خواص جینسینگ برای سلامت قلب و فشار خون هنوز قطعی و یکسان تأیید نشده است. پژوهشها نشان میدهند بعضی فرآوردههای جینسینگ ممکن است در برخی افراد اثر خفیفی بر فشار خون یا عملکرد رگها داشته باشند، اما نتایج مطالعات با هم متفاوت است و نمیتوان از آن بهعنوان درمان فشار خون بالا یا بیماری قلبی استفاده کرد.
نکته مهم برای مصرفکننده این است که جینسینگ میتواند با داروهای قلب، فشار خون، دیابت و رقیقکنندههای خون تداخل داشته باشد. دمنوش جینسینگ هم الزاماً همان اثر مکملهای استانداردشده را ندارد؛ نوع گیاه، مقدار مصرف و ترکیبات محصول در نتیجه نهایی نقش دارند.
خواص جینسینگ برای سلامت قلب و فشار خون چقدر قابل اتکاست؟
جینسینگ، بهویژه جینسینگ آسیایی یا کرهای، حاوی ترکیباتی به نام جینسنوزید است. این ترکیبات در مطالعات آزمایشگاهی و انسانی از نظر اثر بر التهاب، استرس اکسیداتیو و عملکرد پوشش داخلی رگها بررسی شدهاند؛ عواملی که با سلامت عروق ارتباط دارند، اما بهتنهایی شاخصی برای پیشگیری یا درمان بیماری قلبی محسوب نمیشوند.
در برخی پژوهشهای انسانی، تغییرات اندکی در فشار خون یا عملکرد عروق گزارش شده است. در مقابل، مطالعات دیگر اثر معناداری پیدا نکردهاند. تفاوت در گونه جینسینگ، مقدار جینسنوزید، مدت مصرف، شکل فرآورده و وضعیت سلامت شرکتکنندگان، بخشی از دلیل این نتایج متفاوت است.
بنابراین، جینسینگ را بهتر است یک نوشیدنی یا مکمل احتمالی با اثر محدود بدانیم، نه مادهای که بتواند فشار خون را بهطور قابل پیشبینی پایین بیاورد یا از حمله قلبی جلوگیری کند.
جینسینگ چگونه ممکن است بر فشار خون اثر بگذارد؟
اثر جینسینگ بر فشار خون برای همه افراد یکسان نیست. برخی فرآوردهها ممکن است از راه تأثیر بر تون رگها یا عملکرد عروقی، کاهش خفیف فشار را در بعضی افراد ایجاد کنند؛ در عین حال، گزارشهایی از افزایش فشار خون یا تپش قلب، بهخصوص پس از مصرف زیاد یا فرآوردههای نامعتبر، وجود دارد.
به همین دلیل، افراد مبتلا به فشار خون نباید پس از شروع مصرف جینسینگ، داروی خود را تغییر دهند. اگر مصرف آن با سردرد غیرمعمول، سرگیجه، تپش قلب، بیخوابی یا نوسان محسوس فشار خون همراه شد، مصرف فرآورده باید متوقف و موضوع با پزشک یا داروساز مطرح شود.
تأثیر جینسینگ بر قلب؛ از ادعا تا واقعیت
جینسینگ ممکن است در برخی شرایط بهصورت غیرمستقیم با کاهش خستگی یا بهبود جزئی برخی شاخصهای متابولیک، بر احساس عمومی فرد اثر بگذارد. این موضوع با تقویت عضله قلب یا درمان گرفتگی عروق تفاوت دارد. هیچ شواهد کافی وجود ندارد که نوشیدن دمنوش جینسینگ بتواند گرفتگی رگهای قلب را برطرف کند.
برای سلامت قلب، عواملی مانند کنترل فشار خون و قند، ترک سیگار، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و الگوی غذایی مناسب، پشتوانه بسیار قویتری دارند. جینسینگ، در صورت تأیید متخصص، میتواند در کنار این عادتها مصرف شود؛ نه به جای آنها.
چه کسانی باید در مصرف جینسینگ احتیاط کنند؟
اگرچه مقدار جینسینگ موجود در یک دمنوش معمولاً با مکملهای غلیظ یکسان نیست، مصرف مداوم یا همزمان با داروها نیاز به توجه دارد. احتیاط برای گروههای زیر اهمیت بیشتری دارد:
- افرادی که داروی فشار خون یا داروهای تنظیم ضربان قلب مصرف میکنند؛
- افرادی که وارفارین یا داروهای دیگر رقیقکننده خون مصرف میکنند؛
- افراد مبتلا به دیابت، چون جینسینگ ممکن است بر قند خون اثر بگذارد؛
- افراد دارای بیخوابی، تپش قلب یا حساسیت به ترکیبات محرک؛
- زنان باردار یا شیرده و افرادی که قرار است جراحی داشته باشند.
تداخلها به نوع جینسینگ، مقدار مصرف و داروهای همزمان بستگی دارد. اطلاعات این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک نیست؛ در صورت بیماری قلبی، فشار خون کنترلنشده یا مصرف چند دارو، شروع مکمل جینسینگ بدون مشورت تخصصی مناسب نیست.
دمنوش جینسینگ را برای فشار خون چگونه محتاطانه مصرف کنیم؟
برای تهیه دمنوش، مقدار و غلظت جینسینگ خشک در محصولات مختلف یکسان نیست. بعضی پودرها و تیبگها ممکن است ترکیبات گیاهی دیگری مانند چای سبز، شیرینبیان یا محرکها داشته باشند؛ این ترکیبات میتوانند بر فشار خون یا ضربان قلب اثر بگذارند. برچسب محصول را بخوانید و از فرآوردههای بدون ترکیبات ناشناخته استفاده کنید.
اگر پزشک یا داروساز مصرف آن را بلامانع دانست، بهتر است با مقدار کم و در ساعات ابتدایی روز شروع شود تا احتمال بیخوابی یا تپش قلب کمتر باشد. اندازهگیری فشار خون در شرایط مشابه، پیش و پس از شروع مصرف، میتواند به تشخیص واکنش بدن کمک کند؛ البته یک یا دو عدد بهتنهایی برای قضاوت درباره اثر جینسینگ کافی نیست.
جمعبندی خواص جینسینگ برای سلامت قلب و فشار خون
خواص جینسینگ برای سلامت قلب و فشار خون بیشتر در حد اثر احتمالی و محدود مطرح است، نه یک درمان ثابتشده. شواهد درباره کاهش فشار خون متناقض است و جینسینگ نمیتواند جای دارو، رژیم غذایی مناسب یا پیگیری پزشکی را بگیرد. اگر داروی قلب، فشار خون، دیابت یا رقیقکننده خون مصرف میکنید، پیش از مصرف منظم دمنوش یا مکمل جینسینگ با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
