وقتی حال والد سالمند ناگهان بد میشود، چند نفر ممکن است همزمان دستور بدهند، با اورژانس تماس بگیرند یا برای رسیدن به خانه راه بیفتند؛ اما هنوز کسی مسئول مشخصی ندارد. تقسیم مسئولیت در شرایط اورژانسی کمک می‌کند هر عضو خانواده یک کار روشن انجام دهد و زمان برای تصمیم‌های پراکنده از بین نرود.
قاعده ساده است: یک نفر وضعیت را پیگیری و با اورژانس ۱۱۵ صحبت کند، یک نفر کنار والد بماند، یک نفر اطلاعات پزشکی و نشانی را آماده کند و فردی دیگر خانواده را در جریان بگذارد. این برنامه جای نظر پزشک یا دستور نیروهای امدادی را نمی‌گیرد؛ هدفش کاهش آشفتگی تا رسیدن کمک حرفه‌ای است.
تقسیم مسئولیت در شرایط اورژانسی با تعیین یک هماهنگ‌کننده شروع میشود
در هر حادثه، بهتر است فقط یک نفر نقش هماهنگ‌کننده اصلی را داشته باشد. او باید تصمیم‌های ارتباطی را منظم کند، اطلاعات جدید را جمع‌آوری کند و به دیگران بگوید چه کاری انجام دهند؛ نه اینکه همه کارها را شخصاً بر عهده بگیرد.
هماهنگ‌کننده باید در دسترس‌ترین فرد باشد، توان حفظ آرامش داشته باشد و با وضعیت کلی سلامت والد سالمند آشنا باشد. برای او یک جانشین تعیین کنید؛ چون ممکن است فرد اصلی در سفر، محل کار یا خارج از محدوده دسترسی باشد.
در دقایق اول چه کسی با اورژانس تماس بگیرد؟
اگر والد سالمند بیهوش شده، به‌سختی نفس می‌کشد، خونریزی شدید دارد، دچار تشنج شده، درد شدید قفسه سینه دارد یا ناگهان در صحبت‌کردن، حرکت یک سمت بدن یا هوشیاری او اختلال ایجاد شده است، تماس با اورژانس ۱۱۵ را به تعویق نیندازید. هنگام تماس، به پرسش‌های اپراتور کوتاه و دقیق پاسخ دهید و تا پایان راهنمایی او، تلفن را قطع نکنید.
مسئول تماس باید این اطلاعات را آماده داشته باشد:
- نشانی کامل، نام خیابان، کوچه، پلاک، طبقه و واحد؛
- نشانه‌ای واضح برای پیدا کردن ساختمان و وضعیت دسترسی به در ورودی؛
- سن تقریبی والد سالمند و شرح کوتاه اتفاق؛
- هوشیاری، تنفس و نشانه‌ای که از چه زمانی شروع شده است؛
- شماره تلفن فردی که در محل حضور دارد.
اگر فرد سالمند هوشیاری کافی ندارد، چیزی برای خوردن یا نوشیدن به او ندهید و درباره جابه‌جایی، دارو یا هر اقدام دیگر از اپراتور اورژانس راهنمایی بگیرید. در صورت سقوط یا آسیب احتمالی، حرکت‌دادن او بدون ضرورت میتواند خطرساز باشد؛ مگر اینکه محیط همچنان برای او خطرناک باشد.
چهار نقش ضروری برای اعضای خانواده
تقسیم نقش‌ها باید پیش از بحران یا در همان دقایق اول به‌صورت صریح اعلام شود. جمله‌ای مانند «تو با ۱۱۵ تماس بگیر، تو کنار مادر بمان، تو فهرست داروها را پیدا کن» از دستورهای مبهمی مثل «یکی کاری انجام دهد» مؤثرتر است.
- مسئول تماس و ارتباط: با اورژانس، پزشک یا بیمارستان صحبت می‌کند و اطلاعات را یک‌دست منتقل می‌کند.
- همراه والد سالمند: کنار او می‌ماند، تغییرات هوشیاری و حال عمومی را زیر نظر می‌گیرد و دستورهای امدادی را اجرا می‌کند.
- مسئول اطلاعات: کارت شناسایی، فهرست داروها، سابقه بیماری‌ها و حساسیت‌ها را آماده می‌کند.
- مسئول پشتیبانی خانواده: سایر اعضا را از خبرهای تأییدشده مطلع می‌کند، مسیر بیمارستان را بررسی می‌کند و در صورت نیاز به منزل یا مراقبت از کودک و حیوان خانگی رسیدگی می‌کند.
اگر یک نفر چند نقش را بر عهده می‌گیرد، اولویت با تماس اضطراری و ماندن کنار والد سالمند است. اطلاعرسانی به فامیل و هماهنگی‌های فرعی نباید باعث شود این دو کار عقب بیفتد.
