برای فهمیدن علت چنگ زدن گربه باید اول موقعیت و زبان بدن او را دید. گربه ممکن است هنگام بازی، ترس، دفاع از خود، نوازش طولانی یا حتی برای کش‌وقوس دادن و علامت‌گذاری محیط چنگ بزند؛ بنابراین این رفتار همیشه به معنی عصبانیت یا بدجنسی نیست.
اصلاح رفتار از تنبیه شروع نمی‌شود. دست و پا را از بازی خارج کنید، محرک آزاردهنده را پیدا کنید و جایگزین مناسبی مثل اسباب‌بازی میله‌ای یا اسکرچر در اختیار گربه بگذارید. اگر چنگ زدن ناگهانی، شدید یا همراه با نشانه‌های درد باشد، معاینه دامپزشکی اهمیت دارد.
علت چنگ زدن گربه چیست؟
یک گربه ممکن است در شرایط کاملاً متفاوت از پنجه‌هایش استفاده کند. تشخیص تفاوت میان بازی، ترس و پرخاشگری به شما کمک می‌کند واکنش اشتباه نشان ندهید.
بازی و غریزه شکار
بچه‌گربه‌ها با پریدن، گرفتن و چنگ زدن مهارت‌های شکار را تمرین می‌کنند. اگر انسان با دست یا پا با گربه بازی کند، حیوان یاد می‌گیرد پوست انسان هم بخشی از بازی است. این عادت در بزرگسالی می‌تواند به چنگ زدن دردناک تبدیل شود.
ترس و دفاع از خود
صدای بلند، مهمان ناآشنا، نزدیک شدن ناگهانی کودک یا تلاش برای بغل کردن گربه‌ای که می‌ترسد، ممکن است باعث چنگ زدن شود. گربه در چنین موقعیتی معمولاً می‌خواهد فاصله ایجاد کند، نه اینکه بدون دلیل حمله کند. جمع کردن بدن، خواباندن گوشها، گشاد شدن مردمک و عقب بردن سبیل‌ها از نشانه‌های هشدار هستند.
تحریک بیش از حد هنگام نوازش
بعضی گربه‌ها فقط برای مدت کوتاهی نوازش را تحمل می‌کنند. تکان‌های تند دم، موج‌دار شدن پوست پشت، چرخاندن سر به سمت دست و سفت شدن بدن، علامت‌هایی هستند که نشان می‌دهند باید نوازش را متوقف کنید. ادامه دادن تماس پس از این نشانه‌ها می‌تواند به چنگ زدن یا گاز گرفتن ختم شود.
خراش دادن برای مراقبت از پنجه و علامت‌گذاری
خراش دادن مبل یا فرش همیشه رفتار تخریبی نیست. گربه با این کار لایه‌های فرسوده ناخن را کنار میزند، بدنش را کش می‌دهد و از طریق بوی پنجه و آثار خراش، محیط را علامت‌گذاری می‌کند. نبود اسکرچر مناسب، جای نامناسب آن یا استرس محیطی می‌تواند این رفتار را به سمت وسایل خانه بکشاند.
درد یا تغییرات محیطی
اگر گربه‌ای که قبلاً آرام بوده ناگهان هنگام لمس شدن چنگ میزند، درد، بیماری یا ناراحتی جسمی باید در نظر گرفته شود. جابه‌جایی خانه، ورود حیوان جدید، تغییر برنامه روزانه و کمبود فضای امن نیز می‌توانند تحمل گربه را کاهش دهند.
چطور چنگ زدن گربه به دست و پا را اصلاح کنیم؟
واکنش درست در همان لحظه، از تکرار رفتار جلوگیری می‌کند. هنگام چنگ زدن، دست یا پای خود را ناگهانی نکشید؛ این حرکت ممکن است غریزه تعقیب و شکار را بیشتر تحریک کند. تا حد امکان آرام بمانید، تماس را قطع کنید و بدون فریاد یا ضربه، فاصله بگیرید.
