هفته سیوهشتم بارداری برای بسیاری از زنان با سنگینی شکم، فشار لگن، خستگی و انتظار شروع دردهای زایمان میگذرد. در این مرحله، جنین معمولاً آماده تولد است، اما زمان دقیق زایمان را نمیتوان فقط از روی علائم پیشبینی کرد. نکته اصلی این است که الگوی همیشگی حرکات جنین را بشناسید و نشانههای واقعی شروع زایمان را از دردهای مقدماتی تشخیص دهید.
حرکت جنین ممکن است بهدلیل محدودتر شدن فضای رحم، بیشتر به شکل غلتزدن، کشوقوس یا فشار در یک ناحیه احساس شود؛ بااینحال نباید کاهش واضحی در تعداد یا الگوی معمول حرکات ایجاد شود. این مطلب جایگزین معاینه و توصیه پزشک یا ماما نیست؛ در صورت تردید، تماس با محل زایمان یا مراجعه حضوری ایمنتر از منتظر ماندن است.
در هفته سیوهشتم بارداری چه تغییراتی طبیعی است؟
فشار سر جنین روی لگن میتواند باعث احساس سنگینی پایین شکم، تکرر ادرار، درد مبهم کمر و دشواری در راه رفتن شود. ترشکردن، یبوست، گرفتگی عضلات پا و تورم خفیف مچ پا نیز ممکن است ادامه داشته باشد.
افتادن شکم یا سبکتر شدن تنفس، در صورت رخ دادن، نشانه قطعی نزدیک بودن زایمان نیست. بعضی زنان چند روز پیش از زایمان این تغییر را تجربه میکنند و بعضی دیگر تا آغاز دردهای فعال چنین چیزی را احساس نمیکنند.
از نظر زمانبندی پزشکی، هفتههای ۳۷ تا ۳۸ و شش روز «ترم زودرس» و از ۳۹ تا ۴۰ و شش روز «ترم کامل» محسوب میشوند. این تفاوت به این معنا نیست که نوزاد متولدشده در هفته ۳۸ الزاماً مشکلی دارد، اما القای انتخابی زایمان یا سزارین پیش از ۳۹ هفته معمولاً بدون دلیل پزشکی توصیه نمیشود؛ تصمیم نهایی به وضعیت مادر و جنین بستگی دارد.
حرکات جنین در هفته ۳۸ چگونه باید باشد؟
جنین در این هفته همچنان باید در زمانهای بیداری خودش حرکت کند. نوع حرکت ممکن است تغییر کند، اما باور رایجِ «در روزهای آخر جنین دیگر حرکت نمیکند» درست نیست. خواب جنین دورههایی دارد، ولی کاهش مداوم یا محسوس حرکت نیازمند بررسی است.
برای ارزیابی، زمانی را انتخاب کنید که معمولاً جنین فعالتر است، به پهلو دراز بکشید یا آرام بنشینید و روی الگوی حرکتی او تمرکز کنید. روشهای شمارش حرکت در مراکز مختلف تفاوت دارد؛ بنابراین اگر پزشک یا ماما روش مشخصی به شما گفته است، همان را انجام دهید.
اگر حرکات کمتر از معمول شده، با استراحت و توجه دقیق به الگوی همیشگی برنگشته یا اصلاً حرکت جنین را حس نمیکنید، منتظر شروع درد زایمان نمانید. نوشیدنی شیرین یا فشار دادن شکم جای ارزیابی پزشکی را نمیگیرد و در این وضعیت باید همان روز با مرکز درمانی تماس بگیرید یا مراجعه کنید.
علائم زایمان در هفته سیوهشتم بارداری
انقباضهای منظم و پیشرونده
درد زایمان معمولاً به شکل موجی از شکم یا کمر شروع میشود و با گذشت زمان منظمتر، طولانیتر و شدیدتر میشود. انقباضهای واقعی با دراز کشیدن، تغییر وضعیت یا نوشیدن آب بهطور پایدار متوقف نمیشوند.
