علت نفخ شکم قبل و هنگام پریود در بیشتر موارد به نوسان هورمون‌های استروژن و پروژسترون، نگه‌داشتن آب در بدن و تغییر حرکات روده مربوط می‌شود. به همین دلیل ممکن است شکم چند روز پیش از شروع خون‌ریزی متورم، سنگین یا پر از گاز به نظر برسد؛ بدون اینکه افزایش چربی بدن اتفاق افتاده باشد.

این نفخ معمولاً موقتی است و با شروع یا پایان پریود کاهش پیدا می‌کند. بااین‌حال، شدت علائم بین افراد متفاوت است و نفخ شدید یا مداوم را نباید همیشه به قاعدگی نسبت داد.

علت نفخ شکم قبل و هنگام پریود چیست؟

در روزهای پیش از پریود، سطح هورمون‌ها تغییر می‌کند و این تغییرات می‌تواند روی تعادل آب و نمک بدن و عملکرد دستگاه گوارش اثر بگذارد. نتیجه برای بعضی افراد، احساس پری شکم، تنگ شدن لباس‌ها و افزایش موقت عدد وزن روی ترازو است.

۱. احتباس آب و نمک

نوسان هورمونی می‌تواند باعث شود بدن آب بیشتری در خود نگه دارد. مصرف زیاد نمک، غذاهای آماده و کم‌تحرکی ممکن است این احساس ورم و سنگینی را بیشتر کند. این تغییر معمولاً با افزایش چربی بدن تفاوت دارد و پس از فروکش کردن علائم قاعدگی کاهش می‌یابد.

۲. تغییر سرعت حرکات روده

پروژسترون و تغییرات دیگر چرخه قاعدگی ممکن است در برخی افراد حرکات روده را کندتر کند. در این حالت، یبوست و تجمع گاز بیشتر می‌شود و نفخ شکم پیش از پریود شدت می‌گیرد. در مقابل، برخی افراد هنگام شروع پریود به دلیل تغییرات مواد شیمیایی بدن، مدفوع شل‌تر یا دفع مکرر را تجربه می‌کنند.

۳. افزایش حساسیت گوارشی و تغییر اشتها

نزدیک پریود، اشتها و میل به خوراکی‌های شیرین، شور یا پرکالری ممکن است تغییر کند. خوردن سریع، وعده‌های حجیم و نوشیدنی‌های گازدار هم می‌تواند هوای بلعیده‌شده و گاز روده را بیشتر کند؛ بنابراین همه نفخ‌ها مستقیماً فقط از هورمون‌ها ناشی نمی‌شوند.

نفخ قبل از پریود با افزایش وزن چه تفاوتی دارد؟

نفخ بیشتر با احساس کشیدگی، پری شکم، آروغ یا دفع گاز همراه است و ممکن است طی چند روز تغییر کند. احتباس آب نیز می‌تواند عدد وزن را موقتاً بالا ببرد، اما این تغییر با افزایش چربی بدن یکی نیست.

اگر ورم یا افزایش وزن بعد از پایان پریود هم باقی بماند، هر ماه شدیدتر شود یا در روزهای دیگر چرخه هم ادامه پیدا کند، بهتر است علت‌های دیگری مانند یبوست، عدم تحمل بعضی غذاها یا مشکلات گوارشی بررسی شود.

برای کاهش نفخ هنگام پریود چه کارهایی کمک می‌کند؟

هدف، کاهش هم‌زمان احتباس آب و تولید گاز است. واکنش بدن افراد متفاوت است، اما این اقدامات معمولاً کم‌خطر و قابل امتحان هستند:

  • وعده‌های غذایی را کوچک‌تر کنید و غذا را آهسته‌تر بجوید.
  • آب کافی بنوشید و مصرف خوراکی‌های بسیار شور، فست‌فود و تنقلات شور را در روزهای پیش از پریود کاهش دهید.
  • نوشیدنی‌های گازدار و خوراکی‌هایی را که هر بار برای شما نفخ ایجاد می‌کنند، موقتاً کمتر مصرف کنید.
  • پیاده‌روی سبک یا فعالیت بدنی ملایم داشته باشید؛ حرکت می‌تواند به دفع گاز و منظم‌تر شدن اجابت مزاج کمک کند.
  • اگر یبوست دارید، فیبر را به‌تدریج از راه سبزیجات، میوه، حبوبات و غلات کامل بیشتر کنید و هم‌زمان آب کافی بنوشید.

افزایش ناگهانی فیبر، به‌خصوص همراه با آب کم، ممکن است در ابتدا نفخ را بیشتر کند. به همین دلیل تغییر رژیم غذایی باید تدریجی باشد. ثبت غذاها و علائم در دو یا سه چرخه قاعدگی نیز کمک می‌کند محرک‌های شخصی خود را پیدا کنید.

چه زمانی نفخ پریود طبیعی تلقی نمی‌شود؟

نفخ خفیف تا متوسط که در روزهای نزدیک پریود ظاهر می‌شود و سپس از بین می‌رود، اغلب بخشی از علائم پیش از قاعدگی است. اما نفخ شدید، مداوم یا جدید نیاز به توجه بیشتری دارد؛ به‌ویژه اگر زندگی روزمره را مختل کند.

در صورت همراهی نفخ با درد شدید یا یک‌طرفه شکم، استفراغ، تب، خون‌ریزی غیرمعمول، کاهش وزن بی‌دلیل، مدفوع خونی، شکم بسیار سفت یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع، مراجعه پزشکی را به تأخیر نیندازید. نفخ مکرر می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد و تشخیص آن فقط با توجه به زمان پریود ممکن نیست.

اگر پریود عقب افتاده و احتمال رابطه بدون پیشگیری وجود دارد، نفخ به‌تنهایی بارداری را ثابت نمی‌کند. در چنین شرایطی، تست بارداری در زمان مناسب پاسخ دقیق‌تری می‌دهد.

جمع‌بندی: علت نفخ شکم قبل و هنگام پریود معمولاً ترکیبی از نوسان هورمون‌ها، احتباس موقت آب، کند شدن حرکات روده و تغییر عادت غذایی است. کاهش نمک و نوشیدنی‌های گازدار، آب کافی، وعده‌های سبک و فعالیت ملایم می‌تواند علائم را کمتر کند؛ اما نفخ شدید، ماندگار یا همراه با نشانه‌های هشدار باید توسط پزشک بررسی شود.