در هفته سیوششم بارداری بیشتر اندامهای جنین برای زندگی خارج از رحم آماده شدهاند، اما بارداری هنوز به هفته ۳۷ نرسیده و تولد در این زمان از نظر پزشکی «نارسِ دیررس» محسوب میشود. به همین دلیل، اگر دردهای منظم، خروج مایع از واژن، خونریزی یا کاهش حرکت جنین دارید، نباید مراجعه به مرکز درمانی را به تعویق بیندازید.
در این هفته تمرکز مراقبتها از رشد جنین به پایش سلامت مادر و جنین، تشخیص علائم زایمان و آمادهکردن مقدمات تولد نزدیکتر میشود. عددهای مربوط به وزن و اندازه جنین تقریبی هستند و سونوگرافی نیز میتواند چند صد گرم با وزن واقعی تفاوت داشته باشد.
وضعیت جنین در هفته سیوششم بارداری
قد جنین معمولاً حدود ۴۶ تا ۴۸ سانتیمتر و وزن او حدود ۲٫۵ تا ۲٫۸ کیلوگرم است؛ با این حال، ژنتیک، وضعیت جفت و روند رشد باعث میشود دامنه طبیعی برای هر جنین متفاوت باشد. بیشتر جنینها در این زمان سرشان رو به پایین قرار گرفتهاند، اما وضعیت قرارگیری در سونوگرافی یا معاینه مشخص میشود و تا پایان بارداری هم ممکن است تغییر کند.
مغز، کبد و ریهها همچنان به رشد ادامه میدهند. بسیاری از نوزادان متولدشده در هفته ۳۶ بدون مشکل جدی سازگار میشوند، اما در مقایسه با نوزادان رسیده احتمال افت قند خون، دشواری تنظیم دمای بدن، زردی، خوابآلودگی هنگام شیر خوردن یا مشکلات تنفسی بیشتر است؛ بنابراین ممکن است پس از تولد به پایش بیشتری نیاز داشته باشند.
حرکت جنین به دلیل کمشدن فضای رحم ممکن است از نظر نوع احساس متفاوت شود، اما نباید بهطور واضح کمتر شود. به جای شمردن یک عدد ثابت برای همه، الگوی معمول حرکتهای جنین خودتان را بشناسید و هر کاهش محسوس را جدی بگیرید.
مراقبتهای پزشکی در هفته سیوششم بارداری
ویزیتهای پایانی معمولاً منظمتر میشوند. پزشک یا ماما در هر مراجعه، فشار خون، وزن، علائم ورم و وضعیت عمومی شما را بررسی میکند و ممکن است اندازه رحم، وضعیت قرارگیری جنین و ضربان قلب او را نیز ارزیابی کند. نوع و زمان آزمایشها به سابقه پزشکی، نتایج قبلی و دستور پزشک بستگی دارد.
آزمایش استرپتوکوک گروه B در بسیاری از راهنماهای بارداری بین هفتههای ۳۵ تا ۳۷ انجام میشود، اما پروتکل مراکز درمانی ممکن است متفاوت باشد. اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، معمولاً موضوع اصلی، برنامهریزی برای دریافت آنتیبیوتیک هنگام شروع زایمان است؛ این نتیجه بهتنهایی به معنی بیمار بودن مادر یا نیاز قطعی به سزارین نیست.
فشار خون بالا، سردرد شدید یا مداوم، تاری دید، درد زیر دندهها، ورم ناگهانی صورت و دستها، تنگی نفس غیرمعمول و کاهش واضح حرکت جنین از علائمی هستند که باید سریع به پزشک اطلاع داده شوند. این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست، بهویژه اگر بارداری پرخطر دارید یا بیماری زمینهای مانند فشار خون و دیابت بارداری در میان است.
علائم نزدیکشدن زایمان را چگونه تشخیص دهیم؟
انقباضهای تمرینی ممکن است نامنظم باشند و با استراحت، نوشیدن آب یا تغییر وضعیت کاهش پیدا کنند. انقباض زایمانی معمولاً بهتدریج منظمتر، طولانیتر و شدیدتر میشود و با تغییر وضعیت از بین نمیرود. زمان شروع انقباضها، فاصله آنها و مدت هرکدام را یادداشت کنید، اما برای مراجعه فقط به یک الگوی عددی ثابت تکیه نکنید؛ دستور پزشک و شرایط بارداری شما اولویت دارد.
خروج مقدار کمی مخاط غلیظ، گاهی همراه رگههای صورتی یا خونی، میتواند با تغییرات دهانه رحم همراه باشد. خروج ناگهانی یا مداوم مایع شفاف، خونریزی شبیه قاعدگی، درد شدید، احساس فشار قابل توجه در لگن یا کاهش حرکت جنین نیازمند تماس فوری با مرکز درمانی است.
برای روزهای پایانی چه چیزهایی را آماده کنیم؟
آمادهسازی وسایل، به معنای قطعیبودن شروع زایمان در همین هفته نیست؛ فقط از تصمیمگیری عجولانه در زمان درد یا پارگی کیسه آب جلوگیری میکند. این موارد را از قبل در دسترس بگذارید:
- مدارک شناسایی، پرونده بارداری و نتیجه آزمایشها و سونوگرافیها
- شماره تماس پزشک، ماما و بیمارستان و مسیر رفتوآمد تا مرکز درمانی
- لباس راحت و وسایل بهداشتی مادر، به همراه داروهایی که پزشک مصرف آنها را تأیید کرده است
- لباس مناسب فصل، پوشک و وسایل ضروری نوزاد
- برنامهای برای مراقبت از فرزندان دیگر، رفتوآمد و همراه مادر
استراحت کافی، نوشیدن مایعات طبق نیاز بدن، غذای متعادل و پرهیز از فعالیتهای سنگین معمولاً کمککننده است. هیچ روش خانگی یا دارویی را برای تحریک زایمان بدون تأیید پزشک امتحان نکنید؛ اثر این روشها قابل پیشبینی نیست و بعضی از آنها در بارداری ایمن نیستند.
جمعبندی مراقبت در هفته سیوششم بارداری
هفته سیوششم بارداری زمان آمادهبودن برای تولد، بدون تلاش برای جلو انداختن آن است. رشد جنین تقریباً کامل شده، اما ادامه بارداری تا رسیدن به ۳۷ هفته در صورت نبود مشکل پزشکی میتواند فرصت بیشتری برای بلوغ و سازگاری او فراهم کند. در مقابل، علائم زایمان زودرس، پارگی کیسه آب، خونریزی، علائم فشار خون بالا یا کاهش حرکت جنین باید همان زمان بررسی شوند.
