تداخل جینسینگ با داروها به نوع جینسینگ، مقدار مصرف، شکل فرآورده و داروی همزمان بستگی دارد. خطر برای همه یکسان نیست، اما در مصرفکنندگان وارفارین، داروهای دیابت، داروهای ضدپلاکت و برخی داروهای اثرگذار بر سیستم عصبی، احتیاط بیشتری لازم است.
جینسینگ به شکل کپسول، عصاره، پودر یا دمنوش عرضه میشود و مقدار ماده مؤثره در محصولات مختلف یکسان نیست. به همین دلیل، یک فاصله زمانی ساده بین قرص و جینسینگ همیشه تداخل را از بین نمیبرد. این مطلب جایگزین نظر پزشک یا داروساز نیست؛ داروی تجویزی را برای مصرف جینسینگ خودسرانه قطع نکنید.
تداخل جینسینگ با داروها؛ کدام ترکیبها مهمترند؟
وارفارین و داروهای ضدانعقاد
درباره اثر جینسینگ بر وارفارین، گزارشها و نتایج پژوهشها کاملاً یکسان نیستند. با این حال، هر تغییری که کنترل آزمایش INR را ناپایدار کند میتواند خطر لختهشدن یا خونریزی را افزایش دهد؛ بنابراین مصرف منظم جینسینگ یا قطع آن باید به پزشک اطلاع داده شود.
برای داروهای ضدانعقاد جدید مانند آپیکسابان، ریواروکسابان و دابیگاتران نیز دادههای قطعی درباره همه فرآوردههای جینسینگ وجود ندارد. نبود شواهد کافی به معنی بیخطر بودن قطعی نیست، بهخصوص اگر فرد سابقه خونریزی، بیماری کبدی یا مصرف همزمان چند دارو داشته باشد.
آسپرین، کلوپیدوگرل و داروهای ضدالتهاب
ترکیب جینسینگ با داروهای ضدپلاکت مانند آسپرین و کلوپیدوگرل یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن ممکن است نگرانی درباره خونریزی را بیشتر کند. شواهد این تداخل برای همه داروها قوی نیست، اما در افرادی که چند داروی رقیقکننده خون میگیرند، احتیاط منطقی است.
انسولین و داروهای پایینآورنده قند خون
برخی فرآوردههای جینسینگ میتوانند بر قند خون اثر بگذارند. اگر جینسینگ کنار انسولین یا داروهایی مانند گلیکلازید، گلیمپیرید و سایر داروهای کاهنده قند مصرف شود، احتمال افت قند در بعضی افراد مطرح است؛ مقدار این اثر به نوع فرآورده و وضعیت فرد بستگی دارد.
لرزش، عرق سرد، گرسنگی ناگهانی، ضعف، تپش قلب و گیجی از نشانههای احتمالی افت قند هستند. افراد مبتلا به دیابت نباید برای جبران مصرف جینسینگ، دوز داروی خود را تغییر دهند و بهتر است در شروع یا تغییر مقدار مصرف، قند خون را با دقت بیشتری پایش کنند.
داروهای فشار خون، قلب و داروهای محرک
اثر جینسینگ بر فشار خون در مطالعات مختلف یکسان نبوده است؛ در برخی افراد ممکن است تغییر فشار یا ضربان قلب ایجاد شود و در برخی دیگر چنین اثری دیده نشود. اگر داروی فشار خون، داروی قلب یا داروی تنظیم ضربان مصرف میکنید، شروع عصارههای غلیظ جینسینگ بدون مشورت مناسب نیست.
جینسینگ همراه با قهوه، نوشابههای انرژیزا، داروهای ضداحتقان حاوی فنیلافرین یا محرکهای دیگر میتواند بیخوابی، بیقراری، تپش قلب یا افزایش فشار را تشدید کند. این موضوع بهویژه برای افراد مبتلا به فشار خون کنترلنشده، آریتمی یا اضطراب اهمیت دارد.
تداخل با داروهای روانپزشکی و سرکوبکننده ایمنی
درباره ترکیب جینسینگ با بعضی داروهای ضدافسردگی، از جمله مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز، گزارشهای موردی از عوارض عصبی وجود دارد؛ اما نمیتوان این خطر را به تمام داروهای ضدافسردگی یا همه افراد تعمیم داد. تغییرات غیرعادی خلق، بیقراری شدید، کاهش نیاز به خواب یا تپش قلب پس از شروع مصرف، نیازمند ارزیابی پزشکی است.
افرادی که پس از پیوند عضو یا برای بیماریهای خودایمنی داروهای سرکوبکننده ایمنی میگیرند نیز باید پیش از مصرف جینسینگ با متخصص مشورت کنند. اثر احتمالی جینسینگ بر فعالیت سیستم ایمنی و تفاوت زیاد میان فرآوردههای تجاری، تصمیمگیری درباره این ترکیب را به شرایط فرد وابسته میکند.
چه کسانی بهتر است بدون مشورت جینسینگ مصرف نکنند؟
- افرادی که وارفارین، داروهای ضدانعقاد یا چند داروی ضدپلاکت مصرف میکنند.
- افراد مبتلا به دیابت که انسولین یا داروی کاهنده قند میگیرند.
- افراد دارای فشار خون کنترلنشده، آریتمی، بیخوابی شدید یا اضطراب حساس به محرکها.
- افرادی که داروهای روانپزشکی، داروهای پیوند یا داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند.
- زنان باردار یا شیرده و افرادی که قرار است جراحی داشته باشند؛ درباره ایمنی و قطع پیش از عمل باید از پزشک سؤال شود.
نام دقیق محصول، مقدار مصرف و فهرست کامل داروها را هنگام مشورت همراه داشته باشید. روی برچسب جینسینگ ممکن است نامهایی مانند جینسینگ آسیایی یا Panax ginseng نوشته شده باشد؛ جینسینگ آمریکایی و مخلوطهای چندگیاهی لزوماً ترکیب و اثر یکسانی ندارند.
علائم هشدار بعد از مصرف جینسینگ چیست؟
خونریزی غیرعادی، مدفوع سیاه یا خونی، استفراغ خونی، کبودی گسترده، افت قند همراه با گیجی، تپش قلب شدید، تنگی نفس یا واکنش حساسیتی علائمی نیستند که باید نادیده گرفته شوند. در چنین شرایطی، بهویژه هنگام مصرف داروهای ضدانعقاد یا دیابت، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
جمعبندی: تداخل جینسینگ با داروها بیشتر در مصرفکنندگان وارفارین و سایر داروهای مؤثر بر خونریزی، داروهای دیابت، برخی داروهای قلب و داروهای روانپزشکی اهمیت پیدا میکند. پیش از شروع، قطع یا افزایش مقدار جینسینگ، محصول را به پزشک یا داروساز نشان دهید و داروهای تجویزی را خودسرانه تغییر ندهید.
