برای خرید اسباببازیهای ضروری نوزاد در ماههای اول لازم نیست سبدی پر از وسایل رنگارنگ تهیه کنید. نوزاد در این دوره بیشتر با چهره والدین، صداها، نور، حرکت دستها و لمس کردن سرگرم میشود؛ چند وسیله ساده و ایمن میتواند همین تجربهها را جذابتر کند.
اولویت با اسباببازیهایی است که نوزاد بتواند در زمان بیداری و با نظارت بزرگسال آنها را ببیند، بشنود یا بهتدریج لمس کند. مهمتر از تعداد و قیمت، سالم بودن وسیله، تناسب آن با سن و نبودن قطعات کوچک یا بندهای خطرناک است.
اسباببازیهای ضروری نوزاد در ماههای اول کداماند؟
در سه ماه نخست، مهارت گرفتن اشیا هنوز کامل نشده است. بنابراین وسیلهای که از فاصله نزدیک دیده شود، صدای ملایمی ایجاد کند یا نوزاد را به حرکت دادن دستها و پاها تشویق کند، کاربرد بیشتری از اسباببازیهای پیچیده و پرنور دارد.
- جغجغه سبک: برای ماههایی که نوزاد کمکم به صدا و گرفتن اشیا واکنش نشان میدهد، یک جغجغه سبک با صدای آرام مناسب است.
- کتاب پارچهای یا کارتهای تصویری کنتراستدار: طرحهای ساده و تفاوت روشن میان رنگها معمولاً از تصویرهای شلوغ برای نگاه کردن نوزاد قابل تشخیصتر هستند.
- تشک بازی ساده: سطحی نرم، صاف و قابل شستوشو فراهم میکند تا نوزاد در زمان بیداری دستوپا بزند و به وسایل بالای سرش نگاه کند.
- آینه مخصوص نوزاد: آینه نشکن و سبک میتواند در زمان بازی روی زمین، توجه نوزاد را جلب کند؛ نه اینکه برای مدت طولانی یا بدون حضور والد در اختیار او باشد.
- دندانگیر مناسب سن: در بعضی نوزادان از ماههای بعد، جویدن وسایل بیشتر میشود. دندانگیر باید یکتکه، بدون مایع داخلی و متناسب با سن درجشده روی بستهبندی باشد.
نوزاد در هر ماه به چه نوع بازی نیاز دارد؟
تولد تا حدود دوماهگی؛ نگاه کردن و شنیدن
در هفتههای اول، زمان بازی کوتاه است و نوزاد زود خسته میشود. کارتهایی با شکلهای ساده، کتاب پارچهای با بافتهای متفاوت و صحبت کردن آرام والد میتوانند برای چند دقیقه توجه او را جلب کنند.
اسباببازی را حدود یک دست با فاصله از صورت نوزاد نگه دارید و اجازه دهید خودش نگاهش را دنبال کند. نور مستقیم، صدای بلند و اسباببازیهای چشمکزن برای این مرحله ضرورتی ندارند.
حدود دو تا چهارماهگی؛ رسیدن و دنبال کردن
در این دوره نوزاد معمولاً حرکت اشیا را بیشتر دنبال میکند و به تلاش برای رساندن دست به آنها علاقه نشان میدهد. تشک بازی با یک یا دو آویز سبک و جغجغهای که بهراحتی دیده شود، میتواند فرصت تمرین ایجاد کند.
آویزهای تشک بازی نباید آنقدر پایین باشند که به صورت نوزاد برخورد کنند یا او بتواند آنها را بکشد و جدا کند. وسیلهای که به تشک متصل است، برای خواب طراحی نشده و هنگام خواب باید از اطراف نوزاد برداشته شود.
حدود چهار تا ششماهگی؛ لمس، گرفتن و چرخیدن
نوزاد در این بازه ممکن است غلت بزند، اشیا را بگیرد و آنها را به دهان ببرد. چند اسباببازی بزرگ، سبک و قابل شستوشو با جنسهای متفاوت برای لمس و جابهجا کردن کافی است؛ خرید چند مدل مشابه، فایده بیشتری ایجاد نمیکند.
