برای تصمیم‌گیری دربارهٔ مراجعه، لازم نیست مشکل جنسی بسیار شدید یا طولانی شده باشد. اگر نشانه‌ای تکرار می‌شود، ناگهانی شروع شده، درد یا خونریزی دارد، روی رابطه و حال روانی اثر گذاشته یا احتمال عفونت و بیماری زمینه‌ای وجود دارد، وقت گرفتن از پزشک تصمیم منطقی است.

مشکلات جنسی می‌توانند با سلامت جسم، داروها، خواب، اضطراب، افسردگی یا کیفیت رابطه ارتباط داشته باشند. پزشک قرار نیست دربارهٔ شما قضاوت کند؛ هدف، پیدا کردن علت‌های قابل‌بررسی و انتخاب درمان امن است. این مطلب جایگزین معاینه و نظر پزشک نیست.

چه زمانی برای مشکلات جنسی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر مشکل فقط یک‌بار و پس از خستگی، استرس یا شرایطی غیرمعمول رخ داده باشد، معمولاً می‌توان ابتدا شرایط را زیر نظر گرفت. اما مراجعه را به تعویق نیندازید اگر یکی از این وضعیت‌ها وجود دارد:

  • مشکل در نعوظ، انزال، رسیدن به ارگاسم، میل جنسی یا درد هنگام رابطه به‌طور مکرر رخ می‌دهد.
  • نشانه برای چند هفته ادامه پیدا کرده یا به‌تدریج شدیدتر شده است.
  • مشکل ناگهانی و بدون توضیح مشخص آغاز شده است.
  • رابطهٔ جنسی به دلیل درد، خشکی، ترس یا ناراحتی روانی دشوار شده است.
  • این وضعیت باعث اجتناب از رابطه، تنش میان زوجین یا کاهش قابل‌توجه اعتمادبه‌نفس شده است.

کدام نشانه‌ها نیاز به مراجعهٔ سریع یا اورژانسی دارند؟

بعضی علائم فقط موضوعی برای گرفتن وقت معمولی نیستند. در صورت درد شدید، وخامت سریع یا احتمال آسیب، باید همان روز ارزیابی پزشکی انجام شود.

  • درد شدید یا ناگهانی: درد شدید لگن، واژن، آلت یا بیضه، به‌خصوص اگر با تهوع، تورم یا حساسیت همراه باشد.
  • خونریزی غیرمعمول: خونریزی قابل‌توجه پس از رابطه یا خونریزی همراه با درد، به‌ویژه در صورت بارداری یا احتمال آن.
  • نعوظ دردناک طولانی: نعوظی که بیشتر از چهار ساعت ادامه پیدا کند، یک وضعیت اورژانسی است؛ حتی اگر فرد تمایل به مراجعه نداشته باشد.
  • علائم عفونت شدید: تب، لرز، ترشح بدبو، زخم دردناک، سوزش شدید ادرار یا درد لگنی و بیضه‌ای.
  • علائم عمومی خطر: درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، غش یا ضعف شدید هنگام فعالیت جنسی.
  • آسیب یا تعرض: پس از آسیب فیزیکی یا تعرض جنسی، دریافت مراقبت فوری پزشکی و حمایت امن اهمیت دارد.

مشکلات جنسی در زنان چه زمانی باید بررسی شود؟

درد هنگام دخول، خشکی مداوم، سوزش، انقباض غیرارادی عضلات یا خونریزی پس از رابطه اگر تکرار شود، ارزش بررسی دارد. این علائم ممکن است به عفونت، تغییرات هورمونی، بیماری‌های لگنی، مشکلات پوستی، عوارض دارو یا عوامل روانی مربوط باشند و از روی یک نشانه نمی‌توان علت را تشخیص داد.

تغییر ناگهانی میل جنسی یا ناتوانی در رسیدن به ارگاسم نیز، اگر برای فرد آزاردهنده باشد، دلیل مناسبی برای مراجعه است. بارداری، شیردهی، یائسگی، مصرف قرص‌های هورمونی و بعضی داروهای ضدافسردگی می‌توانند بر پاسخ جنسی اثر بگذارند؛ پزشک باید این شرایط را در کنار علائم دیگر بررسی کند.

