کاهش مصرف آب و برق خانه الزاماً به معنای کوتاه‌تر کردن حمام، خاموش نشستن در اتاق یا تحمل گرما و سرما نیست. بخش قابل‌توجهی از مصرف اضافی از نشتی‌های کوچک، تنظیمات نادرست، روشن ماندن وسایل در حالت آماده‌به‌کار و استفاده از دستگاه‌ها با ظرفیت کم ایجاد می‌شود.

راه مؤثر این است که ابتدا منبع هدررفت را پیدا کنید و بعد چند تغییر کم‌دردسر در آشپزخانه، حمام و سیستم سرمایش و گرمایش انجام دهید. در این روش، آسایش خانواده حفظ می‌شود، اما آب و برق کمتری برای رسیدن به همان نتیجه مصرف خواهد شد.

کاهش مصرف آب و برق خانه از کجا شروع می‌شود؟

قبل از خرید وسیله جدید، یک هفته به الگوی مصرف خانه نگاه کنید. زمان روشن بودن کولر یا بخاری برقی، تعداد دفعات استفاده از لباس‌شویی، مدت باز ماندن شیر آب گرم و وسایلی که شب‌ها در حالت آماده‌به‌کار می‌مانند، سرنخ‌های خوبی به دست می‌دهند.

اگر قبض به‌تنهایی اطلاعات کافی نمی‌دهد، مصرف را به چند گروه تقسیم کنید: آب گرم، سرمایش و گرمایش، شست‌وشو، پخت‌وپز و روشنایی. لازم نیست از همان ابتدا همه‌چیز را تغییر دهید؛ اصلاح پرمصرف‌ترین بخش معمولاً اثر بیشتری دارد و اجرای آن هم ساده‌تر است.

آب گرم را بدون کم کردن راحتی مدیریت کنید

آب گرم هم‌زمان آب و برق یا گاز مصرف می‌کند؛ بنابراین هر لیتر آبی که پیش از رسیدن به دمای مناسب هدر می‌رود، هزینه دوگانه دارد. اگر برای گرم شدن آب باید مدت زیادی شیر را باز بگذارید، بررسی عایق لوله‌های آب گرم، فاصله آب‌گرم‌کن تا محل مصرف و وضعیت شیرآلات ارزشمند است.

در حمام و آشپزخانه، سردوش و سرشیر کاهنده جریان می‌توانند بدون حذف فشار قابل‌قبول آب، حجم خروجی را کنترل کنند. مدل‌هایی را انتخاب کنید که جریان آب را با هوا ترکیب می‌کنند؛ در غیر این صورت ممکن است فشار آب برای شست‌وشوی مو یا پر کردن ظرف‌ها آزاردهنده شود.

نشتی شیر، فلاش‌تانک و شلنگ‌ها را دست‌کم ماهی یک‌بار بررسی کنید. صدای آب در فلاش‌تانک یا خیس ماندن اطراف اتصالات، نشانه‌ای است که نباید به امید «کم بودن مقدار نشتی» نادیده گرفته شود؛ نشتی مداوم در طول شبانه‌روز جمع می‌شود.

  • هنگام صابون زدن دست‌ها یا مسواک زدن، شیر را ببندید.
  • برای شستن میوه و سبزی، از یک کاسه یا لگن استفاده کنید و آب باقی‌مانده را برای آبیاری گیاهان مناسب به کار ببرید.
  • برای آب گرم مورد نیاز چای یا آشپزی، به اندازه مصرف همان نوبت آب بجوشانید.

وسایل برقی را با ظرفیت درست و تنظیم مناسب به کار ببرید

روشن کردن ماشین لباس‌شویی یا ظرف‌شویی با چند ظرف یا لباس، یعنی پرداخت هزینه یک چرخه کامل برای مقدار کمی کار. لباس‌ها و ظرف‌ها را تا ظرفیت مجاز دستگاه جمع کنید، اما آن‌قدر دستگاه را پر نکنید که آب و شوینده به‌خوبی گردش نداشته باشند یا فشار زیادی به موتور وارد شود.

برنامه اقتصادی معمولاً با آب کمتر، دمای پایین‌تر یا زمان طولانی‌تر کار می‌کند. برای لباس‌های روزمره و ظرف‌هایی که خیلی چرب نیستند، این برنامه می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. برای لکه‌های سخت، ابتدا لکه‌گیری موضعی انجام دهید تا مجبور نشوید همیشه از برنامه داغ یا سنگین استفاده کنید.

در لباس‌شویی، شست‌وشوی لباس‌های معمولی با آب خنک یا ولرم در بسیاری از مواقع کافی است. گرم کردن آب یکی از بخش‌های پرمصرف چرخه شست‌وشوست؛ بنابراین پایین آوردن دما، بدون کم کردن تعداد لباس‌های شسته‌شده، می‌تواند تغییر مؤثرتری از کوتاه کردن برنامه باشد.