زمان بازی روی شکم فقط باید در بیداری و با حضور بزرگسال انجام شود. اگر نوزاد خسته، گرسنه یا بیقرار است، بازی را متوقف کنید و او را به خوابیدن در محل خواب ایمن خودش برگردانید.
چه اسباببازیهایی را نباید در اختیار نوزاد گذاشت؟
خطر اسباببازی فقط به اندازه قطعه محدود نمیشود. نوزاد میتواند یک قطعه کوچک را جدا کند، پوشش وسیله را بجود یا با کشیدن بند، آن را دور گردن یا دست خود بپیچاند.
- وسایل دارای قطعات جداشدنی، آهنربا، باتری دکمهای یا توپکهای کوچک را انتخاب نکنید.
- اسباببازیهای نوکتیز، لبهدار، ترکخورده یا دارای رنگ پوستهشونده را کنار بگذارید.
- از بند، روبان، زنجیر و گیره برای وصل کردن جغجغه یا پستانک به لباس یا تخت استفاده نکنید.
- بالش، عروسک، پتو، آویز و هر اسباببازی دیگری را هنگام خواب در فضای تخت نوزاد قرار ندهید.
- اسباببازیهای پرصدا و مدلهایی با نور چشمکزن را بهعنوان وسیله ضروری نخرید؛ صدای ملایم و امکان خاموش کردن وسیله انتخاب مناسبتری است.
چطور ایمنی اسباببازی نوزاد را بررسی کنیم؟
پیش از خرید، بستهبندی و محدوده سنی را بررسی کنید و مطمئن شوید اطلاعات سازنده، جنس و روش تمیز کردن مشخص است. وسیلهای که برای کودک بزرگتر طراحی شده، فقط بهدلیل ظاهر ساده برای نوزاد مناسب نیست.
هر بار پیش از بازی، جغجغه، آویز و دندانگیر را از نظر ترک، شل شدن درزها، جدا شدن حلقه یا تغییر شکل بررسی کنید. اسباببازیهایی را که نوزاد در دهان میگذارد طبق دستور سازنده بشویید و از مواد شویندهای که باقیمانده آن روی سطح میماند، استفاده نکنید.
محل بازی هم اهمیت دارد: تشک را روی زمین و دور از لبه مبل، سیم برق، پرده و حیوانات خانگی بگذارید. نوزاد را روی میز، تخت بزرگسال یا سطح مرتفع تنها نگذارید؛ حتی اگر هنوز توان غلت زدن ندارد.
برای خرید اسباببازی نوزاد چقدر هزینه و تنوع لازم است؟
یک انتخاب کاربردی میتواند شامل یک تشک بازی قابل شستوشو، یک جغجغه سالم، یک کتاب پارچهای یا کارت تصویری و در صورت نیاز یک دندانگیر باشد. این وسایل را میتوان بهصورت چرخشی در اختیار نوزاد گذاشت تا محیط بازی شلوغ نشود و واکنش او به هر وسیله بهتر دیده شود.
اسباببازیهای گرانتر الزاماً تحریککنندهتر یا مفیدتر نیستند. وسیلهای را انتخاب کنید که شستوشوی آن آسان باشد، صدای آزاردهنده نداشته باشد و در صورت خرابی بتوان آن را بدون نگرانی کنار گذاشت.
جمعبندی: اسباببازیهای ضروری نوزاد در ماههای اول محدود و سادهاند: وسیلهای برای نگاه کردن، چیزی برای شنیدن و گرفتن، سطحی امن برای بازی و در ماههای بعد دندانگیری سالم. نظارت هنگام بازی و خالی نگه داشتن محل خواب، از هر قابلیت تزئینی یا تبلیغاتی مهمتر است.
