مرتب کردن خانه وقتی سریع و اصولی پیش می‌رود که به‌جای جابهجا کردن بی‌هدف وسایل، کار را به محدوده‌های کوچک و تصمیم‌های مشخص تقسیم کنید. هدف مرحلهٔ اول تمیزکاری عمیق نیست؛ باید مسیر رفت‌وآمد باز شود، وسایل پراکنده جمع شوند و هر چیز به جای درستش برگردد.
برای شروع، یک کیسه برای دورریختنی‌ها، یک سبد برای وسایلی که باید به اتاق دیگری منتقل شوند و یک جعبه برای چیزهایی که هنوز درباره‌شان تصمیم نگرفته‌اید آماده کنید. سپس با زمان‌سنج ۱۵ یا ۲۰ دقیقه‌ای، فقط یک بخش مشخص را مرتب کنید تا کار از کنترل خارج نشود.
مرتب کردن خانه را از کجا شروع کنیم؟
بهترین نقطه برای شروع، شلوغترین بخش قابلمشاهده یا پرترددترین مسیر خانه است؛ مثلاً ورودی، پذیرایی یا سطح کابینت‌های آشپزخانه. مرتب کردن یک محدودهٔ کوچک، نتیجهٔ ملموسی ایجاد میکند و اجازه نمی‌دهد پیش از تمام شدن کار، چند اتاق نیمه‌مرتب باقی بماند.
- پنجره‌ها و مسیر رفت‌وآمد را در نظر بگیرید؛ وسایل روی زمین و جلوی درها اولویت دارند.
- بعد سراغ سطوحی بروید که بیشتر دیده میشوند؛ مانند میز پذیرایی، کانتر آشپزخانه و میز تلویزیون.
- در پایان، کشوها و کمدهای داخلی را مرتب کنید؛ این قسمت‌ها معمولاً برای مرحلهٔ اول ضروری نیستند.
روش سه‌گروهی برای جمع‌کردن وسایل پراکنده
هر وسیله‌ای که در محدودهٔ انتخاب‌شده می‌بینید، باید در یکی از سه گروه قرار بگیرد: ماندنی، قابل انتقال یا قابل خروج. این روش از تصمیم‌گیری‌های تکراری جلوگیری میکند و باعث می‌شود به‌جای جابه‌جایی چندبارهٔ یک وسیله، تکلیف آن همان لحظه مشخص شود.
- ماندنی: وسایلی که در همین فضا استفاده میشوند و باید به جای ثابت خود برگردند.
- قابل انتقال: چیزهایی که متعلق به اتاق یا بخش دیگری از خانه هستند و باید بعداً یک‌جا منتقل شوند.
- قابل خروج: زباله، بسته‌بندی خالی، وسایل خراب یا چیزهایی که دیگر کاربردی ندارند.
اگر دربارهٔ وسیله‌ای مردد هستید، آن را در جعبهٔ تصمیم‌گیری بگذارید، نه وسط اتاق. این جعبه باید محدود باشد؛ مثلاً بعد از یک هفته اگر وسیله‌ای از آن استفاده نشد، برای نگهداری، بخشیدن یا دور انداختنش تصمیم بگیرید.
ترتیب سریع برای مرتب کردن اتاق‌ها
پذیرایی و اتاق نشیمن
ابتدا وسایل روی زمین و مبل‌ها را جمع کنید، سپس کوسن‌ها و پتوها را مرتب کنید. میزها را خلوت نگه دارید و فقط وسایلی را باقی بگذارید که واقعاً استفاده میشوند؛ سطح‌های پر از خرده‌ریز، حتی بعد از تمیزکاری هم خانه را شلوغ نشان می‌دهند.
آشپزخانه
ظرف‌های باقی‌مانده را جمع کنید، مواد غذایی بیرون‌مانده را به جای خود برگردانید و سطح اصلی کار را خالی کنید. لازم نیست هم‌زمان سراغ همهٔ کابینت‌ها بروید؛ مرتب کردن کانتر و سینک معمولاً بیشترین تغییر ظاهری را ایجاد میکند.
اتاق خواب
تخت را مرتب کنید، لباس‌های روی صندلی یا زمین را جدا کنید و لباس‌های تمیز، کثیف و قابل‌استفادهٔ دوباره را از هم تفکیک کنید. لباس‌هایی که قرار است دوباره پوشیده شوند بهتر است یک محل مشخص داشته باشند تا روی صندلی، تخت یا دستهٔ مبل جمع نشوند.
چه چیزهایی سرعت مرتبسازی را کم می‌کنند؟
باز کردن هم‌زمان چند کشو، شروع کار از اتاق‌های کم‌اهمیت و تلاش برای تصمیم‌گیری دربارهٔ تک‌تک وسایل، سه عامل رایج کند شدن کار هستند. در مرحلهٔ اول فقط نظم ظاهری و باز شدن فضا را هدف بگیرید و مرتبسازی عمیق را به زمان جداگانه‌ای موکول کنید.
همچنین کیسهٔ زباله را بیش از حد پر نکنید و وسایل انتقالی را در سبدی دسته‌دار جمع کنید. وقتی جابه‌جایی هر وسیله به چند رفت‌وبرگشت نیاز نداشته باشد، زمان و انرژی کمتری مصرف می‌شود.
چطور نظم ایجادشده را حفظ کنیم؟
برای هر گروه از وسایل، یک جای ثابت و قابل‌دسترسی تعیین کنید. وسایل روزمره باید در ارتفاع و محلی باشند که اعضای خانه بتوانند بدون کمک آنها را بردارند و برگردانند؛ جای نامناسب، یکی از دلایل اصلی انباشته شدن وسایل روی سطوح است.
- صبح‌ها تخت و لباس‌های پراکنده را جمع کنید.
- بعد از هر وعده، سطح آشپزخانه و سینک را خلوت کنید.
- شب‌ها ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای جمع‌کردن وسایل مشترک خانه وقت بگذارید.
- هفته‌ای یک‌بار فقط یک کشو، قفسه یا محدودهٔ کوچک را عمیق‌تر بررسی کنید.
این برنامه قرار نیست خانه را همیشه بی‌نقص نگه دارد؛ هدف آن جلوگیری از انباشته شدن کارهاست. اگر اعضای خانواده بدانند هر وسیله کجا قرار می‌گیرد، حفظ نظم از یک کار فردی به عادت مشترک خانه تبدیل می‌شود.
جمع‌بندی؛ نظم خانه با کارهای کوچک ماندگار می‌شود
برای مرتب کردن خانه، از یک محدودهٔ شلوغ شروع کنید، وسایل را در سه گروه قرار دهید و ابتدا مسیرها و سطوح قابل‌دید را سامان دهید. زمان‌سنج، سبد انتقال و جای ثابت برای وسایل روزمره، سرعت کار را بیشتر می‌کنند. بعد از آن، روزانه چند دقیقه برای برگرداندن وسایل به جای خود اختصاص دهید تا مرتبسازی دوباره به یک کار سنگین تبدیل نشود.
