فستینگ در دوران قاعدگی برای همه زنان ممنوع نیست، اما نمی‌توان آن را برای همه هم مناسب دانست. اگر خونریزی معمولی است، انرژی کافی دارید و فستینگ شما ملایم است، ممکن است ادامه آن بدون مشکل جدی امکان‌پذیر باشد. در مقابل، ضعف، سرگیجه، خونریزی زیاد، کمخونی یا محدودیت شدید غذایی نشانه‌هایی هستند که باید برنامه را متوقف یا سبک‌تر کنید.
روزهداری متناوب با روزهداری مذهبی یکسان نیست. در فستینگ متناوب معمولاً نوشیدن آب مجاز است، اما در روزهداری مذهبی محدودیت خوردن و نوشیدن وجود دارد و داروها نیز باید طبق نظر پزشک و احکام مربوط تنظیم شوند. این مطلب درباره فستینگ با هدف کنترل وزن است و جایگزین ارزیابی پزشکی نمیشود.
فستینگ در دوران قاعدگی چه زمانی میتواند قابل‌تحمل باشد؟
قاعدگی به‌تنهایی دلیل قطعی برای کنار گذاشتن فستینگ نیست. اگر بدن شما به یک الگوی متعادل، مانند فاصله ۱۲ تا ۱۴ ساعته میان شام و صبحانه، عادت کرده و در طول روز غذاهای کافی و مغذی می‌خورید، ممکن است بتوانید آن را در دوران پریود هم ادامه دهید.
با این حال، تحمل فستینگ از فردی به فرد دیگر و حتی از یک چرخه به چرخه بعد متفاوت است. خواب ناکافی، استرس، درد، فعالیت ورزشی سنگین و کاهش شدید کالری می‌توانند علائم قاعدگی را بیشتر کنند؛ بنابراین نباید فقط برای حفظ ساعت روزهداری، نشانه‌های هشدار بدن را نادیده گرفت.
چه علائمی یعنی باید فستینگ را کوتاه یا متوقف کنید؟
در صورت بروز علائم زیر، ادامه دادن فستینگ با همان شدت منطقی نیست:
- سرگیجه، سیاهی رفتن چشم، لرزش یا احساس غش
- ضعف غیرعادی، تپش قلب یا سردردی که با استراحت بهتر نمیشود
- تهوع، تحریک‌پذیری شدید یا ناتوانی در انجام کارهای روزمره
- خونریزی بیشتر از الگوی معمول یا درد غیرقابل‌تحمل
- هوس‌های شدید و تکرارشونده که به پرخوری پس از پایان فست منجر میشود
این علائم همیشه فقط از قاعدگی یا فستینگ ناشی نمی‌شوند. اگر شدید هستند، تکرار می‌شوند یا با تنگی نفس و غش همراه‌اند، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
در روزهای قاعدگی چگونه فستینگ کم‌خطرتر باشد؟
فاصله روزهداری را کوتاهتر کنید
در روزهایی که خستگی یا درد بیشتر است، کاهش موقت فاصله فستینگ از ۱۶ ساعت به ۱۲ ساعت میتواند فشار برنامه را کمتر کند. فستینگ طولانی‌تر الزاماً به کاهش وزن بهتر منجر نمیشود و اگر باعث پرخوری، بی‌حالی یا اختلال خواب شود، ارزش ادامه دادن ندارد.
وعده‌های غذایی را با مواد مغذی پر کنید
در فاصله مجاز خوردن، فقط حجم غذا را زیاد نکنید؛ کیفیت آن مهم‌تر است. ترکیب پروتئین، کربوهیدرات پیچیده، سبزیجات و چربی‌های مفید به تأمین انرژی کمک می‌کند. گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات، سبزی‌های برگ‌سبز و مغزها می‌توانند بخشی از برنامه باشند؛ در صورت احتمال کمخونی، مصرف مکمل آهن باید بر اساس آزمایش و نظر پزشک باشد.
آب و الکترولیت‌ها را نادیده نگیرید
در فستینگ متناوب، آب کافی بنوشید و مصرف نوشیدنی‌های بسیار شیرین را محدود کنید. اگر اسهال، استفراغ، تعریق زیاد یا بیماری زمینه‌ای دارید، نیاز مایعات و املاح ممکن است متفاوت باشد و فستینگ انتخاب مناسبی نباشد.
چه کسانی باید پیش از فستینگ با پزشک مشورت کنند؟
برای برخی افراد، مسئله فقط راحتی یا گرسنگی نیست و فستینگ میتواند با وضعیت پزشکی یا دارویی آن‌ها تداخل داشته باشد. مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه برای این گروه‌ها اهمیت بیشتری دارد:
- افراد دارای کمخونی، خونریزی شدید یا پریودهای طولانی
- افراد مبتلا به دیابت، بیماری کلیوی، فشار خون یا بیماریهای گوارشی
- افراد باردار یا شیرده
- کسانی که داروهایشان باید همراه غذا یا در ساعت مشخص مصرف شود
- افرادی که سابقه اختلال خوردن، وسواس غذایی یا کاهش وزن سریع دارند
اگر پریودها به‌تازگی نامنظم شدهاند، چند ماه قطع شدهاند یا هم‌زمان کاهش وزن قابل‌توجهی داشته‌اید، فستینگ را راه‌حل خودکار مشکل ندانید. محدودیت انرژی میتواند یکی از عوامل مؤثر باشد، اما علت‌های هورمونی و پزشکی دیگری هم باید بررسی شوند.
برای کاهش وزن، توقف فستینگ در پریود به نتیجه آسیب می‌زند؟
یک وقفه چندروزه معمولاً مسیر کاهش وزن را خراب نمی‌کند. وزن بدن در دوران قاعدگی ممکن است به‌دلیل تغییرات مایعات و نفخ موقتاً بالا برود؛ بنابراین قضاوت درباره موفقیت برنامه فقط با عدد ترازو در این چند روز دقیق نیست.
اگر در دوران پریود فستینگ را سبک‌تر می‌کنید، روی وعده‌های منظم، پروتئین کافی، خواب و فعالیت سبک مانند پیاده‌روی تمرکز کنید. پس از برطرف شدن علائم می‌توانید به الگوی قبلی برگردید، اما بهتر است ساعت روزهداری را ناگهان طولانی نکنید.
جمع‌بندی عملی فستینگ در دوران قاعدگی
فستینگ در دوران قاعدگی برای یک فرد سالم با علائم خفیف میتواند قابل‌انجام باشد، اما الزام یا مزیت ویژه‌ای برای ادامه آن وجود ندارد. خونریزی شدید، ضعف، سرگیجه، کمخونی، بیماری زمینه‌ای و مصرف برخی داروها دلیل کافی برای توقف یا دریافت نظر تخصصی هستند. معیار اصلی، وضعیت بدن و کفایت تغذیه است؛ نه وفاداری سخت‌گیرانه به یک عدد ثابت برای ساعت فستینگ.
