هفته بیستوششم بارداری مرحلهای است که چشمهای جنین کمکم از حالت بسته خارج میشوند و مغز با سرعت زیادی به رشد و سازماندهی خود ادامه میدهد. جنین اکنون حدود ۳۵ تا ۳۶ سانتیمتر طول دارد و وزنش بهطور میانگین نزدیک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ گرم است؛ البته این اعداد بین جنینها تفاوت دارد و تخمین سونوگرافی هم کاملاً دقیق نیست.
حرکتهای جنین معمولاً واضحتر شدهاند و مادر میتواند دورههای فعال و آرام او را بهتر تشخیص دهد. در کنار رشد جنین، سهماههٔ دوم رو به پایان است و علائمی مانند سوزش معده، گرفتگی پا، کمردرد و تکرر ادرار ممکن است بیشتر شوند.
در هفته بیستوششم بارداری چشمها و مغز جنین چگونه رشد میکنند؟
پلکهای جنین که تا ماههای میانی بسته بودند، معمولاً در این حوالی شروع به جدا شدن میکنند. جنین ممکن است چشمهایش را باز و بسته کند، اما ساختارهای مربوط به بینایی هنوز در حال تکاملاند و دید او مانند نوزاد پس از تولد نیست.
رشد مغز فقط به بزرگتر شدن آن محدود نمیشود. ارتباط میان سلولهای عصبی بیشتر میشود، سطح مغز بهتدریج چینخوردهتر میشود و بخشهایی که بعدها در پردازش حرکت، صدا و اطلاعات حسی نقش دارند، سازمانیافتهتر میشوند. این فرایند تا پس از تولد هم ادامه خواهد داشت.
گوش داخلی و مسیرهای شنوایی نیز فعالتر شدهاند. جنین میتواند صداهای درون بدن مادر و صداهای بیرونی را تا حدی دریافت کند؛ با این حال، واکنش نداشتن به یک صدای مشخص بهتنهایی نشانهٔ مشکل شنوایی نیست.
حرکت جنین و الگوی خواب در این هفته
حرکتها ممکن است به شکل لگد، غلتزدن یا کشوقوس احساس شوند. با بزرگتر شدن جنین، فضای رحم نسبت به هفتههای قبل محدودتر میشود؛ بنابراین ممکن است نوع حرکت تغییر کند، اما معمولاً نباید کاهش محسوس و مداوم در الگوی آشنای حرکات نادیده گرفته شود.
جنین دورههایی از خواب و بیداری دارد و ممکن است در ساعتی که مادر انتظار حرکت دارد، خواب باشد. زمان مشخصی برای شمارش حرکت که برای همهٔ بارداریها یکسان باشد وجود ندارد؛ پزشک یا ماما میتواند بر اساس سابقهٔ بارداری و الگوی حرکت جنین، روش مناسب پیگیری را توضیح دهد.
بدن مادر در هفته بیستوششم بارداری چه تغییراتی دارد؟
افزایش اندازهٔ رحم و فشار آن بر معده و مثانه میتواند سوزش معده، احساس پری، تکرر ادرار و تنگی نفس خفیف هنگام فعالیت ایجاد کند. کمردرد و گرفتگی عضلات پا نیز شایعاند، اما شدت زیاد یا شروع ناگهانی هر علامت باید با پزشک در میان گذاشته شود.
انقباضهای تمرینی براکستونهیکس ممکن است گاهی احساس شوند. این انقباضها معمولاً نامنظماند و با استراحت، تغییر وضعیت یا نوشیدن آب کمتر میشوند؛ انقباضهای منظم، دردناک و رو به افزایش با این الگو تفاوت دارند و میتوانند نیازمند ارزیابی فوری باشند.
غربالگری دیابت بارداری را از دست ندهید
هفتههای ۲۴ تا ۲۸ زمان رایج آزمایش دیابت بارداری است. این آزمایش معمولاً با نوشیدن محلول گلوکز و اندازهگیری قند خون انجام میشود و حتی در افرادی که پیش از بارداری دیابت نداشتهاند اهمیت دارد، چون دیابت بارداری ممکن است علامت واضحی ایجاد نکند.
اگر هنوز این آزمایش برایتان برنامهریزی نشده است، در ویزیت بعدی دربارهٔ زمان و شرایط انجام آن سؤال کنید. نتیجهٔ غیرطبیعی بهتنهایی به معنی خطر قطعی برای مادر یا جنین نیست، اما باید طبق نظر پزشک پیگیری و مدیریت شود.
در هفته ۲۶ برای مراقبت بهتر چه کارهایی مفید است؟
- وعدههای غذایی کوچکتر و منظمتر بخورید و برای کاهش سوزش معده، تا مدت کوتاهی بعد از غذا دراز نکشید.
- مایعات کافی بنوشید و برای کاهش گرفتگی پا، کشش ملایم عضلات را با نظر پزشک انجام دهید.
- استراحت، خواب کافی و فعالیت سبک مجاز مانند پیادهروی را در برنامهٔ روزانه نگه دارید؛ محدودیت فعالیت باید بر اساس شرایط بارداری شما تعیین شود.
- نتایج آزمایشها، داروها و علائم تازه را برای ویزیت بعدی یادداشت کنید.
- خودسرانه مکمل، دارو یا دمنوشی را برای رفع درد، ورم یا سوزش معده شروع نکنید.
در صورت خونریزی واژینال، خروج مایع شفاف از واژن، درد شدید شکم، انقباضهای منظم، سردرد شدید همراه با تاری دید، ورم ناگهانی صورت و دستها، تب یا کاهش واضح حرکات جنین، باید سریع با مرکز درمانی یا پزشک تماس بگیرید. این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست.
چه زمانی علائم هفته بیستوششم بارداری نیاز به پیگیری دارند؟
هر علامت تازهای که شدید، مداوم یا متفاوت از تجربهٔ معمول شما باشد ارزش بررسی دارد. بهخصوص در این هفته، تشخیص زودهنگام انقباضهای زودرس، پارگی کیسهٔ آب یا فشارخون بالا اهمیت دارد و نباید منتظر ویزیت بعدی بمانید.
جمعبندی: در هفته بیستوششم بارداری پلکهای جنین ممکن است شروع به باز شدن کنند، مغز و مسیرهای حسی با سرعت رشد کنند و حرکات جنین برای مادر محسوستر شوند. پیگیری آزمایش دیابت بارداری، توجه به الگوی معمول حرکات و مراجعهٔ سریع در صورت علائم هشدار، مهمترین کارهای این هفته هستند.