مشکلات جنسی در مردان چه زمانی نیاز به ارزیابی دارد؟

اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی، انزال زودرس یا دیررس و درد هنگام انزال زمانی نیازمند بررسی جدی‌تر هستند که تکرار شوند یا نسبت به گذشته تغییر محسوسی ایجاد کنند. اختلال نعوظ گاهی با بیماری‌های عروقی، دیابت، فشارخون، مصرف دخانیات، مشکلات هورمونی یا عوارض داروها ارتباط دارد و نباید همیشه فقط به استرس نسبت داده شود.

درد یا تورم بیضه، توده، تغییر واضح در شکل یا اندازهٔ آن، ترشح از آلت و زخم‌های ناحیهٔ تناسلی نیز باید توسط پزشک دیده شود. خوددرمانی با داروهای تقویت جنسی، مکمل‌ها یا داروهای اینترنتی می‌تواند خطرناک باشد؛ به‌خصوص اگر فرد داروی قلبی یا داروهای دیگری مصرف کند.

آیا احتمال عفونت یا بیماری مقاربتی وجود دارد؟

ترشح غیرمعمول، بوی تازه و آزاردهنده، زخم یا تاول، خارش شدید، سوزش ادرار و درد لگنی یا بیضه‌ای از نشانه‌هایی هستند که باید بررسی شوند. برخی عفونت‌های مقاربتی ممکن است بدون علامت باشند؛ بنابراین پس از رابطهٔ بدون محافظت با شریک جدید یا در صورت نگرانی از تماس، گفت‌وگو با پزشک دربارهٔ آزمایش می‌تواند لازم باشد.

تا زمان مشخص شدن علت، رابطهٔ جنسی بدون محافظت را متوقف کنید و از مصرف خودسرانهٔ آنتی‌بیوتیک یا داروهای موضعی پرهیز کنید. درمان ناقص ممکن است علائم را موقتاً پنهان کند و تشخیص یا درمان شریک جنسی را به تأخیر بیندازد.

استرس و مشکلات رابطه یعنی مراجعهٔ پزشکی لازم نیست؟

نه. اضطراب عملکرد، افسردگی، فشار کاری، تجربهٔ ناخوشایند، اختلاف زوجین و نگرانی دربارهٔ بدن می‌توانند بر میل یا عملکرد جنسی اثر بگذارند، اما این موضوع مراجعه را بی‌فایده نمی‌کند. پزشک می‌تواند ابتدا علل جسمی و دارویی را بررسی کند و در صورت نیاز، ارجاع به روان‌شناس یا درمانگر جنسی را پیشنهاد دهد.

گاهی ترکیبی از عوامل جسمی و روانی وجود دارد. نسبت دادن سریع همه‌چیز به «اعصاب» ممکن است بیماری قابل‌درمان را نادیده بگیرد؛ همان‌طور که تصور بیماری جسمی در هر مورد نیز می‌تواند اضطراب را بیشتر کند.

برای ویزیت چه اطلاعاتی را آماده کنیم؟

پیش از مراجعه، زمان شروع مشکل، دفعات تکرار، عوامل تشدیدکننده و علائم همراه را یادداشت کنید. فهرست داروها، مکمل‌ها، بیماری‌های زمینه‌ای، جراحی‌های قبلی و تغییرات مهم خواب یا خلق‌وخو نیز به ارزیابی دقیق‌تر کمک می‌کند.

پزشک ممکن است دربارهٔ درد، قاعدگی یا بارداری، رابطهٔ بدون محافظت، مصرف مواد، استرس و کیفیت رابطه سؤال کند. پاسخ صادقانه به این پرسش‌ها محرمانه است و برای قضاوت دربارهٔ سبک زندگی شما مطرح نمی‌شود؛ اگر مراجعهٔ فردی برایتان امن‌تر یا راحت‌تر است، می‌توانید این موضوع را هنگام گرفتن وقت در نظر بگیرید.

جمع‌بندی: مراجعه را تا شدید شدن مشکل جنسی عقب نیندازید

اگر مشکل جنسی تکرارشونده، ناگهانی، دردناک یا آزاردهنده است، برای ارزیابی وقت بگیرید. درد شدید، خونریزی قابل‌توجه، آسیب، علائم عفونت شدید، درد ناگهانی بیضه و نعوظ بیشتر از چهار ساعت نیازمند اقدام سریع‌تر هستند. مشکلات جنسی به پزشک مراجعه کنیم زمانی که ادامه‌دار یا نگران‌کننده شده‌اند؛ مراجعهٔ زودتر معمولاً بررسی علت و انتخاب راه‌حل مناسب را آسان‌تر می‌کند.