هفته دوم بارداری در بیشتر تقویمهای پزشکی هنوز به معنای بارداری تثبیتشده نیست. محاسبه سن بارداری از نخستین روز آخرین قاعدگی شروع میشود؛ بنابراین در این هفته، بدن معمولاً برای تخمکگذاری آماده میشود و در صورت برخورد اسپرم با تخمک، لقاح شکل میگیرد.
برای بررسی سن بارداری و تخمین زمان زایمان، از محاسبه هفته بارداری و محاسبه تاریخ تقریبی زایمان استفاده کنید.
در چرخه ۲۸روزه، تخمکگذاری اغلب حوالی روز چهاردهم رخ میدهد، اما این زمان برای همه یکسان نیست. طول چرخه، استرس، بیماری، تغییر وزن، شیردهی و نامنظم بودن قاعدگی میتوانند زمان تخمکگذاری را جلو یا عقب بیندازند.
در هفته دوم بارداری چه اتفاقی برای تخمکگذاری و لقاح میافتد؟
در نیمه نخست چرخه، چند فولیکول در تخمدان رشد میکنند و معمولاً یکی از آنها تخمک بالغ را آزاد میکند. این فرایند، یعنی تخمکگذاری، زمانی رخ میدهد که فولیکول پاره شود و تخمک وارد لوله رحمی شود.
تخمک پس از آزاد شدن معمولاً حدود ۱۲ تا ۲۴ ساعت امکان لقاح دارد. اسپرمها در شرایط مناسب دستگاه تناسلی زن میتوانند تا حدود پنج روز زنده بمانند؛ به همین دلیل، رابطه جنسی فقط در روز تخمکگذاری اهمیت ندارد و روزهای پیش از آن هم بخشی از پنجره باروری محسوب میشوند.
اگر اسپرم در این بازه به تخمک برسد، لقاح معمولاً در لوله رحمی اتفاق میافتد. سلول حاصل سپس تقسیم میشود و طی چند روز به سمت رحم حرکت میکند؛ لانهگزینی مرحلهای جدا از لقاح است و بلافاصله پس از آن رخ نمیدهد.
چطور زمان تخمکگذاری را دقیقتر تشخیص دهیم؟
شمردن روزهای چرخه برای کسانی که قاعدگی منظم دارند میتواند یک تخمین اولیه بدهد، اما روش کاملاً دقیقی نیست. تخمکگذاری معمولاً حدود ۱۴ روز پیش از شروع قاعدگی بعدی رخ میدهد، نه الزاماً در روز چهاردهم چرخه.
برای شناخت بهتر زمان باروری میتوان به چند نشانه توجه کرد:
- ترشحات دهانه رحم: نزدیک تخمکگذاری، ترشحات ممکن است شفاف، لغزنده و کشسان شوند و ظاهری شبیه سفیده تخممرغ پیدا کنند.
- نوار پیشبینی تخمکگذاری: افزایش هورمون LH را در ادرار بررسی میکند. مثبت شدن آن معمولاً نشان میدهد تخمکگذاری در ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده نزدیک است، اما زمان دقیق را تضمین نمیکند.
- دمای پایه بدن: پس از تخمکگذاری کمی افزایش مییابد؛ بنابراین بیشتر برای شناخت الگوی چرخههای بعدی مفید است، نه پیشبینی قطعی همان روز.
- درد خفیف یکطرفه زیر شکم: ممکن است در برخی افراد همزمان با تخمکگذاری دیده شود، اما نبودن این درد به معنای نبود تخمکگذاری نیست.
اگر چرخهها نامنظم باشند، استفاده از چند نشانه در کنار هم معمولاً از تکیه بر یک روز ثابت تقویمی بهتر است. در صورت تلاش برای بارداری بدون موفقیت، زمان مراجعه به پزشک به سن، سابقه پزشکی و منظم یا نامنظم بودن چرخه بستگی دارد.
