برای نحوه دم کردن ریشه جینسینگ تازه و خشک، تفاوت اصلی در مقدار آب، ضخامت ریشه و زمان حرارتدادن است. ریشه تازه آب بیشتری دارد و زودتر نرم میشود؛ اما ریشه خشک معمولاً سفتتر است و با جوشاندن ملایم، طعم و ترکیبات محلول آن بهتر وارد آب میشوند.
برای یک فنجان ۲۵۰ میلیلیتری، ۵ تا ۸ گرم جینسینگ تازه یا ۳ تا ۵ گرم جینسینگ خشک کافی است. این مقدار یک راهنمای خوراکی برای شروع است، نه دوز درمانی؛ چون اندازه، گونه و کیفیت ریشهها با هم فرق دارند.
نحوه دم کردن ریشه جینسینگ تازه
ریشه تازه را زیر آب سرد بهآرامی بشویید و با یک برس نرم خاک روی آن را پاک کنید. پوست نازک ریشه معمولاً قابل مصرف است، اما قسمتهای آسیبدیده یا تیره را ببرید. سپس ریشه را به برشهای نازک تقسیم کنید تا مواد آن راحتتر در آب پخش شود.
- ۵ تا ۸ گرم ریشه تازه خردشده را با ۲۵۰ میلیلیتر آب سرد یا ولرم داخل قابلمه کوچک بریزید.
- آب را تا رسیدن به جوش گرم کنید و بعد حرارت را کم کنید.
- اجازه دهید ریشه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با حرارت ملایم بجوشد؛ جوش شدید، طعم را تند و تلختر میکند.
- نوشیدنی را صاف کنید و پس از کمی خنکشدن میل کنید.
اگر ریشه تازه بسیار نازک برش خورده است، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه حرارت ملایم هم ممکن است کافی باشد. برای ریشههای ضخیمتر، زمان ۲۰ دقیقه نتیجه پررنگتری میدهد.
نحوه دم کردن ریشه جینسینگ خشک
ریشه خشک را با دستمال تمیز پاک کنید و در صورت وجود گردوغبار، خیلی سریع آبکشی و کاملاً خشک کنید. برشهای نازک یا تراشههای خشک برای دمکردن مناسبتر از تکههای ضخیم هستند؛ تکههای بزرگ دیرتر نرم میشوند و ممکن است نوشیدنی کمطعم بماند.
- ۳ تا ۵ گرم ریشه خشک را در ۲۵۰ میلیلیتر آب قرار دهید.
- آب و ریشه را به جوش برسانید و سپس ۲۰ تا ۳۰ دقیقه روی حرارت کم نگه دارید.
- درِ قابلمه را نیمهباز بگذارید تا آب بیش از حد تبخیر نشود.
- دمنوش را از صافی رد کنید و در صورت تمایل با مقدار کمی عسل، پس از ولرمشدن، بنوشید.
برای روش سادهتر، ریشه خشک خردشده را در فنجان بریزید و آب جوش روی آن اضافه کنید. درِ فنجان را بگذارید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید؛ این روش برای برشهای نازک مناسب است، اما برای ریشه خشک و ضخیم، دمکردن روی حرارت نتیجه کاملتری دارد.
چطور تلخی و تندی دمنوش جینسینگ را کمتر کنیم؟
طعم جینسینگ ذاتاً کمی تلخ، چوبی و تند است. استفاده از مقدار کمتر ریشه، برشهای نازک و زمان حرارتدهی کوتاهتر، نوشیدنی ملایمتری ایجاد میکند. نباید برای جبران تلخی، مقدار زیادی شیرینکننده اضافه کرد؛ کمی عسل یا چند قطره آبلیمو پس از خنکشدن کافی است.
- برای طعم گرمتر، یک تکه کوچک دارچین یا چند برش نازک زنجبیل اضافه کنید.
- اگر از عسل استفاده میکنید، آن را در آب بسیار داغ نریزید تا طعم و عطرش بهتر حفظ شود.
- جینسینگ را همزمان با چای پررنگ یا قهوه دم نکنید؛ ترکیب طعمها شدیدتر میشود و ممکن است برای افراد حساس، بیقراری یا اختلال خواب ایجاد کند.
پس از دمکردن، ریشه جینسینگ را چه کار کنیم؟
برشهای باقیمانده را میتوان یک بار دیگر با مقدار تازهای آب دم کرد، اما نوبت دوم معمولاً کمرنگتر است. اگر ریشه برای مدت طولانی در دمای اتاق بماند، بهویژه نوع تازه، احتمال تغییر بو و فساد آن بیشتر میشود؛ بنابراین باقیمانده را نگه ندارید مگر اینکه سریع مصرف شود و ظاهر و بوی سالمی داشته باشد.
نکات احتیاطی پیش از مصرف دمنوش جینسینگ
جینسینگ برای همه افراد و در هر مقداری مناسب نیست. مصرف مکرر یا غلیظ آن میتواند در برخی افراد با بیخوابی، ناراحتی گوارشی، سردرد یا تپش قلب همراه شود؛ اگر چنین علائمی ایجاد شد، مصرف را متوقف کنید.
افراد مبتلا به دیابت یا فشارخون و کسانی که داروهای رقیقکننده خون، داروهای قلبی یا داروهای دیگر مصرف میکنند، پیش از مصرف منظم باید با پزشک یا داروساز مشورت کنند. در بارداری و شیردهی نیز مصرف خوراکی جینسینگ بدون نظر متخصص توصیه نمیشود.
جمعبندی: بهترین روش دم کردن ریشه جینسینگ
برای نحوه دم کردن ریشه جینسینگ تازه و خشک، ریشه تازه را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه و ریشه خشک را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با حرارت ملایم در ۲۵۰ میلیلیتر آب آماده کنید. از مقدار کم شروع کنید، طعم را با عسل یا ادویههای ملایم متعادل کنید و اگر داروی خاصی مصرف میکنید، پیش از مصرف منظم نظر متخصص را بپرسید.
