روغنتراپی برای کودکان بیشتر به شکل ماساژ ملایم یا استفاده از یک روغن ساده روی پوست سالم انجام میشود؛ قرار نیست جای درمان اگزما، عفونت، سوختگی یا هر مشکل پوستی دیگری را بگیرد. انتخاب روغن بدون عطر و رعایت سن کودک از خود ماساژ مهمتر است.
بزرگترین اشتباه، یکی دانستن روغنهای گیاهی معمولی با روغنهای اسانسی است. روغن اسانسی غلیظ است و میتواند برای کودک، بهخصوص نوزاد، باعث تحریک پوست، حساسیت یا مسمومیت شود؛ بنابراین هیچ روغنی را بهصورت خوراکی یا بدون رقیقسازی و نظر متخصص استفاده نکنید.
روغنتراپی برای کودکان از چه سنی و با چه هدفی قابل بررسی است؟
برای نوزاد تازهمتولدشده، پوست هنوز سد دفاعی کاملی ندارد و واکنش به محصولات جدید قابل پیشبینی نیست. در هفتههای نخست، استفاده نکردن از روغنهای معطر و محصولات متعدد انتخاب محتاطانهتری است؛ اگر نوزاد نارس است، بیماری پوستی دارد یا در بخش مراقبتهای ویژه بستری بوده، پیش از هر محصولی با پزشک مشورت کنید.
در کودکان بزرگتر، روغن ساده ممکن است اصطکاک دست هنگام ماساژ را کم کند و حس آرامش ایجاد کند، اما شواهدی برای درمان همه مشکلاتی که گاهی به روغنتراپی نسبت داده میشود وجود ندارد. ماساژ نباید روی پوست زخمی، تاولدار، عفونی یا دچار التهاب فعال انجام شود.
کدام روغنها برای ماساژ کودک انتخاب محتاطانهتری هستند؟
اگر پوست کودک سالم است و پزشک منع خاصی مطرح نکرده، یک روغن گیاهی ساده، بدون عطر و بدون ترکیب اسانسی میتواند گزینهای برای ماساژ باشد. پیش از خرید، برچسب را بخوانید و محصولی را انتخاب کنید که فهرست مواد کوتاه و مشخصی داشته باشد.
- روغن نارگیل ساده: برای بعضی کودکان قابلتحمل است، اما در پوستهای مستعد جوش یا حساس ممکن است مناسب نباشد.
- روغن آفتابگردان ساده: در برخی محصولات مراقبت از پوست استفاده میشود، ولی مانند هر ماده جدیدی باید ابتدا روی بخش کوچکی از پوست امتحان شود.
- مرطوبکننده یا پماد بدون عطر: برای خشکی پوست، اغلب انتخاب قابلاعتمادتری از روغنهای معطر است؛ بهویژه وقتی هدف فقط کاهش خشکی باشد.
روغن زیتون انتخاب سنتی بسیاری از خانوادههاست، اما ممکن است برای پوست حساس یا اگزمایی مناسب نباشد و در بعضی افراد خشکی و تحریک را بیشتر کند. روغنهای استخراجشده از مغزها، مانند بادام یا فندق، نیز در کودکی که سابقه حساسیت دارد انتخاب اول نیستند؛ حتی اگر قبلاً واکنش مشخصی دیده نشده باشد.
روغنهای اسانسی و روغنهای نامناسب برای کودکان
اسانسها با روغن گیاهی حامل تفاوت دارند و چند قطره از آنها نیز لزوماً بیخطر نیست. برای نوزادان و کودکان کمسن، استفاده خودسرانه از اسانسهایی مانند نعناع فلفلی، اکالیپتوس، کافور، دارچین، میخک، wintergreen و ترکیبهای معطر توصیه نمیشود؛ تماس یا بلع بعضی از این مواد میتواند مشکلساز باشد.
روغنهای گرمکننده، روغنهای حاوی فلفل یا خردل و محصولات عطری بزرگسالان هم برای پوست کودک مناسب نیستند. اسانس را روی صورت، اطراف بینی و دهان، دست کودک یا نزدیک چشم نزنید؛ کودک ممکن است دست آلوده را به دهان یا چشم ببرد.
تست حساسیت و روش ایمن استفاده از روغن
- مقدار کمی از روغن انتخابی را روی بخش کوچکی از پوست سالم، مانند قسمت بیرونی بازو، بزنید.
- محل را در همان روز و تا ۲۴ ساعت بعد از نظر قرمزی، خارش، تورم، تاول یا سوزش بررسی کنید.
- اگر واکنشی دیده نشد، ماساژ را با مقدار کم و فشار بسیار ملایم انجام دهید؛ روغن نباید روی پوست چکه کند.
- از تماس با چشم، دهان، زخم، ناحیه پوشکِ تحریکشده و پوست دچار اگزمای فعال خودداری کنید.
ماساژ کودک باید زمانی انجام شود که او بیدار، آرام و نه بلافاصله پس از غذا خوردن باشد. کودک را روی سطحی ثابت و دور از لبه تخت یا میز قرار دهید و بعد از پایان کار دستهای خود را بشویید. روغن پوست را لغزنده میکند؛ به همین دلیل هنگام بغلکردن یا جابهجایی کودک احتیاط بیشتری لازم است.
چه زمانی روغنتراپی را متوقف کنیم؟
قرمزی ماندگار، خارش، تورم، کهیر، تاول، خسخس سینه، استفراغ یا بیحالی نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در صورت تنگی نفس، تورم لب و صورت یا احتمال بلع روغن اسانسی، فوراً کمک پزشکی بگیرید.
اگر خشکی پوست شدید است، کودک مرتب خود را میخاراند، زخم و ترشح دارد یا بثورات در حال گسترش است، روغنتراپی خانگی درمان مناسبی محسوب نمیشود. تشخیص اگزما، حساسیت یا عفونت و انتخاب درمان باید توسط پزشک انجام شود؛ این مطلب جایگزین معاینه پزشکی نیست.
جمعبندی: روغنتراپی برای کودکان، در صورت استفاده، بهتر است به ماساژ کوتاه با روغن ساده و بدون عطر روی پوست سالم محدود شود. برای نوزادان، کودکان دارای پوست حساس و هر نوع روغن اسانسی احتیاط بیشتری لازم است؛ تست بخش کوچکی از پوست، جلوگیری از بلع و مراجعه به پزشک هنگام بروز واکنش، سه اصل ایمنی مهم هستند.
