هفته ششم بارداری زمانی است که رویان با سرعت زیادی رشد می‌کند و ساختار اولیه قلب در حال تکامل و آغاز فعالیت ریتمیک است. در سونوگرافی واژینال ممکن است فعالیت قلبی دیده شود، اما اگر هنوز مشاهده نشود، لزوماً به معنی مشکل نیست؛ چند روز اختلاف در زمان تخمک‌گذاری می‌تواند سن واقعی بارداری را کمتر از محاسبه بر اساس آخرین قاعدگی نشان دهد.

برای بررسی سن بارداری و آگاهی از سه‌ماهه‌ای که در آن قرار دارید، از محاسبه هفته بارداری  و تعیین سه‌ماهه بارداری  استفاده کنید.

تهوع، خستگی، حساس شدن سینه‌ها، تکرر ادرار و حساسیت به بوها از علائم شایع این هفته‌اند، اما همه زنان آن‌ها را به یک اندازه تجربه نمی‌کنند. سونوگرافی و آزمایش‌های لازم باید طبق نظر پزشک یا ماما انجام شود؛ این مطلب جایگزین ارزیابی پزشکی نیست.

در هفته ششم بارداری قلب جنین چگونه شکل می‌گیرد؟

در این مرحله قلب هنوز شبیه قلب کامل نوزاد نیست. ابتدا یک لوله قلبی شکل می‌گیرد که خم می‌شود و به‌تدریج بخش‌های اولیه قلب و مسیر گردش خون از آن ساخته می‌شوند. فعالیت قلبی ممکن است از اواخر هفته پنجم یا در هفته ششم آغاز شده باشد، اما زمان قابل مشاهده شدن آن در سونوگرافی به سن دقیق بارداری، نوع دستگاه و روش انجام سونوگرافی بستگی دارد.

آنچه در سونوگرافی به‌عنوان ضربان دیده می‌شود، در واقع فعالیت قلبی رویان است. در این سن معمولاً نمی‌توان انتظار داشت ضربان با گوشی پزشکی شنیده شود و نبودن صدای قابل شنیدن، معیار مناسبی برای قضاوت درباره سلامت بارداری نیست.

رشد جنین در هفته ششم بارداری به چه مرحله‌ای رسیده است؟

رویان در هفته ششم تنها چند میلی‌متر طول دارد، اما تغییرات مهمی در بدن او رخ می‌دهد. لوله عصبی که بعدها مغز و نخاع را شکل می‌دهد، در حال بسته شدن است و جوانه‌های اولیه دست‌وپا، بخش‌هایی از چشم و گوش و ساختارهای ابتدایی دستگاه گوارش و تنفس در حال شکل‌گیری هستند.

جفت و کیسه زرده نیز در پشتیبانی از بارداری نقش دارند. اندازه جنین در این هفته بین افراد متفاوت است؛ بنابراین مقایسه نتیجه سونوگرافی با تصاویر اینترنتی یا تجربه دیگران، روش قابل اعتمادی برای ارزیابی رشد نیست.

علائم مادر در هفته ششم بارداری

تغییرات هورمونی، به‌ویژه افزایش هورمون بارداری، می‌تواند علائم جسمی و عاطفی ایجاد کند. نشانه‌های رایج عبارت‌اند از:

  • تهوع با یا بدون استفراغ، گاهی همراه با بیزاری از برخی غذاها
  • خستگی و نیاز بیشتر به خواب
  • حساسیت، سنگینی یا درد سینه‌ها
  • تکرر ادرار و احساس نفخ یا یبوست
  • تغییرات خلقی و حساس شدن نسبت به بوها
  • گرفتگی خفیف زیر شکم یا لکه‌بینی اندک

علائم ممکن است در طول روز کم‌وزیاد شوند و حتی یک روز کاملاً متفاوت از روز قبل باشند. شدت تهوع نیز شاخص مستقیمی برای سلامت جنین نیست؛ بعضی بارداری‌های سالم با تهوع کم یا بدون تهوع همراه‌اند.

سونوگرافی هفته ششم چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟

پزشک ممکن است در سونوگرافی وجود کیسه بارداری داخل رحم، کیسه زرده، قطب جنینی و اندازه رویان را بررسی کند. در برخی بارداری‌ها فعالیت قلبی نیز دیده می‌شود. اگر زمان تخمک‌گذاری دیرتر از معمول بوده باشد، ممکن است در سونوگرافی فعلاً فقط کیسه بارداری یا کیسه زرده دیده شود.

به همین دلیل، یک سونوگرافی زودهنگام همیشه پاسخ نهایی درباره روند بارداری نمی‌دهد. اگر یافته‌ها با سن بارداری هماهنگ نباشند، پزشک معمولاً بر اساس اندازه‌ها و وضعیت فرد، چند روز تا حدود یک یا دو هفته بعد بررسی را تکرار می‌کند؛ فاصله دقیق را باید پزشک تعیین کند.

مراقبت‌های مهم در هفته ششم بارداری

اگر هنوز برای مراقبت بارداری وقت نگرفته‌اید، مراجعه به پزشک یا ماما را به تعویق نیندازید. در این جلسه درباره سابقه بیماری‌ها، داروهای مصرفی، مکمل‌ها، فشار خون و زمان مناسب آزمایش‌ها تصمیم‌گیری می‌شود.

  • مکمل اسیدفولیک را طبق نظر پزشک مصرف کنید و درباره دوز مناسب از خوددرمانی پرهیز کنید.
  • غذا را در وعده‌های کوچک‌تر بخورید و برای پیشگیری از کم‌آبی، مایعات را در فاصله‌های کوتاه بنوشید.
  • هیچ دارو، دمنوش یا مکملی را فقط به دلیل طبیعی بودن، بی‌خطر فرض نکنید.
  • از الکل، سیگار و دود دست‌دوم دوری کنید و مصرف کافئین را با پزشک یا ماما بررسی کنید.
  • استراحت، خواب کافی و فعالیت سبک در صورت نداشتن منع پزشکی معمولاً قابل انجام است.

کدام علائم در هفته ششم نیاز به بررسی فوری دارند؟

لکه‌بینی خفیف همیشه به معنی سقط نیست، اما هر نوع خونریزی در بارداری بهتر است به پزشک اطلاع داده شود. خونریزی زیاد، درد شدید یا یک‌طرفه شکم و لگن، سرگیجه یا غش، درد شانه همراه با خونریزی، تب و استفراغی که مانع نگه داشتن مایعات می‌شود، نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.

درد یک‌طرفه و خونریزی می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد و بدون معاینه و سونوگرافی نمی‌توان درباره آن قضاوت کرد. در چنین شرایطی به جای صبر کردن یا مصرف خودسرانه دارو، با مرکز درمانی یا پزشک خود تماس بگیرید.

برای مشاهده تغییرات مادر و جنین در تمام مراحل، راهنمای هفته‌به‌هفته بارداری  را ببینید.

جمع‌بندی: در هفته ششم بارداری قلب اولیه و بسیاری از اندام‌ها در حال شکل‌گیری‌اند و ممکن است فعالیت قلبی در سونوگرافی دیده شود. تهوع، خستگی و حساسیت سینه‌ها شایع‌اند، اما نبودن یا کم بودن علائم به‌تنهایی نگران‌کننده نیست؛ مراقبت منظم و توجه به خونریزی یا درد غیرعادی، مهم‌ترین کار مادر در این هفته است.