سرمایش و گرمایش را طوری تنظیم کنید که آسایش حفظ شود

کولر یا بخاری برقی وقتی در اتاق خالی یا با در و پنجره باز کار می‌کند، تقریباً تمام انرژی مصرف‌شده را بی‌اثر می‌کند. بستن در اتاق‌های بدون استفاده، ترمیم نوار درزگیر پنجره و استفاده از پرده در برابر تابش مستقیم، بار کاری دستگاه را کم می‌کند؛ بدون اینکه لازم باشد دمای اتاق را افراطی تغییر دهید.

در کولر گازی، کثیف بودن فیلتر باعث می‌شود دستگاه برای رسیدن به دمای تنظیم‌شده مدت بیشتری کار کند. فیلتر را طبق دفترچه دستگاه یا هر زمان که گردوغبار روی آن دیده می‌شود تمیز کنید. برای کولر آبی نیز تمیزی پوشال یا پد، مسیر مناسب کانال و بسته بودن پنجره‌های اضافی روی کارایی اثر دارد.

به‌جای خاموش و روشن کردن مداوم وسیله سرمایشی یا گرمایشی، دما را در محدوده‌ای متعادل تنظیم کنید و اجازه دهید ترموستات دستگاه کار خود را انجام دهد. تغییرهای شدید دما معمولاً آسایش را کم می‌کند و ممکن است باعث شود دستگاه برای مدت طولانی‌تری با توان بالا کار کند.

روشنایی و وسایل آماده‌به‌کار را از مصرف پنهان خارج کنید

لامپ‌های کم‌مصرف یا LED برای محل‌هایی که مدت زیادی روشن هستند انتخاب مناسب‌تری از لامپ‌های قدیمی‌اند، اما تعویض همه لامپ‌ها به‌صورت یک‌باره ضروری نیست. ابتدا اتاق نشیمن، آشپزخانه و راهروهایی را تغییر دهید که استفاده طولانی‌تری دارند.

چراغ‌های اضافی را با استفاده از نور طبیعی، خاموش کردن بخش‌های خالی خانه و نصب کلید جداگانه برای قسمت‌های مختلف کنترل کنید. این کار از خاموش کردن چراغ هنگام مطالعه بهتر است، چون روشنایی مورد نیاز محل فعالیت حفظ می‌شود.

تلویزیون، گیرنده دیجیتال، رایانه، شارژر و دستگاه‌های بازی ممکن است در حالت آماده‌به‌کار هم مقدار کمی برق مصرف کنند. برای وسایلی که هر روز چند ساعت استفاده نمی‌شوند، یک چندراهی کلیددار بگذارید تا با یک حرکت برق گروهی از دستگاه‌ها قطع شود. یخچال و وسایل ضروری را به این چندراهی وصل نکنید.

آشپزخانه؛ محل چند هدررفت کوچک اما دائمی

یخچال را دور از اجاق، شوفاژ و تابش مستقیم آفتاب قرار دهید و اطراف آن را برای گردش هوا باز بگذارید. پر کردن بیش از اندازه یا باز گذاشتن طولانی درِ یخچال، هر دو باعث می‌شوند دستگاه برای جبران تغییر دما بیشتر کار کند.

برای گرم کردن مقدار کم غذا، استفاده از وسیله‌ای متناسب با حجم غذا بهتر از روشن کردن اجاق بزرگ یا فر است. در صورت استفاده از فر، چند غذای قابل‌پخت را در یک نوبت آماده کنید؛ اما برای گرم کردن یک ظرف کوچک، پیش‌گرم کردن طولانی یا باز و بسته کردن مکرر در، مصرف را بالا می‌برد.

در زمان جوشاندن آب، درِ کتری یا قابلمه را بگذارید و شعله یا توان وسیله را متناسب با اندازه ظرف انتخاب کنید. این تغییر ساده زمان رسیدن به جوش را کم می‌کند، بدون اینکه کیفیت چای یا غذا تغییر کند.

یک برنامه ساده برای شروع

  1. امروز شیرآلات، فلاش‌تانک و شلنگ‌های آب را از نظر نشتی بررسی کنید.
  2. فیلتر کولر یا سیستم تهویه و وضعیت درزگیر پنجره‌ها را بررسی کنید.
  3. وسایل برقی آماده‌به‌کار را در یک چندراهی کلیددار گروه‌بندی کنید.
  4. از این هفته لباس‌شویی و ظرف‌شویی را با ظرفیت مناسب و برنامه اقتصادی روشن کنید.
  5. بعد از یک دوره قبض، نتیجه را با دوره قبل مقایسه کنید و فقط تغییرهای مؤثر را ادامه دهید.

جمع‌بندی: برای کاهش مصرف آب و برق خانه لازم نیست از آسایش روزمره بزنید. رفع نشتی، کنترل آب گرم، استفاده از ظرفیت مناسب دستگاه‌ها، تنظیم درست سرمایش و گرمایش و حذف مصرف آماده‌به‌کار، همان خدمات همیشگی را با هدررفت کمتر فراهم می‌کند.