بعضی خوراکیهای سفره برای انسان عادی‌اند، اما برای حیوان خانگی می‌توانند باعث مسمومیت، آسیب به گلبولهای قرمز، انسداد روده یا حتی مرگ شوند. غذاهای ممنوعه برای سگ، گربه و دیگر حیوانات خانگی یک فهرست یکسان ندارد؛ حساسیت هر گونه و حتی وزن و وضعیت سلامت حیوان مهم است.
شکلات، کافئین، پیاز و سیر، الکل، انگور و کشمش و شیرین‌کننده زایلیتول را به حیوانات ندهید. اگر حیوان یکی از این مواد را خورده است، منتظر ظاهرشدن علامت نمانید؛ بسته‌بندی خوراکی، مقدار تقریبی، زمان مصرف و وزن حیوان را آماده کنید و با دامپزشک تماس بگیرید.
غذاهای ممنوعه برای سگ، گربه و دیگر حیوانات خانگی کدام‌اند؟
- شکلات و کافئین: تئوبرومین و کافئین می‌توانند در سگ و گربه باعث بی‌قراری، استفراغ، تپش قلب، لرزش و تشنج شوند. شکلات تلخ، پودر کاکائو و شکلات قنادی معمولاً غلظت بیشتری دارند.
- پیاز، سیر، تره و دیگر اعضای خانواده آلیوم: این مواد می‌توانند به گلبولهای قرمز آسیب بزنند. پودر پیاز و سیر موجود در سوسیس، سوپ آماده، عصاره‌ها و بعضی تنقلات نیز از این نظر بی‌اهمیت نیستند.
- انگور و کشمش: در برخی سگ‌ها با آسیب حاد کلیه ارتباط دارند و مقدار خطرناک آن برای هر حیوان قابل پیش‌بینی نیست. انگور و کشمش را برای سگ و گربه خوراکی امن در نظر نگیرید.
- زایلیتول: این شیرین‌کننده در برخی آدامس‌ها، آب‌نبات‌های بدون قند، خمیردندان و محصولات رژیمی دیده می‌شود. در سگ‌ها میتواند افت شدید قند خون و آسیب کبدی ایجاد کند؛ درباره گربهها نیز نباید محصول حاوی آن را در اختیار حیوان گذاشت.
- الکل و خمیرمایه خام: نوشیدنی الکلی برای حیوانات مناسب نیست. خمیر خامِ حاوی مخمر هم در معده متورم می‌شود و میتواند الکل تولید کند.
- مغز مکادمیا: بهویژه برای سگ‌ها خطرناک است و ممکن است ضعف، لرزش، استفراغ یا اختلال حرکتی ایجاد کند.
کدام خوراکیهای سفره برای سگ‌ها خطر بیشتری دارند؟
علاوه بر مواد سمی، غذاهای چرب و پرادویه هم انتخاب مناسبی برای سگ نیستند. مقدار زیاد چربی میتواند زمینه‌ساز التهاب لوزالمعده شود و نمک فراوان نیز برای حیوان، به‌خصوص در مقدار زیاد یا همراه با کم‌آبی، مشکل‌ساز است.
استخوان پخته را به سگ ندهید. این استخوان‌ها به‌جای نرم‌شدن، به قطعات تیز تبدیل می‌شوند و ممکن است در گلو گیر کنند یا به معده و روده آسیب بزنند. استخوان خام هم کاملاً بیخطر نیست و خطر آلودگی میکروبی، شکستگی دندان و انسداد دارد.
غذای مانده‌ای که در آن پیاز، سیر، کشمش، سس‌های پرنمک یا شیرین‌کننده‌های بدون قند وجود دارد، برای تقسیم‌کردن با سگ مناسب نیست؛ حتی اگر خود گوشت یا برنج آن بیخطر به نظر برسد.
گربهها چه غذاهایی را نباید بخورند؟
گربهها گوشت‌خوار اجباری‌اند و نیازهای تغذیه‌ای‌شان با سگ فرق دارد. شکلات، قهوه، چای پررنگ، نوشیدنیهای انرژی‌زا، الکل، پیاز، سیر و غذای حاوی زایلیتول نباید در دسترس آنها باشد.
