هفته اول بارداری برخلاف تصور رایج، معمولاً هنوز با بارداری واقعی یا تشکیل جنین همراه نیست. پزشکان سن بارداری را از نخستین روز آخرین قاعدگی حساب میکنند؛ بنابراین در هفته اول، بدن در حال گذراندن دوره قاعدگی و آمادهشدن برای تخمکگذاری آینده است.
برای محاسبه سن بارداری و تاریخ احتمالی تولد نوزاد، از محاسبه هفته بارداری و محاسبه تاریخ تقریبی زایمان استفاده کنید.
در این مرحله معمولاً علامت اختصاصی بارداری وجود ندارد و تست بارداری هم نباید مثبت شود. مهمترین کار، آغاز مراقبتهای پیش از بارداری، مصرف اسیدفولیک طبق نظر پزشک و توجه به داروها و عادتهایی است که میتوانند بر بارداری آینده اثر بگذارند.
هفته اول بارداری دقیقاً از چه زمانی شروع میشود؟
هفته اول از روز اول آخرین قاعدگی آغاز میشود، نه از روز لقاح. چون زمان دقیق لقاح در بسیاری از موارد مشخص نیست، این روش استاندارد به پزشک کمک میکند سن بارداری و زمان تقریبی زایمان را محاسبه کند.
در یک چرخه ۲۸روزه، تخمکگذاری اغلب حوالی روز چهاردهم رخ میدهد؛ اما چرخههای زنان یکسان نیستند و تخمکگذاری ممکن است زودتر یا دیرتر انجام شود. به همین دلیل، در هفته اول هنوز نمیتوان با قطعیت گفت لقاح رخ داده یا نه؛ در بیشتر چرخهها اصلاً هنوز تخمکی آزاد نشده است.
در هفته اول بارداری چه اتفاقی در بدن میافتد؟
خونریزی قاعدگی در ابتدای این هفته به دلیل ریزش پوشش داخلی رحم رخ میدهد. همزمان، هورمونهای بدن چرخه جدیدی را آغاز میکنند و فولیکولهای تخمدان برای رشد یک تخمک آماده میشوند.
اگر در روزهای بعد تخمکگذاری و رابطه جنسی بدون پیشگیری اتفاق بیفتد، اسپرم میتواند چند روز در دستگاه تناسلی زنده بماند و احتمال لقاح در حوالی تخمکگذاری وجود داشته باشد. بااینحال، این اتفاق مربوط به روزهای بعد چرخه است، نه شروع هفته اول از نظر محاسبه پزشکی.
علائم هفته اول بارداری چیست؟
نشانههایی که در هفته اول دیده میشوند، معمولاً مربوط به قاعدگی هستند و نه بارداری. گرفتگی خفیف شکم، کمردرد، خستگی، نفخ، حساسیت سینهها یا تغییرات خلقی میتوانند در این روزها رخ دهند، اما هیچکدام بهتنهایی نشانه بارداری محسوب نمیشوند.
تهوع صبحگاهی، تکرر ادرار و حساسیت بیشتر به بوها معمولاً در هفته اول دیده نمیشوند. این علائم زمانی ایجاد میشوند که لقاح و لانهگزینی انجام شده باشد و سطح هورمونهای بارداری افزایش پیدا کند؛ بنابراین نداشتن علامت در این هفته کاملاً طبیعی است.
آیا تست بارداری در هفته اول نتیجه میدهد؟
در ابتدای هفته اول، تست ادرار یا آزمایش خون معمولاً نمیتواند بارداری را نشان دهد. هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی یا hCG پس از لانهگزینی افزایش پیدا میکند و پیش از آن، حتی اگر لقاح در روزهای بعد رخ دهد، مقدار هورمون ممکن است برای تشخیص کافی نباشد.
اگر قصد بارداری دارید، تست ادرار را بهتر است از روز مورد انتظار قاعدگی یا پس از آن انجام دهید. نتیجه منفی زودهنگام، بارداری را بهطور قطعی رد نمیکند؛ در صورت ادامهداشتن تأخیر قاعدگی، تکرار آزمایش پس از چند روز میتواند لازم باشد.
در هفته اول بارداری چه کارهایی بهتر است انجام شود؟
این هفته فرصت مناسبی برای شروع مراقبتهایی است که پیش از مثبتشدن تست بارداری اهمیت دارند. لازم نیست منتظر بمانید تا علائم بارداری ظاهر شود؛ بسیاری از اقدامات مفید باید از زمان تصمیم به بارداری آغاز شوند.
- مصرف روزانه اسیدفولیک، معمولاً به مقدار ۴۰۰ میکروگرم، مگر اینکه پزشک دوز دیگری تعیین کرده باشد.
- پرهیز از الکل، دخانیات و مواد مخدر و دوری از دود سیگار تا حد امکان.
- مشورت با پزشک درباره داروهای نسخهای، بدون نسخه، مکملها و داروهای گیاهی؛ هیچ داروی ضروری را خودسرانه قطع نکنید.
- توجه به بیماریهای زمینهای مانند دیابت، بیماری تیروئید، فشارخون یا صرع و تنظیم آنها پیش از بارداری.
- داشتن تغذیه متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی متناسب با وضعیت جسمی.
اگر احتمال بارداری وجود دارد، بهتر است از مصرف خودسرانه داروها و مکملهای پرُدوز خودداری کنید. این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست، بهویژه اگر بیماری زمینهای، سابقه سقط یا مصرف داروی منظم دارید.
چه زمانی مراجعه پزشکی ضروری است؟
قاعدگی معمولی در هفته اول معمولاً نیاز به مراجعه فوری ندارد. اما خونریزی بسیار شدید، درد شدید یا یکطرفه شکم، سرگیجه و ضعف قابل توجه، تب یا درد غیرعادی باید جدی گرفته شود و در صورت شدت یا تداوم، ارزیابی پزشکی لازم است.
برای افرادی که قصد بارداری دارند، یک ویزیت پیش از بارداری میتواند به بررسی واکسنها، بیماریهای زمینهای، داروها و مکمل مناسب کمک کند. این مراجعه بهخصوص در صورت داشتن سابقه بارداری پرخطر اهمیت بیشتری دارد.
برای مشاهده تغییرات مادر و جنین در تمام مراحل، راهنمای هفتهبههفته بارداری را ببینید.
جمعبندی هفته اول بارداری
در هفته اول بارداری معمولاً هنوز جنینی تشکیل نشده و علائم اختصاصی بارداری انتظار نمیرود؛ این هفته در واقع از نخستین روز آخرین قاعدگی محاسبه میشود. مهمترین اقدامها، شروع اسیدفولیک با نظر متخصص، پرهیز از مواد آسیبرسان و بررسی داروها و بیماریهای زمینهای است. تست بارداری در این زمان زود است و معمولاً باید تا موعد قاعدگی بعدی صبر کرد.