- بازی با دست و پا را متوقف کنید. به‌جای آن از اسباب‌بازی میله‌ای، توپ سبک یا عروسک مخصوص گربه استفاده کنید.
- نشانه‌های هشدار را زود تشخیص دهید. پیش از رسیدن گربه به مرحله چنگ زدن، نوازش یا بازی را متوقف کنید.
- رفتار آرام را پاداش دهید. وقتی گربه بدون استفاده از پنجه تعامل می‌کند، با تشویقی کوچک، بازی یا توجه کوتاه پاسخ دهید.
- تنبیه بدنی و داد زدن را کنار بگذارید. این کار ترس را بیشتر می‌کند و ممکن است باعث شود گربه دفعه بعد بدون هشدار حمله کند.
کودکان باید یاد بگیرند گربه را دنبال نکنند، دم یا گوش‌هایش را نکشند و هنگام غذا خوردن یا خواب به او دست نزنند. برای گربه یک جای امن و دور از رفت‌وآمد در نظر بگیرید تا هر زمان خواست، بتواند از تعامل فاصله بگیرد.
راه جلوگیری از چنگ زدن گربه به مبل و فرش
اسکرچر باید هم محکم باشد و هم اندازه‌ای داشته باشد که گربه بتواند بدنش را کامل بکشد. برخی گربه‌ها سطح عمودی را ترجیح می‌دهند و بعضی دیگر روی سطح افقی خراش می‌دهند؛ اگر مدل اول جواب نداد، نوع دیگر را امتحان کنید.
- اسکرچر را نزدیک مبل یا محل فعلی خراش دادن قرار دهید.
- پس از استفاده گربه از آن، با تشویقی یا بازی پاداش بدهید.
- برای مدتی روی بخش مورد علاقه مبل پوشش محافظ بکشید یا دسترسی به آن را محدود کنید.
- اسکرچر را مرتب بررسی کنید؛ وسیله لق یا فرسوده جذابیت کمتری دارد.
- با بازی روزانه و فرصت بالا رفتن یا پنهان شدن، بی‌حوصلگی و تنش محیطی را کاهش دهید.
پنجه‌های گربه را فقط در صورت نیاز و با آموزش درست کوتاه کنید تا به بخش صورتی و حساس ناخن آسیب نرسد. کوتاه کردن ناخن جایگزین اسکرچر و اصلاح علت رفتاری نیست؛ همچنین قطع پنجه، راه‌حل معمول و بی‌خطری برای این مشکل محسوب نمی‌شود.
چه زمانی چنگ زدن گربه نشانه مشکل جدی‌تری است؟
شدت، ناگهانی بودن و زمینه رفتار مهم‌تر از خودِ چنگ زدن است. اگر گربه در یک نقطه مشخص از بدن واکنش نشان می‌دهد، کمتر غذا می‌خورد، بیشتر پنهان می‌شود، لنگ میزند یا در کنار چنگ زدن علائم دیگری دارد، بهتر است برای بررسی درد یا بیماری با دامپزشک مشورت کنید.
اگر چنگ باعث زخم انسان شده است، محل زخم را با آب و صابون بشویید و در صورت عمیق بودن زخم، قرمزی، تورم، ترشح یا تب، از پزشک کمک بگیرید. وضعیت واکسیناسیون گربه و شرایط زخم در تصمیم پزشکی اهمیت دارد.
جمع‌بندی: اصلاح علت چنگ زدن گربه با جایگزین مناسب
علت چنگ زدن گربه معمولاً با توجه به زمان، محرک و زبان بدن او قابل تشخیص است. بازی با دست، نوازش اجباری، ترس، بی‌حوصلگی، نیاز به خراش دادن و درد از علت‌های رایج‌اند. آموزش بدون تنبیه، اسباب‌بازی مناسب، اسکرچر درست و احترام به فاصله گربه، مسیر اصلاح این رفتار را کوتاه‌تر و امن‌تر می‌کند.
