خواص کفیر برای استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان بیشتر به مواد مغذی آن برمی‌گردد، نه به یک اثر درمانی مستقل. کفیر لبنیِ تخمیرشده می‌تواند مقداری کلسیم، پروتئین و فسفر به رژیم غذایی اضافه کند؛ موادی که برای حفظ ساختار و بازسازی استخوان اهمیت دارند.

بااین‌حال، نوشیدن کفیر به‌تنهایی مانع پوکی استخوان نمی‌شود. سلامت استخوان به مجموعه‌ای از عوامل مانند دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، پروتئین، فعالیت‌های تحمل‌کننده وزن، وضعیت هورمونی، سن و سابقه خانوادگی وابسته است. این مطلب جایگزین ارزیابی پزشک، به‌ویژه در افراد پرخطر، نیست.

خواص کفیر برای استخوان‌ها از کجا می‌آید؟

مهم‌ترین مزیت کفیر برای استخوان، تأمین بخشی از کلسیم روزانه است. کلسیم ماده معدنی اصلی بافت استخوانی است و بدن برای حفظ استحکام استخوان‌ها به دریافت منظم آن نیاز دارد. مقدار کلسیم در کفیر به نوع شیر، روش تولید و غنی‌شدن محصول بستگی دارد؛ بنابراین همه کفیرها ارزش تغذیه‌ای یکسانی ندارند.

کفیر همچنین پروتئین دارد. پروتئین فقط برای عضله‌سازی مهم نیست؛ دریافت کافی آن به حفظ توده عضلانی کمک می‌کند و عضلات قوی‌تر، تعادل و عملکرد حرکتی بهتری ایجاد می‌کنند. این موضوع به‌طور غیرمستقیم می‌تواند در کاهش خطر زمین‌خوردن، به‌خصوص در سالمندان، اهمیت داشته باشد؛ هرچند کفیر به‌تنهایی چنین اثری را تضمین نمی‌کند.

فسفر، ویتامین B۱۲ و بخشی از مواد مغذی دیگر نیز در کفیر وجود دارد، اما مقدار آن‌ها به ترکیبات محصول وابسته است. درباره ویتامین K۲ هم نباید با قطعیت صحبت کرد؛ میزان و نوع این ویتامین در کفیرهای مختلف ثابت نیست و نمی‌توان کفیر را منبع مطمئن K۲ یا جایگزین درمان‌های پزشکی دانست.

آیا کفیر از پوکی استخوان پیشگیری می‌کند؟

پاسخ دقیق این است که کفیر می‌تواند جزئی از یک الگوی غذایی مفید برای استخوان‌ها باشد، اما شواهد موجود به‌تنهایی نقش قطعی آن را در پیشگیری از پوکی استخوان ثابت نمی‌کند. بیشتر فایده احتمالی کفیر از این مسیر است که مصرف یک ماده لبنیِ حاوی کلسیم و پروتئین را برای فرد آسان‌تر می‌کند.

پوکی استخوان معمولاً به‌تدریج شکل می‌گیرد و ممکن است تا زمان شکستگی علامت مشخصی نداشته باشد. به همین دلیل، فردی که یائسگی را پشت سر گذاشته، سابقه خانوادگی شکستگی یا پوکی استخوان دارد، وزن بسیار پایینی دارد، مدت طولانی کورتون مصرف می‌کند یا دچار بیماری‌های خاص است، نباید فقط به تغییر رژیم غذایی اکتفا کند.

نقش ویتامین D در کنار کفیر چیست؟

کلسیم بدون فراهم‌بودن شرایط مناسب برای جذب و استفاده در بدن، حمایت کاملی از استخوان‌ها ایجاد نمی‌کند. ویتامین D در تنظیم جذب کلسیم نقش دارد، اما کفیر معمولی الزاماً ویتامین D کافی ندارد. تنها محصولاتی که با این ویتامین غنی شده‌اند، مقدار مشخصی از آن را فراهم می‌کنند و باید اطلاعات روی بسته‌بندی بررسی شود.

قرارگرفتن ایمن در معرض نور خورشید، مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین D و در صورت تشخیص کمبود، استفاده از مکمل تحت نظر پزشک، از موضوعات جداگانه‌ای هستند. مصرف خودسرانه دوزهای بالای ویتامین D یا کلسیم هم بی‌خطر تلقی نمی‌شود.

چطور کفیر را برای حمایت از سلامت استخوان مصرف کنیم؟

برای استفاده غذایی، کفیر ساده و بدون شکر افزوده انتخاب مناسب‌تری است. نوع طعم‌دار ممکن است قند زیادی داشته باشد و مزیت آن برای استخوان‌ها را به یک انتخاب ناسالم‌تر در رژیم غذایی تبدیل کند.

  • برچسب تغذیه‌ای را برای مقدار کلسیم، پروتئین، قند افزوده و عبارت «غنی‌شده با ویتامین D» بررسی کنید.
  • کفیر را می‌توان همراه جو دوسر، میوه، مغزها یا در کنار یک وعده غذایی مصرف کرد؛ این ترکیب به دریافت متنوع‌تر مواد مغذی کمک می‌کند.
  • کفیر را جایگزین همه منابع کلسیم نکنید؛ ماست، شیر، پنیر، نوشیدنی‌های گیاهی غنی‌شده و برخی حبوبات نیز می‌توانند در رژیم غذایی نقش داشته باشند.
  • اگر به شیر حساسیت دارید، کفیر لزوماً بی‌خطر نیست، چون همچنان می‌تواند پروتئین‌های شیر را داشته باشد.

مقدار مناسب مصرف به نیازهای غذایی، مجموع لبنیات رژیم و وضعیت گوارشی فرد بستگی دارد. برای سلامت استخوان، استمرار در یک الگوی غذایی متعادل مهم‌تر از مصرف زیاد یک ماده غذایی است.

کفیر در کنار چه عادت‌هایی به استخوان‌ها کمک می‌کند؟

کفیر زمانی معنا پیدا می‌کند که در کنار عادت‌های مؤثرتر و پایدارتر قرار بگیرد. پیاده‌روی تند، بالا رفتن از پله‌ها و تمرین‌های مقاومتی متناسب با توان فرد، محرک مکانیکی لازم برای حفظ استخوان و عضله را فراهم می‌کنند.

دریافت کافی پروتئین، مصرف سبزیجات و حبوبات، پرهیز از سیگار و محدودکردن مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین نیز بخشی از تصویر بزرگ‌تر سلامت استخوان هستند. در افراد دارای عوامل خطر، سنجش تراکم استخوان و بررسی ویتامین D یا کلسیم باید بر اساس نظر پزشک انجام شود، نه صرفاً بر مبنای مصرف کفیر.

جمع‌بندی: خواص کفیر برای استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان را باید در حد کمک به تأمین کلسیم و پروتئین دید. کفیر ساده می‌تواند انتخابی مفید در رژیم غذایی باشد، اما جایگزین ویتامین D، ورزش، تغذیه متنوع یا بررسی پزشکی برای افراد در معرض خطر نیست.