در هفته هجدهم بارداری ممکن است برای نخستین بار حرکتهای ظریف جنین را احساس کنید؛ حرکتهایی که بیشتر شبیه بالزدن، قلقل یا ضربههای بسیار آرام هستند. با این حال، حس نکردن حرکت تا پایان این هفته هم معمولاً بهتنهایی نشانه مشکل نیست و زمان شروع آن در افراد مختلف فرق دارد.
این بازه همچنین زمان مناسبی برای برنامهریزی سونوگرافی آنومالی یا بررسی ساختاری جنین است. در این سونوگرافی، اندامها و رشد جنین با جزئیات بیشتری ارزیابی میشوند؛ اما نتیجه آن باید در کنار معاینه، آزمایشهای قبلی و نظر پزشک تفسیر شود.
هفته هجدهم بارداری؛ حرکات جنین چه حسی دارند؟
حرکتهای اولیه جنین معمولاً منظم نیستند و ممکن است یک روز چند بار حس شوند و روز دیگر اصلاً متوجه آنها نشوید. این حرکات با لگدهای واضح ماههای پایانی تفاوت دارند و گاهی با نفخ یا حرکات روده اشتباه گرفته میشوند.
بیشتر افراد بین هفتههای ۱۶ تا ۲۴ متوجه حرکت جنین میشوند. در بارداری اول، تشخیص این حس ممکن است زمان بیشتری ببرد؛ در بارداریهای بعدی، فرد معمولاً به دلیل آشنایی با این احساس زودتر آن را تشخیص میدهد. محل قرارگیری جفت، بهویژه اگر در بخش جلویی رحم باشد، میتواند ضربههای جنین را کمحستر کند.
در هفته هجدهم هنوز زمان مناسبی برای شمارش رسمی حرکات جنین وجود ندارد، چون الگوی حرکتی ثابت نشده است. شمارش روزانه معمولاً در هفتههای بعد و بر اساس توصیه پزشک مطرح میشود؛ بنابراین مقایسه تعداد حرکتها با تجربه افراد دیگر، معیار قابل اعتمادی نیست.
سونوگرافی آنومالی در هفته هجدهم چه چیزهایی را بررسی میکند؟
سونوگرافی آنومالی که گاهی «سونوگرافی دقیق جنین» یا «بررسی ناهنجاریهای جنینی» نامیده میشود، معمولاً بین هفتههای ۱۸ تا ۲۲ بارداری انجام میشود. هفته هجدهم میتواند زمان مناسبی برای انجام آن باشد، اما پزشک ممکن است بر اساس شرایط بارداری زمان دیگری را پیشنهاد کند.
در این بررسی، سونوگرافیست اندازهگیریهای اصلی جنین و ساختار بخشهای مختلف بدن را ارزیابی میکند، از جمله:
- مغز، جمجمه و ستون فقرات
- قلب و مسیرهای اصلی عروق، تا حدی که در این مرحله قابل مشاهده باشد
- صورت، لبها و اندامهای حرکتی
- معده، شکم، کلیهها و مثانه
- رشد جنین، محل جفت و مقدار مایع آمنیوتیک
ممکن است وضعیت قرارگیری جنین اجازه ندهد همه تصاویر در یک جلسه با کیفیت کافی ثبت شوند. در این حالت، تکرار بخشی از سونوگرافی به معنی وجود مشکل نیست و گاهی فقط برای تکمیل تصاویر یا اندازهگیریها انجام میشود.
آیا نتیجه سونوگرافی آنومالی قطعی است؟
سونوگرافی دقیق، ابزار مهمی برای بررسی ساختار جنین است اما همه بیماریها یا اختلالات ژنتیکی را تشخیص نمیدهد. مشاهده یک یافته غیرطبیعی نیز لزوماً به معنی قطعی بودن بیماری نیست؛ ممکن است پزشک سونوگرافی تخصصیتر، آزمایش تکمیلی یا مشاوره ژنتیک را پیشنهاد کند.
جنسیت جنین در بسیاری از موارد در این زمان قابل مشاهده است، اما نمایش آن به وضعیت جنین، کیفیت تصویر و نظر مرکز انجامدهنده بستگی دارد و نباید هدف اصلی سونوگرافی آنومالی تلقی شود.
برای سونوگرافی هفته هجدهم چگونه آماده شوم؟
نیاز به پر بودن مثانه به نوع دستگاه، دستور مرکز و شرایط فرد بستگی دارد؛ بنابراین بهتر است هنگام گرفتن نوبت این موضوع را بپرسید و از پر کردن بیش از حد مثانه بدون توصیه مرکز خودداری کنید. لباس دو تکه و راحت، دسترسی به شکم را آسانتر میکند.
گزارش سونوگرافیها و آزمایشهای قبلی، تاریخ دقیق آخرین قاعدگی در صورت مشخص بودن و فهرست داروهای مصرفی را همراه داشته باشید. اگر بارداری پرخطر، بیماری زمینهای یا نتیجه غیرطبیعی در غربالگری داشتهاید، آن را پیش از شروع بررسی به سونوگرافیست اطلاع دهید.
چه علائمی در هفته هجدهم بارداری به پیگیری پزشکی نیاز دارد؟
کم بودن حرکت جنین در این هفته، وقتی هنوز حرکتها تازه و نامنظم هستند، بهتنهایی معیار دقیقی برای قضاوت نیست. اما در صورت کاهش ناگهانی حرکاتی که قبلاً بهطور واضح احساس میکردید، بهتر است برای راهنمایی با پزشک یا ماما تماس بگیرید و منتظر نمانید تا خودتان علت را حدس بزنید.
خونریزی واژینال، خروج مایع شفاف، درد شدید یا مداوم شکم، تب، سرگیجه شدید، سردرد شدید یا تاری دید نیز باید با کادر درمان مطرح شود. این علائم همیشه به معنای خطر جدی نیستند، اما بررسی بهموقع آنها اهمیت دارد.
این مطلب جایگزین معاینه و توصیه پزشک یا ماما نیست؛ نتیجه سونوگرافی را با توجه به شرایط اختصاصی بارداری خود تفسیر کنید.
خلاصهای کاربردی از هفته هجدهم بارداری
در هفته هجدهم بارداری، شروع حرکات جنین ممکن است اتفاق بیفتد اما هنوز منظم نیست و حس نکردن آن تا چند هفته دیگر نیز میتواند طبیعی باشد. سونوگرافی آنومالی در این بازه برای بررسی ساختار و رشد جنین انجام میشود، نه برای تضمین سلامت کامل یا تشخیص همه بیماریها. گزارش سونوگرافی را با پزشک خود مرور کنید و هر علامت هشدار یا تغییر ناگهانی را به کادر درمان اطلاع دهید.
