هفته چهاردهم بارداری برای بسیاری از مادران شروع دورهای آرامتر است؛ تهوع و خستگی ممکن است کمتر شود و انرژی بیشتری برگردد. همزمان، رحم بزرگتر میشود و جنین به مرحلهای میرسد که حرکات و تواناییهای بدنش با سرعت بیشتری رشد میکنند.
برای بررسی ماه فعلی و محدوده افزایش وزن، از تبدیل هفته بارداری به ماه و محاسبه بازه افزایش وزن در بارداری استفاده کنید.
در این هفته جنین تقریباً به اندازه یک لیمو یا کمی بزرگتر است؛ طول او از سر تا پایین بدن حدود ۸ تا ۹ سانتیمتر و وزنش نزدیک به ۴۰ تا ۵۰ گرم برآورد میشود. این اندازهها تقریبیاند و تفاوت جزئی در سونوگرافی معمولاً بهتنهایی نگرانکننده نیست.
هفته چهاردهم بارداری چه تغییری در رشد جنین ایجاد میکند؟
صورت جنین شکل مشخصتری پیدا میکند و چشمها و گوشها به موقعیت طبیعیتری نزدیک میشوند. عضلات صورت نیز فعالتر شدهاند؛ بنابراین جنین ممکن است حرکاتی مانند باز و بستهکردن دهان یا جمعکردن لبها داشته باشد، هرچند مادر معمولاً این حرکات را احساس نمیکند.
جنین میتواند مایع آمنیوتیک را ببلعد و کلیههایش ادرار تولید کنند. کبد و طحال در تولید سلولهای خونی نقش دارند و استخوانها بهتدریج محکمتر میشوند. موهای بسیار ظریفی به نام لانگو نیز ممکن است روی پوست ظاهر شوند که نقش محافظتی دارند.
حرکتهای دستوپا در این مرحله بیشتر شده است، اما بیشتر مادران تا چند هفته بعد حرکت جنین را احساس نمیکنند؛ بهخصوص اگر نخستین بارداری باشد. محل جفت، وضعیت بدن مادر و تعداد بارداریهای قبلی بر زمان احساس اولین حرکت اثر میگذارد.
علائم شایع مادر در هفته چهاردهم
با ورود به سهماهه دوم، بعضی علائم ناخوشایند ابتدای بارداری کاهش پیدا میکنند، اما بدن همچنان در حال سازگاری با افزایش حجم رحم و تغییرات هورمونی است. علائم رایج این هفته میتواند شامل موارد زیر باشد:
- کاهش تهوع و استفراغ یا ادامهداشتن آن با شدت کمتر
- افزایش انرژی و بهترشدن اشتها
- احساس کشش یا درد خفیف در دو طرف زیر شکم هنگام بلندشدن یا چرخیدن
- یبوست، نفخ یا سوزش سر دل
- حساسیت یا بزرگترشدن سینهها
- گرفتگی بینی، خوندماغ خفیف یا افزایش ترشحات سفید و بیبو
- تغییرات پوستی مانند تیرهترشدن خط میانی شکم یا لک صورت
ترشحات واژن در بارداری ممکن است بیشتر شوند، اما ترشح بدبو، سبز یا زرد، خارش، سوزش یا وجود خون نیاز به بررسی دارد. هر علامتی که ناگهانی، شدید یا متفاوت از وضعیت معمول شما باشد، بهتر است با پزشک یا ماما مطرح شود.
دردهای کششی شکم؛ چه چیزی طبیعی است؟
با بزرگشدن رحم، رباطهایی که آن را در لگن نگه میدارند کشیده میشوند. به همین دلیل ممکن است هنگام سرفه، عطسه، راهرفتن سریع یا تغییر وضعیت، درد کوتاه و تیرکشندهای در یک یا هر دو طرف پایین شکم احساس شود.
استراحت کوتاه، تغییر وضعیت آهسته و پرهیز از حرکتهای ناگهانی میتواند به کاهش این ناراحتی کمک کند. با این حال، درد شدید یا مداوم، درد همراه با خونریزی، تب، استفراغ مکرر، ضعف، سرگیجه، درد شانه یا خروج مایع از واژن را نباید به درد رباطها نسبت داد و باید سریع ارزیابی شود.
مراقبتهای کاربردی در هفته چهاردهم بارداری
اگر تهوع کمتر شده، بهتر است بهجای جبران غذاهای ازدسترفته با وعدههای سنگین، غذا را در حجم متعادل و دفعات بیشتر مصرف کنید. ترکیب سبزیجات، میوه، غلات کامل، حبوبات، لبنیات پاستوریزه و منابع پروتئینی به تأمین مواد مغذی کمک میکند؛ مکملها نیز باید طبق دستور پزشک یا ماما مصرف شوند.
آب کافی، افزایش تدریجی فیبر غذایی و فعالیت سبکِ مورد تأیید پزشک میتواند برای یبوست مفید باشد. برای سوزش سر دل، وعدههای کوچکتر، آهسته غذاخوردن و درازنکشیدن بلافاصله پس از غذا معمولاً کمککننده است. درباره هر داروی بدون نسخه، حتی داروهای گیاهی، ابتدا نظر متخصص را بپرسید.
پیگیریهای بارداری را منظم ادامه دهید. پزشک با توجه به نتیجه غربالگری سهماهه اول، سن مادر و سابقه خانوادگی ممکن است درباره آزمایشهای سهماهه دوم یا زمان سونوگرافی بررسی ساختاری جنین توضیح دهد؛ انجام این بررسیها برای همه افراد دقیقاً یکسان نیست.
چه علائمی در هفته چهاردهم نیاز به تماس فوری با پزشک دارد؟
خونریزی واژینال، درد شدید یا ادامهدار شکم، تب، غش یا سرگیجه شدید، تنگی نفس ناگهانی، سردرد شدید همراه با تاری دید، استفراغی که مانع نوشیدن مایعات شود و خروج مایع شفاف از واژن از علائمی هستند که نباید منتظر ویزیت بعدی برای بررسی آنها ماند.
همچنین سوزش ادرار، درد پهلو یا ترشح غیرعادی میتواند نشانه عفونت باشد. تشخیص علت این علائم فقط با معاینه و در صورت نیاز آزمایش امکانپذیر است؛ این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست.
برای مشاهده تغییرات مادر و جنین در تمام مراحل، راهنمای هفتهبههفته بارداری را ببینید.
جمعبندی هفته چهاردهم بارداری
هفته چهاردهم بارداری معمولاً با رشد سریعتر جنین و کاهش بخشی از علائم اولیه همراه است. تغییرات طبیعی مانند کشش خفیف زیر شکم، یبوست یا بازگشت انرژی ممکن است رخ دهد، اما خونریزی، درد شدید، تب و خروج مایع از واژن نیازمند پیگیری پزشکی است. مراقبتهای بارداری، تغذیه متعادل و مصرف دارو فقط با نظر متخصص، مهمترین کارهایی هستند که در این مرحله باید ادامه پیدا کنند.