شیر گاو برای همه گربهها سم نیست، اما بسیاری از گربههای بالغ لاکتوز را بهخوبی هضم نمیکنند و پس از نوشیدن آن دچار اسهال یا دل‌پیچه می‌شوند. ماهی خام، گوشت خام و تخم‌مرغ خام نیز بهدلیل احتمال آلودگی و مشکلات تغذیه‌ای، جایگزین غذای کامل و متعادل مخصوص گربه نیستند.
تن ماهی یا ماهی کنسروی مخصوص انسان هم غذای روزانه گربه محسوب نمی‌شود؛ نمک، روغن و نامتعادل‌بودن مواد مغذی آن میتواند در مصرف مداوم مشکل ایجاد کند. برای تشویقی، از مقدار کم خوراکی مخصوص گربه یا گوشت کاملاً پخته و بدون نمک و ادویه استفاده کنید.
غذاهای ممنوعه برای پرندگان، خرگوش‌ها و جوندگان
پرندگان خانگی
آووکادو از شناخته‌شده‌ترین خوراکیهای پرخطر برای پرندگان است. شکلات، قهوه و چای، الکل، پیاز و سیر، خوراکیهای بسیار شور و غذاهای چرب نیز نباید به پرنده داده شوند. پرندگان جثه کوچکی دارند و مقدار اندک یک ماده نامناسب ممکن است نسبت به وزن بدنشان قابل توجه باشد.
خرگوش‌ها
رژیم خرگوش باید بر پایه علوفه خشک باکیفیت، آب تازه و سبزی‌های مناسب تنظیم شود. پیاز، سیر، آووکادو، شکلات، خوراکیهای شیرین و غذاهای نشاسته‌ای مانند نان، کیک و مقدار زیاد غلات برای خرگوش مناسب نیستند و می‌توانند تعادل دستگاه گوارش را به هم بزنند.
همستر و دیگر جوندگان
شکلات، کافئین، الکل، پیاز، سیر، خوراکیهای شور و شیرینی‌های انسانی را به همستر و جوندگان ندهید. میوه‌های شیرین نیز باید بسیار محدود باشند؛ خوراکی کوچک برای انسان ممکن است برای جثه یک همستر مقدار زیادی قند یا چربی داشته باشد.
اگر حیوان غذای ممنوعه خورد، چه زمانی اورژانسی است؟
استفراغ، اسهال، بی‌حالی، لرزش، تنفس غیرعادی، تپش قلب، ضعف، تشنج، درد شکم، بی‌اشتهایی یا تغییر رنگ ادرار از علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. نبود علامت، مسمومیت را رد نمی‌کند؛ بعضی عوارض با فاصله ظاهر می‌شوند.
- خوراکی، مقدار تقریبی و زمان خوردن را مشخص کنید.
- بسته‌بندی یا فهرست مواد تشکیل‌دهنده را نگه دارید.
- وزن، گونه، سن و بیماری‌های زمینه‌ای حیوان را به دامپزشک بگویید.
- بدون دستور متخصص، شیر، روغن، داروی انسانی یا ماده‌ای برای وادارکردن حیوان به استفراغ ندهید.
در حیوانات کوچک، پرندگان و گربهها بهدلیل تفاوت سوخت‌وساز و جثه، تماس زودهنگام با دامپزشک اهمیت بیشتری دارد. درمان خانگی یا صبرکردن برای شدیدشدن علائم میتواند زمان مؤثر درمان را از بین ببرد.
جمع‌بندی: برای پیشگیری، غذاهای ممنوعه برای سگ، گربه و دیگر حیوانات خانگی را در کابینت بسته نگه دارید و باقی‌مانده غذای سفره را بدون بررسی مواد تشکیل‌دهنده تقسیم نکنید. شکلات، کافئین، پیاز و سیر، انگور و کشمش، زایلیتول، الکل و استخوان پخته مهم‌ترین مواردی هستند که باید از دسترس حیوان دور بمانند.
