کفیر می‌تواند بخشی از رژیم غذایی فرد مبتلا به دیابت باشد، اما خواص کفیر برای دیابت و کنترل قند خون نباید به‌معنای درمان یا کاهش قطعی قند خون در نظر گرفته شود. مهم‌ترین تفاوت میان یک انتخاب مفید و یک انتخاب نامناسب، نوع کفیر است: کفیر ساده و بدون شکر افزوده با کفیر میوه‌ای یا شیرین‌شده از نظر مقدار کربوهیدرات یکسان نیست.

کفیر از تخمیر شیر به‌دست می‌آید و معمولاً حاوی پروتئین، کلسیم و میکروارگانیسم‌های زنده است. بااین‌حال، اثر آن بر قند خون به مقدار مصرف، ترکیب محصول، کل برنامهٔ غذایی و داروهای فرد بستگی دارد؛ بنابراین نباید برای جایگزین کردن دارو یا تغییر خودسرانهٔ درمان از آن استفاده کرد.

خواص کفیر برای دیابت و کنترل قند خون چیست؟

کفیر ساده به دلیل داشتن پروتئین و تخمیرشدن، ممکن است نسبت به بعضی نوشیدنی‌های شیرین انتخاب مناسب‌تری برای میان‌وعده باشد. پروتئین می‌تواند به ایجاد احساس سیری کمک کند و وقتی کفیر جای نوشابه، آبمیوه یا نوشیدنی‌های شیرین را می‌گیرد، دریافت قند افزوده کاهش پیدا می‌کند.

در برخی مطالعات، مصرف لبنیات تخمیری با شاخص‌های بهتر سلامت متابولیک یا خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط داشته است. این یافته‌ها بیشتر دربارهٔ ارتباط هستند و ثابت نمی‌کنند که کفیر به‌تنهایی قند خون را درمان یا کنترل می‌کند. نتیجهٔ پژوهش‌ها برای همهٔ افراد یکسان نیست و نوع محصول نیز اهمیت زیادی دارد.

کفیر چگونه ممکن است بر قند خون اثر بگذارد؟

کفیر حاوی کربوهیدرات است، چون از شیر تهیه می‌شود و بخشی از قند طبیعی شیر پس از تخمیر باقی می‌ماند. تخمیر ممکن است مقدار لاکتوز را کاهش دهد، اما کفیر را بدون کربوهیدرات نمی‌کند؛ به همین دلیل افراد مبتلا به دیابت باید مقدار آن را در برنامهٔ غذایی خود حساب کنند.

میکروارگانیسم‌های موجود در کفیر نیز موضوع پژوهش‌های تغذیه‌ای هستند. احتمال دارد تغییرات مطلوب در میکروبیوم روده بر التهاب، گوارش یا سوخت‌وساز اثر بگذارد، اما شواهد فعلی برای تعیین یک مقدار مشخص و تضمین اثر مستقیم بر قند خون کافی نیست. ادعاهایی مانند «کفیر قند خون را فوری پایین می‌آورد» قابل اتکا نیستند.

کدام کفیر برای فرد مبتلا به دیابت مناسب‌تر است؟

هنگام خرید، عنوان «ساده» به‌تنهایی کافی نیست و باید جدول ارزش غذایی و فهرست مواد تشکیل‌دهنده را بخوانید. بعضی محصولات با وجود ظاهر سالم، شکر، شیره، کنسانترهٔ آبمیوه یا طعم‌دهندهٔ شیرین دارند.

  • انتخاب بهتر: کفیر ساده، بدون شکر افزوده و با مقدار کربوهیدرات مشخص.
  • انتخاب نیازمند دقت: کفیر میوه‌ای یا طعم‌دار، حتی اگر روی بسته‌بندی آن واژه‌هایی مانند رژیمی یا پروبیوتیک نوشته شده باشد.
  • کفیر آب: نوعی جدا از کفیر شیری است و ممکن است با شکر یا آبمیوه تهیه شود؛ بنابراین از نظر کربوهیدرات باید جداگانه بررسی شود.
  • کفیر خانگی: مقدار قند نهایی آن همیشه دقیق و ثابت نیست و رعایت بهداشت، کیفیت شیر و شرایط تخمیر اهمیت دارد.

بهترین روش مصرف کفیر در رژیم غذایی دیابتی

کفیر را می‌توان در کنار یک میان‌وعدهٔ متعادل یا همراه غذایی مصرف کرد که فیبر و پروتئین دارد. افزودن شکر، عسل، خرما یا مقدار زیادی میوهٔ شیرین می‌تواند بار کربوهیدراتی نوشیدنی را بالا ببرد و مزیت انتخاب نوع ساده را کم کند.

برای شروع، مقدار کمی از کفیر ساده را در برنامهٔ غذایی قرار دهید و واکنش بدن و قند خون خود را، به‌ویژه در صورت داشتن دستگاه اندازه‌گیری، بررسی کنید. عدد قند خون پس از مصرف فقط به کفیر مربوط نیست و زمان اندازه‌گیری، غذای همراه، فعالیت بدنی و داروها نیز بر آن اثر می‌گذارند.

چه کسانی باید احتیاط بیشتری کنند؟

افراد دارای عدم تحمل لاکتوز ممکن است کفیر را بهتر از شیر معمولی تحمل کنند، اما این موضوع قطعی نیست. نفخ، دل‌درد یا اسهال نشانه‌ای برای کاهش مقدار یا توقف مصرف و بررسی علت است.

اگر به پروتئین شیر حساسیت دارید، باردار هستید، بیماری زمینه‌ای مهم دارید یا داروهای دیابت مصرف می‌کنید، پیش از افزودن منظم کفیر به رژیم غذایی با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید. کفیر نباید باعث حذف دارو، کم‌کردن دوز آن یا کنار گذاشتن برنامهٔ غذایی تجویزشده شود.

جمع‌بندی؛ کفیر را چگونه وارد برنامهٔ غذایی کنیم؟

خواص کفیر برای دیابت و کنترل قند خون بیشتر به این معناست که نوع ساده و بدون شکر آن می‌تواند جایگزین بهتری برای نوشیدنی‌های شیرین باشد و پروتئین و لبنیات تخمیری را به رژیم اضافه کند؛ نه اینکه درمان دیابت باشد. برچسب محصول را بخوانید، کربوهیدرات آن را حساب کنید و مصرف کفیر را با داروها و الگوی غذایی شخصی خود هماهنگ نگه دارید.