فایل اضطراری والد سالمند را پیشاپیش آماده کنید
اطلاعاتی که در لحظه بحران باید از حافظه به یاد آورده شوند، معمولاً ناقص یا اشتباه منتقل می‌شوند. یک برگه چاپی در محل مشخص خانه و یک نسخه به‌روز در تلفن هماهنگ‌کننده نگه دارید.
این برگه بهتر است شامل نام و سن والد، بیماریهای مهم، حساسیت‌های دارویی، نام و مقدار داروها، زمان مصرف، نام پزشک و شماره تماس دو عضو خانواده باشد. نشانی دقیق منزل، طبقه، واحد، کد ورود یا توضیح مسیر هم باید روشن نوشته شود؛ به‌ویژه اگر ساختمان نگهبان، درِ دوم یا ورودی پیچیده دارد.
فهرست داروها را هر بار که نسخه تغییر می‌کند به‌روزرسانی کنید. عکس نسخه‌های جدید، کارت شناسایی و مدارک بیمه نیز میتواند آماده باشد، اما اطلاعات حساس را فقط در اختیار افراد قابل اعتماد قرار دهید و آن را در گروه‌های خانوادگی گسترده منتشر نکنید.
ارتباط خانوادگی باید کوتاه، دقیق و قابل پیگیری باشد
در گروه خانوادگی، یک نفر را مسئول اعلام وضعیت کنید. هر پیام بهتر است چهار بخش داشته باشد: چه اتفاقی افتاده، اکنون چه اقدامی انجام شده، والد سالمند کجاست و کمک بعدی را چه کسی انجام می‌دهد.
از ارسال حدس، بازنشر توصیه‌های درمانی یا تماس همزمان چند نفر با والد سالمند خودداری کنید. تماس‌های متعدد ممکن است خط تلفن را اشغال کند یا اطلاعات متفاوتی به او و نیروهای امدادی برسد. اگر وضعیت تغییر کرد، هماهنگ‌کننده باید یک پیام کوتاه و جدید ارسال کند، نه اینکه چند روایت پراکنده در گروه شکل بگیرد.
پس از رسیدن اورژانس یا ورود به بیمارستان
با رسیدن نیروهای امدادی، مسئول تماس باید خلاصه‌ای از اتفاق، زمان شروع نشانه‌ها، داروهای مصرفی و حساسیت‌های شناخته‌شده را منتقل کند. بهتر است یک عضو خانواده همراه والد سالمند بماند و فرد دیگری مدارک، تلفن همراه، عینک، سمعک یا وسایل ضروری او را آماده کند.
در بیمارستان نیز یک نفر باید سخنگوی خانواده باشد و دستورهای پزشک یا پرستار را یادداشت کند. تصمیم‌گیری‌های مهم را بر اساس توضیح تیم درمان انجام دهید و از تبدیل‌شدن راهرو یا اتاق انتظار به محل بحث خانوادگی جلوگیری کنید؛ اختلاف‌نظر را می‌توان پس از پایدارشدن وضعیت و با اطلاعات کامل‌تر بررسی کرد.
اشتباه‌هایی که زمان را در بحران از بین می‌برند
- همه اعضای خانواده به‌جای تعیین یک تماس‌گیرنده با اورژانس تماس می‌گیرند.
- نشانی خانه یا طبقه و واحد به‌طور ناقص اعلام میشود.
- فهرست داروها قدیمی است یا نام داروها از روی بسته‌ها خوانده نمی‌شود.
- فردی که از والد سالمند مراقبت می‌کند، همزمان مجبور به پاسخ‌گویی به همه تماس‌ها میشود.
- اعضای خانواده پیش از دریافت اطلاعات قابل اعتماد، درباره علت حادثه یا نتیجه درمان حدس می‌زنند.
یک تمرین کوتاه خانوادگی، بدون ایجاد ترس، میتواند این نقص‌ها را آشکار کند: نشانی را از روی برگه بخوانید، نقش‌ها را مشخص کنید و بررسی کنید فایل داروها و شماره‌ها هنوز به‌روز هستند یا نه.
جمع‌بندی: در تقسیم مسئولیت در شرایط اورژانسی، هدف این نیست که همه اعضای خانواده همزمان فعال باشند؛ هدف این است که تماس با ۱۱۵، مراقبت از والد سالمند، آماده‌سازی اطلاعات و اطلاعرسانی هرکدام صاحب مشخص داشته باشند. یک هماهنگ‌کننده، یک جانشین و یک فهرست اضطراری به خانواده کمک می‌کند در لحظه حساس، به‌جای بحث و تکرار، سریع‌تر و دقیقتر عمل کند.
