردن، مواد غذایی را موقتاً در کیف عایق یا جای خنک قرار دهید و هر بخش را جداگانه پاک کنید. لکه‌های چسبناک و نشتی‌ها را همان روز تمیز کنید، چون باقی‌ماندن آنها هم بو ایجاد میکند و هم پاک‌سازی بعدی را دشوارتر خواهد کرد.
از مواد شوینده قوی یا ترکیب‌کردن شوینده‌ها داخل یخچال استفاده نکنید و پس از پاک‌کردن، سطح را با دستمال تمیز خشک کنید. خوراکی‌های کپک‌زده را به امید جداکردن قسمت خراب مصرف نکنید؛ به‌ویژه در مواد نرم و مرطوب، آلودگی میتواند فراتر از بخش قابل مشاهده پخش شده باشد.
جمع‌بندی: نظم‌دهی یخچال با قرار دادن مواد خام در طبقه پایین، نگهداری غذاهای آماده در ظرف دربسته، پرهیز از قرار دادن مواد حساس درِ یخچال و مصرف زودتر خوراکی‌های قدیمی کامل می‌شود. دمای مناسب، برچسب تاریخ و یک بررسی هفتگی، سه عادت ساده‌ای هستند که چیدمان اصولی و بهداشتی مواد غذایی را پایدار نگه می‌دارند.
