بهداشت جنسی در دوران قاعدگی فقط به تمیز نگه‌داشتن بدن محدود نیست؛ رضایت دوطرفه، پیشگیری از عفونت و بارداری، انتخاب روش مناسب رابطه و توجه به درد یا علائم غیرعادی هم اهمیت دارد. قاعدگی به‌خودی‌خود مانع پزشکی قطعی برای رابطه جنسی نیست، اما تصمیم درباره رابطه باید بر اساس راحتی، سلامت و ترجیح هر دو نفر گرفته شود.
خونریزی قاعدگی از بارداری یا عفونتهای مقاربتی جلوگیری نمی‌کند. بنابراین اگر رابطه واژینال، دهانی یا مقعدی در این دوره انجام می‌شود، باید مانند هر زمان دیگری از محافظت مناسب استفاده کرد.
اصول بهداشت جنسی در دوران قاعدگی چیست؟
پیش از رابطه، شست‌وشوی معمول ناحیه بیرونی دستگاه تناسلی با آب و در صورت نیاز شوینده ملایم کافی است. شست‌وشوی داخل واژن یا دوش واژینال لازم نیست و میتواند تعادل طبیعی این ناحیه را به‌هم بزند و احتمال تحریک یا عفونت را بیشتر کند.
- دست‌ها پیش و پس از تماس جنسی شسته شوند.
- از حوله یا پارچه تمیز و یک ملحفه قابل شست‌وشو استفاده شود.
- محصولات عطری، اسپری‌ها و دستمال‌های معطر روی ناحیه تناسلی استفاده نشوند.
- تامپون پیش از دخول خارج شود و کاپ قاعدگی نیز در صورت نامناسب‌بودن برای رابطه، خارج شود.
- پس از رابطه، شست‌وشوی ملایم بخش بیرونی بدن و تعویض لباس یا پد خیس کافی است.
لازم نیست برای پاک‌کردن خون، واژن را با آب یا مواد ضدعفونی‌کننده بشویید. چنین کاری از عفونت جلوگیری نمی‌کند و ممکن است باعث خشکی، سوزش یا التهاب شود.
آیا رابطه در دوران قاعدگی به محافظت بیشتری نیاز دارد؟
کاندوم هم خطر انتقال بسیاری از عفونتهای مقاربتی را کاهش می‌دهد و هم برای پیشگیری از بارداری کاربرد دارد. خون میتواند در انتقال برخی عفونت‌ها نقش داشته باشد؛ به‌خصوص اگر زخم، التهاب یا تماس با خون وجود داشته باشد. کاندوم خطر را به صفر نمی‌رساند، اما یکی از مهم‌ترین ابزارهای محافظت است.
برای رابطه دهانی، استفاده از کاندوم یا محافظ دهانی میتواند تماس دهان با خون و ترشحات را کمتر کند. اگر در یک رابطه از ناحیه مقعد به واژن منتقل می‌شوید، باید کاندوم عوض شود تا باکتری‌های ناحیه مقعد به واژن منتقل نشوند.
در صورت وجود زخم باز، تبخال، ترشح غیرعادی، سوزش شدید یا احتمال عفونت مقاربتی، بهتر است رابطه تا زمان ارزیابی و درمان مناسب به تعویق بیفتد. پنهان‌کردن علائم یا تکیه بر شست‌وشو، جایگزین آزمایش و درمان نیست.
احتمال بارداری در زمان پریود چقدر است؟
قاعدگی محافظ مطمئن در برابر بارداری نیست. در برخی افراد، تخمک‌گذاری زودتر از انتظار رخ می‌دهد و اسپرم نیز میتواند چند روز در دستگاه تناسلی زنده بماند؛ بنابراین نزدیکی در روزهای پایانی خونریزی، بهویژه در چرخه‌های کوتاه یا نامنظم، همچنان میتواند به بارداری منجر شود.
اگر بارداری ناخواسته نگرانی شماست، از روش پیشگیری قابل اعتماد استفاده کنید و تنها به شمارش روزهای چرخه یا وجود خونریزی تکیه نکنید. اگر رابطه بدون محافظت رخ داده است، درباره پیشگیری اورژانسی با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ زمان مصرف در اثربخشی آن اهمیت دارد.
درد، خونریزی و رضایت در رابطه چه اهمیتی دارد؟
برخی افراد در دوران قاعدگی گرفتگی، حساسیت یا خشکی بیشتری احساس می‌کنند و برخی دیگر تغییر خاصی ندارند. هیچ‌کدام از این حالت‌ها معیار درست یا غلطی برای رابطه نیست؛ معیار اصلی، راحتی و رضایت آگاهانه هر دو نفر است.
درد نباید با فشار، تحمل اجباری یا تصور «طبیعی بودن» نادیده گرفته شود. در صورت درد، رابطه را متوقف کنید و در صورت تمایل نوع تماس را تغییر دهید. استفاده از روان‌کننده مناسب میتواند اصطکاک را کم کند، اما اگر سوزش ایجاد کرد باید مصرف آن قطع شود.
خونریزی قاعدگی معمولاً با خونریزی ناشی از آسیب تفاوت دارد. خونریزی بسیار شدید، درد ناگهانی، سرگیجه، تب، بوی ناخوشایند یا خون‌ریزی‌ای که خارج از الگوی معمول قاعدگی رخ می‌دهد، نیازمند بررسی پزشکی است.
برای رابطه راحت‌تر در دوران قاعدگی چه کارهایی مفید است؟
- پیش از رابطه درباره میزان خونریزی، روش محافظت و چیزهایی که برای هر دو نفر راحت نیست صحبت کنید.
- محافظ مناسب، دستمال یا حوله تمیز و در صورت نیاز روان‌کننده آماده داشته باشید.
- وضعیتی را انتخاب کنید که کنترل عمق و سرعت تماس را آسان‌تر کند.
- در صورت درد، سرگیجه، تهوع یا ناراحتی عاطفی، رابطه را متوقف کنید.
- پس از رابطه، کاندوم را درست خارج و دور بیندازید و دست‌ها را بشویید.
برخی افراد به دلایل فرهنگی، شخصی یا دینی در این دوره رابطه جنسی ندارند. رعایت این ترجیح بخشی از احترام به مرزهای فردی است؛ احکام دینی نیز موضوعی جدا از توصیه‌های پزشکی‌اند و برای پاسخ دقیق باید به منبع یا فرد آگاه مورد اعتماد خود مراجعه کرد.
برای تصمیم ایمن‌تر چه چیزی را به خاطر بسپاریم؟
بهداشت جنسی در دوران قاعدگی یعنی رابطه فقط زمانی انجام شود که هر دو نفر رضایت و احساس امنیت داشته باشند، از کاندوم یا روش محافظتی مناسب استفاده شود، تامپون پیش از دخول خارج شود و هیچ علامت غیرعادی نادیده گرفته نشود. قاعدگی نه مانع قطعی رابطه است و نه روشی برای پیشگیری از بارداری یا عفونت؛ تصمیم آگاهانه و توجه به وضعیت بدن اهمیت بیشتری دارد.
