خواص دمنوش آویشن بیشتر در تسکین موقت سرفه، احساس گرفتگی گلو و کمک به نوشیدن مایعات هنگام سرماخوردگی مطرح میشود. ترکیبات معطر آویشن، از جمله تیمول و کارواکرول، در مطالعات آزمایشگاهی اثرات ضدمیکروبی و آنتیاکسیدانی نشان دادهاند؛ اما این نتیجه بهمعنای درمان قطعی عفونت یا بیماری با یک فنجان دمنوش نیست.
بخش مهمی از احساس آرامش گلو به خود نوشیدنی گرم و رقیق شدن ترشحات مربوط است. بنابراین دمنوش آویشن میتواند یک نوشیدنی کمکی باشد، نه جایگزین تشخیص پزشک، آنتیبیوتیک یا دارویی که برای شما تجویز شده است.
خواص دمنوش آویشن برای سلامتی چیست؟
تسکین موقت سرفه و گلودرد
آویشن در فرآوردههای گیاهی مرتبط با سرفه استفاده شده است و دمنوش گرم آن ممکن است خشکی و تحریک گلو را کمتر کند. این اثر بهویژه در سرفههای خفیف و کوتاهمدت همراه با سرماخوردگی قابل انتظار است، اما شواهد مربوط به خود دمنوش، از شواهد مربوط به شربتها و عصارههای استاندارد آویشن محدودتر است.
اگر سرفه بیش از چند هفته طول کشید، با تنگی نفس، درد قفسه سینه، خسخس شدید، تب پایدار یا خلط خونی همراه بود، اتکا به دمنوش مناسب نیست و باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
کمک به دریافت مایعات و آرام شدن بدن
هنگام سرماخوردگی، نوشیدن مایعات به جلوگیری از کمآبی و مرطوب ماندن دهان و گلو کمک میکند. دمنوش آویشنِ بدون شکر میتواند جایگزینی خوشعطر برای نوشیدنیهای شیرین باشد؛ هرچند خودش درمان کمآبی، تب یا عفونت محسوب نمیشود.
ترکیبات گیاهی با خاصیت آنتیاکسیدانی
آویشن دارای ترکیبات فنولی و اسانسهای گیاهی است که در محیط آزمایشگاه رفتار آنتیاکسیدانی نشان میدهند. این یافتهها برای شناخت ظرفیت گیاه مفیدند، اما نباید آنها را به پیشگیری قطعی از بیماریهای مزمن یا پاکسازی بدن نسبت داد؛ مقدار این ترکیبات در یک فنجان دمنوش هم ثابت و قابل مقایسه با عصارههای پژوهشی نیست.
طرز تهیه دمنوش آویشن در خانه
برای یک فنجان، حدود یک قاشق چایخوری آویشن خشک را در یک لیوان آب جوش بریزید و پس از پوشاندن، ۷ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید. سپس دمنوش را صاف و در صورت تمایل با مقدار کمی عسل یا چند قطره لیمو مصرف کنید.
- دمنوش را بیش از حد غلیظ نکنید؛ عطر قویتر بهمعنای اثر درمانی بیشتر نیست.
- اگر عسل اضافه میکنید، آن را به نوشیدنی ولرم بیفزایید؛ عسل برای کودکان زیر یک سال ممنوع است.
- برای حفظ طعم و کاهش تحریک گلو، دمنوش را خیلی داغ ننوشید.
چه کسانی باید در مصرف دمنوش آویشن احتیاط کنند؟
مصرف آویشن در مقدار معمول غذایی با مصرف دمنوش غلیظ، اسانس یا مکمل آن تفاوت دارد. افراد حساس به آویشن یا گیاهان خانواده نعناع ممکن است دچار خارش، التهاب یا ناراحتی گوارشی شوند و باید در صورت بروز این نشانهها مصرف را متوقف کنند.
در بارداری و شیردهی، برای کودکان، افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای و کسانی که داروهای منظم—بهخصوص داروهای مؤثر بر انعقاد خون—مصرف میکنند، استفاده منظم یا غلیظ از دمنوش بهتر است با نظر پزشک یا داروساز انجام شود. اسانس خوراکی آویشن را با دمنوش اشتباه نگیرید؛ اسانس بسیار غلیظتر است و مصرف خودسرانه آن میتواند خطرناک باشد.
دمنوش آویشن چه زمانی کافی نیست؟
دمنوش ممکن است برای آرام کردن موقت گلو یا سرفه خفیف مناسب باشد، اما علتهای مختلفی مانند آسم، حساسیت، رفلاکس، عفونت یا تحریک ناشی از دود هم میتوانند پشت سرفه باشند. تب بالا یا ماندگار، سختی تنفس، بیحالی شدید، کمآبی، درد قفسه سینه و بدتر شدن سریع علائم، دلیل مراجعه به پزشک هستند.
برای کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماریهای قلبی، ریوی یا نقص ایمنی، آستانه مراجعه باید پایینتر باشد. اطلاعات این مطلب جایگزین معاینه و توصیه پزشک نیست.
جمعبندی خواص دمنوش آویشن
خواص دمنوش آویشن را باید بیشتر در تسکین موقت سرفه و گلودرد، تأمین مایعات و بهرهمندی از ترکیبات معطر گیاه جستوجو کرد، نه درمان قطعی بیماری. آن را رقیق و متعادل مصرف کنید، در شرایط خاص از پزشک یا داروساز نظر بگیرید و برای علائم شدید یا طولانی، دمنوش را جایگزین بررسی پزشکی نکنید.

