جینسینگ فشار خون را بهطور ثابت نه بالا میبرد و نه پایین میآورد. اثر آن به نوع جینسینگ، مقدار مصرف، ترکیبات فرآورده، وضعیت بدن و داروهای همزمان بستگی دارد. در برخی پژوهشها کاهش خفیف فشار دیده شده، اما گزارشهایی از افزایش فشار، تپش قلب یا نوسان فشار هم وجود دارد.
بنابراین دمنوش یا مکمل جینسینگ را نباید درمان فشار خون دانست. اگر فشار خون بالا دارید، داروی ضدفشارخون مصرف میکنید یا فشار شما نوسان دارد، شروع مصرف جینسینگ را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید و داروی تجویزشده را خودسرانه تغییر ندهید.
جینسینگ فشار خون را بالا میبرد یا پایین میآورد؟
پاسخ به این سؤال برای همه یکسان نیست. جینسینگ حاوی ترکیباتی به نام جینسنوزیدهاست و اثر این ترکیبات میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. افزون بر آن، فرآوردههای موجود در بازار از نظر گونهٔ گیاه، غلظت عصاره و مقدار مادهٔ مؤثره یکسان نیستند.
در بعضی افراد، جینسینگ ممکن است با تأثیر بر عملکرد عروق و واکنش بدن به استرس، کاهش جزئی فشار خون ایجاد کند. این اثر قطعی، پایدار یا قابل پیشبینی نیست؛ به همین دلیل جینسینگ جایگزین درمان استاندارد فشار خون محسوب نمیشود.
از طرف دیگر، مصرف مقدار زیاد، استفاده از محصولات نامعتبر یا حساسیت فردی میتواند با بیخوابی، اضطراب، سردرد، تپش قلب و بالا رفتن موقت فشار همراه شود. نوشیدنیهایی که جینسینگ را با کافئین، شیرینکننده یا محرکهای دیگر ترکیب کردهاند، ممکن است بیشتر از خود جینسینگ روی ضربان قلب و فشار اثر بگذارند.
چرا نتیجهٔ مصرف جینسینگ در افراد متفاوت است؟
واکنش بدن به جینسینگ فقط به نام گیاه روی بستهبندی مربوط نیست. چند عامل میتواند نتیجه را تغییر دهد:
- نوع جینسینگ: جینسینگ آسیایی یا کرهای و جینسینگ آمریکایی ترکیبات و اثرات کاملاً یکسانی ندارند.
- شکل مصرف: دمنوش، پودر، کپسول و عصارهٔ غلیظ مقدار متفاوتی از مواد فعال دارند.
- داروهای همزمان: داروهای فشار خون، داروهای مؤثر بر قند خون و برخی داروهای دیگر ممکن است با آن تداخل داشته باشند.
- وضعیت پایهٔ بدن: فشار خون کنترلنشده، بیماری قلبی، دیابت، اضطراب و کمخوابی میتوانند واکنش بدن را تغییر دهند.
حتی اگر یک فرد پس از مصرف جینسینگ احساس بهتری داشته باشد، این تجربه بهتنهایی نشان نمیدهد که فشار خون او در محدودهٔ سالم قرار گرفته است. اندازهگیری با دستگاه معتبر، از برداشت بر اساس علائم قابل اعتمادتر است.
آیا دمنوش جینسینگ برای فشار خون مناسب است؟
دمنوش جینسینگ معمولاً از مکملهای غلیظ مقدار کمتری مادهٔ فعال دارد، اما «طبیعی بودن» آن به معنی بیخطر بودن برای همه نیست. مقدار واقعی جینسینگ در چایهای کیسهای یا ترکیبی ممکن است مشخص نباشد و برخی محصولات نیز گیاهان محرک دیگری داشته باشند.
اگر قصد دارید آن را امتحان کنید، برچسب محصول را برای وجود کافئین و ترکیبات محرک بررسی کنید، از مصرف همزمان چند فرآوردهٔ جینسینگ پرهیز کنید و فشار خون را در روزهای نخست زیر نظر بگیرید. مصرف عصرگاهی هم برای افرادی که با جینسینگ دچار بیخوابی میشوند مناسب نیست.
برای افراد باردار یا شیرده، کودکان، کسانی که بیماری قلبی یا دیابت دارند و افرادی که داروهای متعدد مصرف میکنند، مشورت تخصصی اهمیت بیشتری دارد. اطلاعات این مطلب جایگزین تشخیص یا توصیهٔ پزشک نیست.
چه کسانی باید در مصرف جینسینگ محتاطتر باشند؟
افرادی که فشار خونشان بهخوبی کنترل نمیشود، سابقهٔ تپش قلب دارند یا پس از نوشیدن قهوه و چای پررنگ دچار لرزش و اضطراب میشوند، بهتر است بدون نظر متخصص سراغ جینسینگ نروند. مصرف همزمان آن با فرآوردههای انرژیزا و محرک نیز میتواند احتمال بروز علائم ناخوشایند را بیشتر کند.
اگر پس از مصرف دچار تپش قلب، سرگیجه، سردرد شدید یا احساس ضعف شدید، مصرف را ادامه ندهید و فشار خون را بررسی کنید. فشار بسیار بالا همراه با درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، اختلال دید، گیجی یا ضعف ناگهانی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
چطور اثر جینسینگ را بر فشار خون ارزیابی کنیم؟
- فشار خون را در زمانهای مشابه و پس از پنج دقیقه نشستن و استراحت اندازه بگیرید.
- در هر نوبت دو اندازهگیری با فاصلهٔ کوتاه انجام دهید و اعداد را یادداشت کنید.
- زمان مصرف جینسینگ، مقدار آن، قهوه یا نوشیدنی انرژیزا و علائم احتمالی را ثبت کنید.
- اگر فشار یا ضربان قلب تغییر محسوسی داشت، مصرف را متوقف و نتیجه را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
این روش نشان نمیدهد جینسینگ برای شما درمان است؛ فقط کمک میکند ارتباط زمانی میان مصرف فرآورده و تغییرات فشار بهتر بررسی شود.
جمعبندی دربارهٔ اینکه جینسینگ فشار خون را بالا میبرد یا پایین میآورد
جینسینگ ممکن است در بعضی افراد کاهش خفیف فشار ایجاد کند، اما در برخی دیگر موجب افزایش فشار، تپش قلب یا نوسان شود. بنابراین نمیتوان آن را برای پایین آوردن فشار خون توصیه کرد و افراد مبتلا به فشار خون بالا باید پیش از مصرف، تداخل احتمالی با داروهایشان را بررسی کنند. جینسینگ هرگز جایگزین داروی تجویزشده و پیگیری منظم فشار خون نیست.