فاصله انقباضها را از شروع یک درد تا شروع درد بعدی اندازه بگیرید و مدت هر انقباض را یادداشت کنید. دستور مراجعه ممکن است بر اساس سابقه زایمان، فاصله محل زندگی تا بیمارستان، چندقلویی یا توصیه پزشک متفاوت باشد؛ تنها به یک قاعده ثابت برای همه افراد تکیه نکنید.
پارگی کیسه آب
پارگی کیسه آب میتواند به شکل خروج ناگهانی حجم زیادی از مایع یا نشت مداوم و کمحجم رخ دهد. این مایع معمولاً شفاف یا کمی مایل به زرد است و برخلاف ادرار، اغلب با کنترل عضلات متوقف نمیشود.
در صورت شک به پارگی کیسه آب، از تامپون، رابطه جنسی و وارد کردن هر چیزی به واژن خودداری کنید و با زایشگاه یا تیم درمانی تماس بگیرید. رنگ سبز یا قهوهای مایع، بوی نامطبوع، تب یا درد شدید اهمیت بیشتری دارد و نیازمند مراجعه فوری است.
خروج پلاگ مخاطی و لکهبینی
پلاگ مخاطی ممکن است بهصورت ترشح غلیظ، ژلهای و گاهی همراه رگههای صورتی یا خونی خارج شود. این اتفاق بهتنهایی زمان دقیق زایمان را مشخص نمیکند و ممکن است پیش از شروع انقباضهای منظم رخ دهد.
خونریزی شبیه قاعدگی، خون قرمز روشن یا خونریزیای که ادامه پیدا میکند، با لکهبینی معمول پایان بارداری فرق دارد و باید فوری بررسی شود.
چه زمانی در هفته ۳۸ باید فوراً مراجعه کرد؟
- کاهش واضح حرکات جنین یا احساس نکردن حرکت او نسبت به الگوی معمول
- پارگی کیسه آب، بهویژه همراه با مایع سبز، قهوهای، بدبو یا خون
- خونریزی قابلتوجه، درد شدید و مداوم شکم یا انقباضهای بسیار نزدیک و طاقتفرسا
- سردرد شدید، تاری دید، درد زیر دنده راست، تنگی نفس ناگهانی یا تورم ناگهانی صورت و دستها
- تب، حال عمومی بد، سرگیجه شدید یا بیرونزدگی چیزی از واژن پس از پارگی کیسه آب
در چنین شرایطی خوددرمانی نکنید و برای گرفتن نوبت معمول صبر نکنید. اگر امکان دارد مدارک بارداری، نتیجه آزمایشها و وسایل آمادهشده برای بیمارستان را همراه ببرید و در صورت شدت علائم، از فرد دیگری برای رساندن شما کمک بگیرید.
در روزهای نزدیک زایمان چه کارهایی کمککننده است؟
استراحت، نوشیدن مایعات کافی، غذای سبک در صورت تحمل، دوش آب گرم با رعایت ایمنی و آماده نگه داشتن وسایل بیمارستان میتواند مدیریت این روزها را آسانتر کند. زمان شروع و فاصله دردها، حرکات غیرمعمول جنین و هرگونه خروج مایع یا خون را یادداشت کنید تا هنگام تماس با تیم درمانی اطلاعات دقیقتری داشته باشید.
از مصرف خودسرانه دارو، گیاهان یا روشهایی که برای تحریک زایمان تبلیغ میشوند پرهیز کنید. ایمنی این روشها برای همه بارداریها یکسان نیست و بعضی از آنها میتوانند با شرایط مادر، جفت یا جنین تداخل داشته باشند.
جمعبندی: در هفته سیوهشتم بارداری، فشار لگن و انقباضهای نامنظم میتواند طبیعی باشد، اما حرکات جنین باید در الگوی معمول او ادامه داشته باشد. انقباضهای منظم و فزاینده، پارگی کیسه آب، خونریزی قابلتوجه یا کاهش حرکت جنین دلیل تماس سریع با تیم درمانی است؛ زمان شروع زایمان را نمیتوان فقط از روی افتادن شکم یا خروج پلاگ مخاطی تعیین کرد.
