مراقبت از موی کودکان بیشتر از آنکه به محصولات متعدد نیاز داشته باشد، به شستوشوی متناسب با پوست سر، خشککردن ملایم و جلوگیری از کشیدهشدن مو وابسته است. پوست سر کودک حساستر است و استفاده زیاد از شامپوهای عطردار، سشوار داغ یا مدلهای موی سفت میتواند باعث خشکی، تحریک و شکستگی مو شود.
هدف اصلی، تمیز نگهداشتن پوست سر بدون از بین بردن چربی طبیعی آن است. اگر کودک خارش مداوم، پوستهریزی شدید، ریزش تکهای یا زخم دارد، مراقبت خانگی جای تشخیص پزشک را نمیگیرد.
مراقبت از موی کودکان با شستوشوی متناسب با پوست سر
دفعات شستوشو باید بر اساس میزان چربی، تعریق، فعالیت و نوع موی کودک تعیین شود. موی خشک یا فر معمولاً به شستوشوی کمفاصله نیاز ندارد، اما بعد از ورزش، تعریق زیاد یا شنا ممکن است شستوشوی پوست سر لازم باشد. شستن روزانه برای همه کودکان ضروری نیست و اگر باعث خشکی و خارش میشود، باید فاصله آن بیشتر شود.
برای شستوشو از آب ولرم و مقدار کمی شامپوی ملایم مخصوص کودک استفاده کنید. شامپو را بیشتر روی پوست سر و ریشهها پخش کنید، نه اینکه تمام ساقه مو را با مقدار زیادی کف بسابید؛ هنگام آبکشی، کف باقیمانده را کاملاً خارج کنید.
- ناخنها را روی پوست سر نکشید و بهجای آن با نوک انگشتان ماساژ بسیار آرام بدهید.
- محصولات حاوی عطر قوی یا ترکیباتی که قبلاً باعث قرمزی و سوزش شدهاند، کنار بگذارید.
- شامپو را نزدیک چشم نزنید؛ اگر وارد چشم شد، آن را با آب تمیز بشویید.
- برای نوزادان نیز شستوشوی آرام پوست سر کافی است و لازم نیست از روغنها یا محصولات متعدد استفاده شود.
بعد از حمام، مو را بدون کشیدن و اصطکاک خشک کنید
مالیدن حوله به مو، بهویژه در موهای فر یا بلند، گره و شکستگی را بیشتر میکند. آب اضافی را با فشار ملایم حولهای نرم بگیرید و اجازه دهید مو در هوای اتاق خشک شود. اگر استفاده از سشوار لازم است، آن را روی باد ملایم و حرارت کم، با فاصله مناسب از سر، به کار ببرید.
خوابیدن با موی کاملاً خیس برای همه کودکان مشکل پزشکی ایجاد نمیکند، اما موی خیس راحتتر گره میخورد و اصطکاک آن با بالش بیشتر میشود. بهتر است پیش از خواب، مو تا حد امکان خشک و شانه شده باشد.
باز کردن گره مو بدون درد و آسیب
گرهها را پیش از شانهکردن کامل، با انگشتان باز کنید. مو را به چند قسمت تقسیم کنید و از نوک ساقه شروع کنید؛ سپس بهتدریج به سمت ریشه بروید. شانه دندانهدرشت برای بسیاری از کودکان مناسبتر از برسهای متراکم است.
- مو را کمی مرطوب کنید؛ موهای فر را میتوان در زمان داشتن نرمکننده آبکشینشده یا محصول مناسب کودک، با احتیاط شانه کرد.
- یک بخش از مو را نزدیک ریشه نگه دارید تا کشش به پوست سر منتقل نشود.
- گرههای کوچک را با انگشت یا نوک شانه جدا کنید و از کشیدن ناگهانی بپرهیزید.
- پس از باز شدن گرهها، مو را بهآرامی مرتب کنید و شانه را مرتب بشویید.
کش، بافت و مدل مو چه آسیبی میتوانند ایجاد کنند؟
بستن موی کودک نباید باعث درد، کشیدگی پوست سر یا سردرد شود. دماسبی خیلی سفت، بافتهای کشیده و استفاده مداوم از کشهای باریک میتواند موها را در محل کشش بشکند و در صورت تداوم، به کمپشتی ناشی از کشش منجر شود.
برای کاهش آسیب، مدل مو را تغییر دهید، از کش پارچهای و نرم استفاده کنید و مو را هنگام خواب باز بگذارید یا خیلی شل ببندید. اگر پس از بستن مو روی پوست سر فرورفتگی، قرمزی یا درد ایجاد میشود، مدل بیش از حد سفت است.
محصولات و روشهایی که برای موی کودک مناسب نیستند
روغنهای معطر، اسانسها، رنگ مو، دکلره، ژلهای قوی و درمانهای شیمیایی برای مراقبت روزمره کودک ضروری نیستند و ممکن است پوست سر را تحریک کنند. حتی محصولات طبیعی نیز لزوماً برای پوست حساس بیخطر نیستند؛ «طبیعی» بودن، جای آزمون احتیاطی و توجه به ترکیبات را نمیگیرد.
روغنمالی سنگین ممکن است شستوشو را دشوار کند و در برخی کودکان باعث تحریک یا جوشهای پوستی شود. اگر قرار است محصول تازهای استفاده شود، آن را ابتدا در مقدار کم و روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید و در صورت قرمزی، سوزش یا خارش ادامه ندهید.
پوستههای سر نوزاد را چگونه مدیریت کنیم؟
پوستههای چسبیده روی سر نوزاد، که گاهی به شکل کلاه گهوارهای دیده میشوند، معمولاً با شستوشوی ملایم و مراقبت آرام بهتر میشوند. پوسته را نکنید و با ناخن نسابید؛ این کار میتواند پوست را زخمی و زمینه عفونت ایجاد کند.
اگر پوستهریزی گسترده است، به صورت و بدن هم رسیده، ترشح یا قرمزی قابل توجه دارد، یا با مراقبت ملایم بهتر نمیشود، ارزیابی پزشک لازم است. درمانهای دارویی را برای نوزاد بدون توصیه پزشک شروع نکنید.
علائم هشدار در ریزش و مشکلات موی کودک
مقداری ریزش مو هنگام شانهکردن طبیعی است، اما تغییر ناگهانی یا الگوی مشخص اهمیت دارد. ریزش تکهای، موهای شکسته در یک ناحیه، لکههای پوستهدار، خارش شدید، درد، زخم یا ترشح میتواند به علتهای مختلفی از جمله مشکلات پوستی یا عفونت مربوط باشد.
در چنین مواردی، عکس گرفتن از ناحیه و یادداشت زمان شروع علائم میتواند به توضیح وضعیت برای پزشک کمک کند. از تراشیدن مو، استفاده از داروهای بزرگسالان یا درمانهای خانگی تند مانند اسانسها و ترکیبات سوزاننده خودداری کنید.
جمعبندی: مراقبت از موی کودکان با شامپوی ملایم، شستوشوی متناسب با نیاز پوست سر، خشککردن بدون مالش، شانهکردن از نوک مو و مدلهای آزاد شروع میشود. اگر خارش، پوستهریزی یا ریزش مو مداوم و غیرعادی است، بهجای آزمودن محصولات مختلف، علت را با کمک پزشک پیگیری کنید.
