مراقبت از دندانهای گربه بخشی از نگهداری روزانه است، نه کاری که فقط هنگام ایجاد بوی بد دهان یا درد باید به آن فکر کرد. پلاک باکتریایی اگر پاک نشود، به جرم تبدیل می‌شود و میتواند باعث التهاب لثه، درد و آسیب به بافت‌های اطراف دندان شود. بعضی مشکلات مانند تحلیل دندان یا التهاب شدید دهان نیز ممکن است زیر لثه پنهان بمانند.
بهترین برنامه برای سلامت دهان گربه شامل عادت‌دادن تدریجی به مسواک، معاینه منظم دامپزشکی و توجه به نشانه‌هایی مثل تغییر اشتها، آبریزش دهان و بوی مداوم دهان است. گربهها معمولاً درد را پنهان می‌کنند؛ بنابراین غذا خوردن، بهتنهایی نشانه سالم بودن دندان‌ها نیست.
مراقبت از دندانهای گربه از کجا شروع می‌شود؟
اگر گربه هنوز درد یا التهاب شدید ندارد، مسواکزدن در خانه مؤثرترین کار قابل انجام برای کاهش تجمع پلاک است. هدف در ابتدا تمیزکردن همه دندان‌ها نیست؛ مهم‌تر از آن، ایجاد تجربه‌ای آرام و قابل تکرار است.
- چند روز لب گربه را به‌آرامی بالا بزنید و فقط سطح بیرونی دندان‌ها و لثه را لمس کنید.
- مقدار بسیار کمی خمیردندان مخصوص گربه را روی انگشت بگذارید تا با بو و مزه آن آشنا شود.
- بعد از چند نوبت، از مسواک انگشتی یا مسواک کوچک مخصوص حیوانات استفاده کنید.
- ابتدا فقط دندانهای بیرونی را برای چند ثانیه تمیز کنید و مدت کار را آهسته افزایش دهید.
- پس از هر تلاش آرام، با بازی یا تشویقی مناسب پاداش بدهید.
سطح بیرونی دندان‌ها، جایی که دندان با گونه تماس دارد، معمولاً بیش از بخش داخلی در معرض تجمع پلاک است. لازم نیست دهان گربه را به زور باز کنید. اگر گربه پنجه می‌زند، گاز می‌گیرد یا نشانه درد دارد، تمرین را متوقف کنید؛ اجبار میتواند ترس و مقاومت او را بیشتر کند.
برای مسواک گربه چه وسایلی مناسب است؟
از خمیردندان مخصوص گربه استفاده کنید؛ خمیردندان انسان برای حیوانات ساخته نشده و ممکن است ترکیبات نامناسبی داشته باشد. مسواک کوچک با برس نرم یا مسواک انگشتی مخصوص حیوانات گزینه‌های رایج هستند، اما مسواک انگشتی در گربه‌ای که گاز می‌گیرد میتواند خطر آسیب به انگشت داشته باشد.
آب، غذای خشک معمولی و تشویقی‌های عمومی بهتنهایی جای مسواک را نمیگیرند. برخی غذاها، ژل‌ها، پودرها یا تشویقی‌های دندانی با استانداردهای دامپزشکی ممکن است به کاهش پلاک کمک کنند، اما بهتر است انتخاب آن‌ها با توجه به سن، وزن، بیماری‌های زمینه‌ای و وضعیت دندان گربه انجام شود.
نشانه‌های بیماری دهان و دندان در گربه
بوی بد مداوم دهان را نباید فقط به رژیم غذایی نسبت داد. التهاب لثه، جرم، بیماری‌های اطراف دندان، زخم‌های دهانی، تحلیل دندان و التهاب شدید دهان از علت‌های احتمالی هستند و تشخیص دقیق آن‌ها به معاینه نیاز دارد.
- قرمزی، تورم یا خونریزی لثه
- جرم زرد یا قهوه‌ای روی دندان‌ها
- آبریزش دهان، لیس‌زدن مکرر لب یا پنجه‌کشیدن به صورت
- ریختن غذا از دهان یا جویدن فقط با یک سمت
- کاهش اشتها، انتخاب غذای نرم یا کاهش وزن
- بوی بسیار شدید دهان یا تغییر ناگهانی رفتار
تورم صورت، خونریزی قابل توجه، ناتوانی در خوردن یا نوشیدن و درد واضح، مراجعه سریع به دامپزشک را ضروری میکند. در گربه‌های مسن‌تر یا گربه‌هایی که بیماری مزمن دارند، تغییرات دهان باید جدی‌تر پیگیری شود.
جرم‌گیری دندان گربه چه زمانی لازم است؟
وقتی جرم زیاد، التهاب لثه یا درد وجود دارد، مسواکزدن خانگی نمی‌تواند جرم سخت‌شده یا مشکلات زیر لثه را برطرف کند. دامپزشک پس از معاینه درباره جرم‌گیری حرفهای تصمیم می‌گیرد. این کار معمولاً به بیهوشی نیاز دارد تا دندان‌ها، خط لثه و بخش‌های پنهان دهان به‌درستی بررسی و تمیز شوند.
در برخی موارد، تصویربرداری دندانی برای پیدا کردن آسیب‌هایی که از سطح دهان دیده نمی‌شوند اهمیت دارد. جرم‌گیری بدون بیهوشی ممکن است فقط ظاهر دندان را تمیز کند و بررسی یا درمان بخش زیر لثه را کامل انجام ندهد؛ بنابراین روش مناسب باید بر اساس وضعیت واقعی گربه و نظر دامپزشک انتخاب شود.
جرم‌گیری خانگی با ابزار فلزی توصیه نمی‌شود. این کار میتواند مینای دندان یا لثه را خراش دهد، درد ایجاد کند و رسیدگی به مشکل اصلی را به تأخیر بیندازد.
چطور یک برنامه پایدار برای سلامت دهان گربه داشته باشیم؟
برای بچه‌گربه‌ها میتوان لمس آرام دهان و مسواک را از سن پایین معرفی کرد، اما گربه بالغ هم میتواند با تمرین مرحله‌ای به آن عادت کند. مسواک روزانه ایده‌آل است؛ اگر این امکان وجود ندارد، انجام منظم آن در چند نوبت هفتگی نیز از رهاکردن کامل مراقبت بهتر است، هرچند برنامه دقیق به وضعیت دهان گربه بستگی دارد.
معاینه دهان در ویزیت‌های دوره‌ای دامپزشکی را جدی بگیرید، حتی اگر گربه ظاهراً سالم است. دامپزشک میتواند پلاک، جرم، التهاب لثه و دندانهای دردناک را زودتر تشخیص دهد و در صورت نیاز، برنامه‌ای متناسب با شرایط حیوان پیشنهاد کند.
جمع‌بندی: مراقبت از دندانهای گربه با مسواک و خمیردندان مخصوص، شروع تدریجی و معاینه منظم کامل می‌شود. غذای خشک معمولی یا تشویقی بهتنهایی سلامت دهان را تضمین نمی‌کند و بوی بد مداوم، تغییر در غذا خوردن یا تورم دهان باید توسط دامپزشک بررسی شود.