بهترین زمان نزدیکی برای افزایش احتمال لقاح
پنجره باروری معمولاً پنج روز پیش از تخمکگذاری، روز تخمکگذاری و حدود یک روز پس از آن را دربرمیگیرد. نزدیکی هر یک تا دو روز در این بازه، بدون نیاز به تعیین وسواسگونه یک ساعت خاص، میتواند شانس حضور اسپرم در زمان آزاد شدن تخمک را بیشتر کند.
اگر از نوار تخمکگذاری استفاده میکنید، مثبت شدن نوار به این معنا نیست که همان لحظه لقاح رخ داده است؛ بلکه نشاندهنده افزایش LH و نزدیک شدن تخمکگذاری است. همچنین هیچ وضعیت بدنی، شستوشوی واژن یا دراز کشیدن طولانی پس از رابطه، لقاح را تضمین نمیکند.
علائم هفته دوم بارداری چیست؟
در این مرحله معمولاً علامت قابل اتکایی برای تشخیص بارداری وجود ندارد. بسیاری از تغییراتی که احساس میشوند، مانند نفخ، حساس شدن سینهها، تغییر خلق یا درد خفیف زیر شکم، میتوانند بخشی از علائم طبیعی پیش از قاعدگی یا خود تخمکگذاری باشند.
لانهگزینی معمولاً چند روز پس از لقاح رخ میدهد و افزایش هورمون بارداری پس از آن آغاز میشود. بنابراین تهوع، خستگی یا حساسیت سینه در هفته دوم نه الزامی است و نه میتواند بهتنهایی بارداری را ثابت کند.
تست بارداری در هفته دوم؛ زود است یا نه؟
در هفته دوم، انجام تست بارداری اغلب زود است. تستهای ادراری هورمون hCG را اندازه میگیرند؛ این هورمون پس از لانهگزینی افزایش پیدا میکند و معمولاً از روز عقبافتادن قاعدگی نتیجه قابلاعتمادتری میدهد.
اگر تست را زود انجام دهید، منفی شدن آن لزوماً به معنای باردار نبودن نیست. در صورت عقب افتادن قاعدگی، تست را طبق دستور روی بسته و ترجیحاً با ادرار اول صبح انجام دهید و اگر نتیجه منفی بود اما قاعدگی شروع نشد، چند روز بعد آن را تکرار کنید.
در این هفته برای بارداری سالم چه کارهایی مفید است؟
اگر احتمال بارداری وجود دارد یا برای آن برنامهریزی میکنید، از همین زمان میتوان مراقبتهای پیش از بارداری را جدی گرفت. مصرف روزانه اسیدفولیک معمولاً توصیه میشود، اما مقدار مناسب آن برای بعضی افراد به سابقه پزشکی و نظر پزشک بستگی دارد.
- از مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر دوری کنید.
- داروهای تجویزی و بدون نسخه را بدون مشورت پزشک قطع یا شروع نکنید.
- غذاهای متنوع، آب کافی و خواب منظم داشته باشید.
- اگر بیماری زمینهای، مصرف داروی دائمی یا سابقه بارداری پرخطر دارید، پیش از بارداری با پزشک یا ماما مشورت کنید.
این توصیهها جایگزین ارزیابی پزشک نیستند؛ بهویژه اگر درد شدید یا یکطرفه، خونریزی غیرعادی، سرگیجه یا علائم نگرانکننده دارید، باید برای بررسی پزشکی اقدام کنید.
برای مشاهده تغییرات مادر و جنین در تمام مراحل، راهنمای هفتهبههفته بارداری را ببینید.
جمعبندی: هفته دوم بارداری معمولاً زمان آماده شدن بدن برای تخمکگذاری است و لقاح فقط در صورت برخورد اسپرم و تخمک در پنجره باروری رخ میدهد. برای تشخیص بارداری در این زمان عجله نکنید؛ شناخت زمان تخمکگذاری، نزدیکی منظم، مصرف اسیدفولیک و انجام تست پس از عقب افتادن قاعدگی، اقدامات کاربردیتری هستند.
