روش شستوشوی فرش در خانه فقط به خیسکردن و کفزدن محدود نمیشود؛ جنس فرش، ثبات رنگ، مقدار آب و سرعت خشکشدن، همگی روی نتیجه اثر دارند. فرش ماشینی با الیاف مصنوعی معمولاً برای شستوشوی خانگی مناسبتر است، اما فرش دستباف، ابریشمی، قدیمی یا دارای رنگهای حساس ممکن است با آب و شوینده آسیب ببیند.
پیش از شروع، برچسب مراقبت فرش را بخوانید و در گوشهای پنهان، محلول شوینده را امتحان کنید. اگر رنگ پس داد، پرزها تغییر حالت دادند یا پشت فرش آسیبپذیر به نظر رسید، شستوشوی کامل را انجام ندهید.
روش شستوشوی فرش در خانه؛ از آمادهسازی تا خشککردن
۱. جنس و ثبات رنگ فرش را بررسی کنید
فرش را از نظر جنس الیاف، نوع بافت و رنگهای تیره بررسی کنید. برای آزمایش ثبات رنگ، پارچهای سفید را کمی با آب ولرم و مقدار بسیار کمی شوینده مرطوب کنید و روی بخش پنهان فرش فشار دهید؛ کشیدن پارچه روی سطح ممکن است رنگ را جابهجا کند. اگر پارچه رنگی شد، شستوشوی خانگی ریسک دارد.
۲. گردوغبار را پیش از خیسکردن بگیرید
ابتدا فرش را جاروبرقی بکشید و گوشهها و حاشیهها را با دقت تمیز کنید. باقیماندن گردوغبار در زمان شستوشو، گل ایجاد میکند و باعث میشود فرش پس از خشکشدن کدر یا زبر به نظر برسد.
اگر امکان دارید، فرش را پیش از شستوشو روی سطحی تمیز و محکم بتکانید؛ اما فرشهای سنگین، قدیمی یا دارای بافت آسیبدیده را آویزان نکنید، چون وزنشان میتواند شکل بافت را تغییر دهد.
۳. لکهها را جداگانه و از بیرون به داخل پاک کنید
لکه تازه را با دستمال سفید و خشک فشار دهید تا مایع اضافی جذب شود. لکه را نسابید؛ سابیدن، آن را به عمق الیاف میبرد و ممکن است پرزها را بدحالت کند. سپس مقدار کمی محلول شوینده ملایم را روی دستمال بزنید و لکه را از لبه به سمت مرکز پاک کنید.
- برای چای، قهوه و نوشیدنیها، ابتدا رطوبت را با دستمال جذب کنید.
- برای لکه چربی، از آب داغ استفاده نکنید؛ گرما میتواند لکه را تثبیت کند.
- برای لکههای قدیمی یا ناشناخته، چند شوینده مختلف را پشت سر هم ترکیب نکنید.
۴. محلول شوینده کمکف درست کنید
یک شوینده ملایم مخصوص فرش را مطابق دستور روی بستهبندی، با آب ولرم رقیق کنید. محلول باید کمکف باشد؛ کف زیاد به معنی تمیزی بیشتر نیست و اگر در فرش بماند، گردوغبار را جذب میکند. سفیدکننده، جرمگیر، پودر لباسشویی قوی و مواد اسیدی را روی فرش استفاده نکنید.
۵. فرش را با آب کم و فشار کنترلشده بشویید
فرش را روی سطحی شیبدار یا محلی قرار دهید که آب بهخوبی از آن خارج شود. محلول را با اسفنج یا برس نرم، در جهت خواب پرزها پخش کنید. برس زبر، حرکات رفتوبرگشتی شدید و خیسکردن طولانی میتواند به پرز، چسب پشت فرش یا شکل آن آسیب بزند.
بهجای ریختن حجم زیادی از آب، سطح را مرحلهبهمرحله تمیز کنید. در قسمتهای کثیفتر، چند دقیقه فرصت دهید شوینده آلودگی را نرم کند و سپس با فشار ملایم پاک کنید.
۶. آبکشی کامل، اما بدون غرقکردن فرش
آبکشی را تا جایی ادامه دهید که کف و لغزندگی شوینده باقی نماند. برای خارجکردن آب، فرش را نپیچانید و روی آن راه نروید؛ این کار ممکن است بافت را کشیده یا به چسب و حاشیهها آسیب بزند. استفاده از تی لاستیکی نرم برای هدایت آب اضافی، از فشار مستقیم دست بهتر است.
۷. خشککردن را جدی بگیرید
آب اضافی را با حولههای تمیز یا تی نرم بگیرید و فرش را در سطحی صاف، دور از رطوبت و با جریان هوای مناسب پهن کنید. خشککردن طولانی زیر آفتاب تند میتواند بعضی رنگها را کمرنگ کند؛ نور ملایم و گردش هوا گزینه امنتری است.
تا زمانی که پشت و عمق فرش کاملاً خشک نشده، آن را روی زمین اصلی پهن نکنید. فرش نیمهخشک میتواند باعث بوی نم، کپکزدگی و آسیب به کفپوش شود. برای سرعتدادن به کار، پنکه را با فاصله مناسب روبهروی فرش قرار دهید، نه اینکه باد بسیار قوی را از فاصله نزدیک به یک نقطه بتابانید.
چه فرشهایی را در خانه نشوییم؟
فرش دستباف، ابریشمی، عتیقه، رنگپسدهنده، دارای ریشههای آسیبدیده یا فرشی که پشت آن چسبی و حساس است، به شستوشوی تخصصی نیاز دارد. در این موارد، هزینه قالیشویی معمولاً از هزینه اصلاح رنگ، جمعشدگی یا ترمیم بافت کمتر است.
همچنین اگر فرش خیلی سنگین است و امکان جابهجایی و خشککردن کامل آن را ندارید، شستن در خانه انتخاب مناسبی نیست. ماندن آب در لایههای زیرین، حتی وقتی سطح فرش خشک به نظر میرسد، میتواند مشکلساز شود.
اشتباههایی که نتیجه شستوشوی فرش را خراب میکنند
- استفاده از آب بسیار داغ یا شوینده بیش از اندازه
- خیسکردن فرش بدون آزمایش ثبات رنگ
- سابیدن لکه با برس زبر
- تا زدن یا لولهکردن فرش پیش از خشکشدن کامل
- پهنکردن فرش مرطوب روی کفپوش چوبی یا محیط بدون تهویه
جمعبندی: بهترین روش شستوشوی فرش در خانه، جاروکردن دقیق، آزمایش رنگ، لکهگیری ملایم، استفاده از آب و شوینده کم و خشککردن سریع در هوای مناسب است. اگر فرش رنگ میدهد، ارزشمند یا حساس است، شستوشوی کامل خانگی را کنار بگذارید.
