هفته نهم بارداری زمانی است که جنین از مرحله رویانی عبور کرده و از نظر پزشکی «جنین» نامیده میشود. طول او معمولاً حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر از سر تا پایین تنه است، اما رشد اندامها با سرعت ادامه دارد و اندازهگیری سونوگرافی میتواند کمی متفاوت باشد.
برای اطلاع از هفته فعلی و مرور مراقبتهای دوران بارداری، از محاسبه هفته بارداری و چکلیست مراقبتهای بارداری استفاده کنید.
برای مادر، تهوع، خستگی، نفخ، تکرر ادرار و حساسیت سینهها از علائم رایج این هفته هستند؛ بااینحال شدت نشانهها در افراد مختلف فرق میکند. نبودن بعضی علائم نیز بهتنهایی نشانه مشکل نیست، اما خونریزی قابلتوجه یا درد شدید باید جدی گرفته شود.
هفته نهم بارداری؛ جنین چه تغییراتی میکند؟
در این هفته اندامهای اصلی شکل گرفتهاند، اما هنوز در حال رشد و کاملشدن هستند. سر جنین نسبت به بدن بزرگتر است، چون مغز با سرعت زیادی رشد میکند. دستها و پاها مشخصتر شدهاند و انگشتان بهتدریج از حالت بههمچسبیده فاصله میگیرند.
پلکها، گوشهای خارجی، لب و ساختارهای اولیه صورت نیز در حال شکلگیری هستند. حرکات جنین ممکن است در سونوگرافی دیده شود، اما مادر معمولاً هنوز آنها را احساس نمیکند؛ احساس حرکت اغلب چندین هفته بعد اتفاق میافتد.
قلب جنین معمولاً در سونوگرافی فعالیت دارد، اما عدد ضربان به سن دقیق بارداری و شرایط بررسی وابسته است. از روی علائم مادر یا یک عدد منفرد نباید درباره سلامت جنین نتیجهگیری کرد؛ تفسیر سونوگرافی بر عهده پزشک یا ماما است.
تغییرات بدن مادر در هفته نهم بارداری
رحم در حال بزرگشدن است، هرچند ممکن است شکم هنوز تغییر چشمگیری نکرده باشد. تغییرات هورمونی میتوانند باعث تهوع صبحگاهی یا تهوع در طول روز، حساسیت به بوها، ترشکردن، یبوست و احساس پری شکم شوند.
خستگی شدید در این مرحله شایع است و افزایش نیاز بدن به انرژی، تغییرات هورمونی و افت نسبی فشار خون میتوانند در آن نقش داشته باشند. حساسیت یا بزرگشدن سینهها، تیرهترشدن هاله سینه و نوسان خلق نیز ممکن است ادامه پیدا کند.
ترشحات واژن در بارداری گاهی بیشتر میشوند و اگر سفید یا شیریرنگ، بدون بوی ناخوشایند و بدون خارش باشند، معمولاً نگرانکننده نیستند. ترشح سبز یا زرد، بوی بد، خارش، سوزش یا درد هنگام ادرار باید با پزشک مطرح شود.
در هفته نهم بارداری چه مراقبتهایی اهمیت دارد؟
- مراقبتهای بارداری را پیگیری کنید: اگر هنوز برای ویزیت اولیه اقدام نکردهاید، زمان آن را با پزشک یا ماما هماهنگ کنید. بررسی فشار خون، سابقه پزشکی، داروها و آزمایشهای لازم در این ویزیت انجام میشود.
- مکملها را خودسرانه تغییر ندهید: اسیدفولیک و مکمل بارداری را طبق توصیه متخصص ادامه دهید و دوز آهن، ویتامین A یا داروهای گیاهی را بدون مشورت افزایش ندهید.
- غذا و مایعات را قابلتحمل انتخاب کنید: وعدههای کوچک، خوراکیهای ساده و نوشیدن تدریجی مایعات میتواند تهوع را بهتر قابل مدیریت کند. گوشت و تخممرغ باید کاملاً پخته باشند و لبنیات پاستوریزه مصرف شود.
- فعالیت متناسب داشته باشید: در صورت نداشتن منع پزشکی، پیادهروی سبک و استراحت کافی معمولاً مناسب است. شروع ورزش سنگین یا ادامه فعالیتی که با درد و خونریزی همراه میشود، نیاز به نظر متخصص دارد.
مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر در بارداری ایمن محسوب نمیشود. درباره هر داروی نسخهای، مسکن یا داروی بدون نسخه نیز پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ حتی دارویی که پیش از بارداری برایتان معمول بوده است.
کدام علائم در هفته نهم بارداری نیاز به بررسی فوری دارند؟
لکهبینی خفیف ممکن است در برخی بارداریها رخ دهد، اما گزارش آن به پزشک ضروری است؛ میزان خونریزی، رنگ آن و همراهی با درد در تصمیمگیری اهمیت دارد. خونریزی زیاد، درد شدید یا یکطرفه شکم و لگن، درد شانه، سرگیجه شدید، غش یا ضعف ناگهانی باید فوراً ارزیابی شود.
استفراغ مکرر بهطوریکه مایعات در بدن نماند، ادرار بسیار کم یا تیره، تب، درد هنگام ادرار یا ترشح غیرعادی نیز نیازمند تماس با پزشک است. این علائم الزاماً به معنی یک تشخیص مشخص نیستند، اما بررسی بهموقع میتواند از تأخیر در درمان جلوگیری کند.
این مطلب جایگزین معاینه و توصیه پزشک یا ماما نیست؛ در صورت داشتن بیماری زمینهای، بارداری پرخطر یا علائم نگرانکننده، پیگیری پزشکی را به تعویق نیندازید.
برای مشاهده تغییرات مادر و جنین در تمام مراحل، راهنمای هفتهبههفته بارداری را ببینید.
جمعبندی هفته نهم بارداری
در هفته نهم بارداری، رشد مغز، صورت، دستها و پاهای جنین سرعت گرفته و بدن مادر بیشتر تحت تأثیر هورمونهای بارداری قرار دارد. تهوع و خستگی معمولاً قابل انتظارند، اما خونریزی قابلتوجه، درد شدید، کمآبی یا استفراغ مداوم باید با ارزیابی پزشکی همراه شود.
