پیشگیری از عفونت ادراری بعد از رابطه جنسی بیشتر به چند عادت ساده و شناخت عامل‌های خطر مربوط است، نه شست‌وشوی افراطی یا مصرف خودسرانه دارو. ادرار کردن پس از رابطه، نوشیدن مایعات به اندازه نیاز بدن و رعایت بهداشت ملایم میتواند کمک‌کننده باشد؛ بااینحال هیچ‌کدام تضمین نمیکند که عفونت هرگز رخ ندهد.
اگر سوزش ادرار، تکرر یا فوریت ادرار، درد زیر شکم یا ادرار بدبو پس از رابطه ایجاد میشود، آن را صرفاً به تحریک موقت نسبت ندهید. عفونت ادراری درمان‌نشده ممکن است به بخش‌های بالاتر دستگاه ادراری برسد و به‌ویژه در بارداری، نیازمند پیگیری سریع‌تر است.
برای پیشگیری از عفونت ادراری بعد از رابطه جنسی چه کارهایی مفید است؟
هدف اصلی، کاهش ماندن باکتری‌ها در اطراف مجرای ادرار و جلوگیری از تحریک این ناحیه است. این عادت‌ها برای بسیاری از افراد قابل اجرا هستند:
- بعد از رابطه ادرار کنید: ادرار کردن پس از رابطه ممکن است به خارج شدن بخشی از باکتریهای واردشده به مجرای ادرار کمک کند. لازم نیست خودتان را برای رفتن فوری به سرویس بهداشتی تحت فشار بگذارید، اما بهتر است ادرار را برای مدت طولانی نگه ندارید.
- مایعات کافی بنوشید: در طول روز به‌طور منظم آب بنوشید و ادرار را به تعویق نیندازید. مقدار مناسب مایعات برای همه یکسان نیست و به شرایطی مانند گرما، فعالیت بدنی و بیماری‌های قلبی یا کلیوی بستگی دارد.
- بهداشت را ملایم نگه دارید: شست‌وشوی بیرونی با آب یا شوینده‌ای ملایم کافی است. دوش واژینال، صابون معطر، اسپری، دستمال معطر و مواد ضدعفونی‌کننده می‌توانند پوست و مخاط را تحریک کنند و راه پیشگیری قابل اعتمادی برای عفونت ادراری نیستند.
- پس از استفاده از سرویس بهداشتی، از جلو به عقب پاک کنید: این کار احتمال انتقال باکتریهای ناحیه مقعد به مجرای ادرار را کمتر میکند.
- لباس زیر خشک و قابل‌تنفس بپوشید: لباس خیلی تنگ یا ماندن طولانی‌مدت با لباس مرطوب میتواند ناراحتی و تحریک ناحیه تناسلی را بیشتر کند، هرچند به‌تنهایی علت قطعی عفونت ادراری نیست.
کدام روش‌های پیشگیری ممکن است خطر عفونت را بیشتر کنند؟
در بعضی افراد، ارتباط عفونتهای تکرارشونده با روش پیشگیری از بارداری دیده میشود. اسپرم‌کش‌ها، از جمله محصولاتی که همراه کاندوم یا دیافراگم استفاده میشوند، ممکن است احتمال عفونت ادراری را در افراد مستعد افزایش دهند. اگر عفونتها پس از شروع یک روش جدید بیشتر شده‌اند، درباره جایگزین‌های مناسب با پزشک یا ماما مشورت کنید و روش پیشگیری را خودسرانه کنار نگذارید.
کاندوم بدون اسپرم‌کش برای پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی اهمیت دارد، اما ممکن است بعضی افراد به جنس آن یا روان‌کننده‌های معطر حساس باشند. اگر اصطکاک، خشکی یا سوزش پس از رابطه وجود دارد، روان‌کننده مناسب و بدون عطر میتواند تحریک را کمتر کند؛ این کار جایگزین تشخیص عفونت نیست.
آیا کرنبری یا مکمل‌ها از عفونت ادراری جلوگیری می‌کنند؟
برخی پژوهش‌ها درباره فرآورده‌های کرنبری احتمال فایده محدودی را، به‌خصوص در بعضی افراد مبتلا به عفونتهای عودکننده، مطرح کرده‌اند؛ اما نتیجه مطالعات یکسان نیست و کرنبری درمان عفونت فعال محسوب نمی‌شود. آبمیوه‌های شیرین نیز انتخاب مناسبی برای مصرف زیاد نیستند.
مکمل‌ها و پروبیوتیک‌ها هم برای همه افراد اثر ثابت و قطعی نشان نداده‌اند. اگر داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، باردار هستید، بیماری زمینه‌ای دارید یا قصد مصرف مکمل دارید، ابتدا از پزشک یا داروساز سؤال کنید.
چه زمانی عفونت ادراری بعد از رابطه نیاز به آزمایش و درمان دارد؟
سوزش ادرار، تکرر، احساس فوریت، درد زیر شکم یا تغییر بوی ادرار میتواند با عفونت ادراری سازگار باشد، اما همین علائم گاهی در اثر تحریک پوستی، عفونت واژن یا عفونت مقاربتی هم ایجاد میشوند. تشخیص قطعی، به‌خصوص در موارد تکرارشونده، ممکن است به آزمایش ادرار و کشت نیاز داشته باشد.
مصرف آنتیبیوتیک باقی‌مانده از نسخه قبلی یا داروی فرد دیگر میتواند درمان را دشوار کند و باعث عوارض یا مقاومت میکروبی شود. اگر عفونتها به‌طور مکرر پس از رابطه رخ می‌دهند، پزشک میتواند الگوی علائم، نتیجه آزمایش‌ها، روش پیشگیری و عوامل زمینه‌ای را بررسی کند و در صورت مناسب بودن، درمان پیشگیرانه با نسخه تجویز کند.
علائمی که نباید برای آن‌ها صبر کرد
- تب یا لرز
- درد پهلو یا کمر
- تهوع و استفراغ
- خون قابلتوجه در ادرار یا بیحالی شدید
- علائم ادراری در دوران بارداری
این نشانه‌ها می‌توانند با عفونت کلیه یا وضعیت جدیتر همراه باشند. اطلاعات این مطلب جایگزین معاینه و نظر پزشک نیست؛ اگر علائم شدید، مداوم یا تکرارشونده هستند، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
جمع‌بندی پیشگیری از عفونت ادراری بعد از رابطه جنسی
پیشگیری از عفونت ادراری بعد از رابطه جنسی با ادرار کردن پس از رابطه، نوشیدن مایعات متناسب با نیاز بدن، پرهیز از نگه‌داشتن ادرار و شست‌وشوی ملایم آغاز میشود. از دوش واژینال و محصولات معطر دوری کنید، در صورت تکرار عفونت روش پیشگیری از بارداری را با متخصص بررسی کنید و برای تب، درد پهلو یا علائم دوران بارداری منتظر نمانید.
