برای حمام نوزاد، داشتن چند وسیله ساده اما درست، از خریدن لوازم متعدد مهم‌تر است. حوله کلاه‌دار نوزاد، لگن یا وان ایمن، شوینده ملایم، لیف نرم و لباس تمیز، اصلی‌ترین چیزهایی هستند که باید پیش از شروع حمام آماده شوند.

حوله را پیش از شستن نوزاد کنار دست خود باز کنید؛ چون بعد از بیرون آوردن نوزاد از آب، خشک‌کردن سریع سر و بدن اهمیت دارد. هیچ‌گاه نوزاد را برای برداشتن حوله، شامپو یا لباس تنها نگذارید؛ حتی در وان کم‌عمق، نظارت مستقیم بزرگسال ضروری است.

حوله کلاه‌دار نوزاد چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

حوله مناسب باید نرم، جاذب آب و بدون بخش‌های زبر یا تزئینات جداشدنی باشد. الیاف پنبه‌ای معمولاً انتخاب راحتی هستند، اما برچسب محصول، کیفیت دوخت و میزان پرزدهی را هم بررسی کنید؛ هر حوله‌ای که پس از شست‌وشو پرز زیادی می‌دهد، برای پوست حساس نوزاد گزینه خوبی نیست.

  • اندازه: حوله باید بدن نوزاد را به‌خوبی بپوشاند، اما آن‌قدر بزرگ نباشد که هنگام بغل‌کردن دست‌وپاگیر شود.
  • کلاه: کلاه حوله‌ای باید سر را بپوشاند و روی صورت نوزاد نیفتد.
  • دوخت: لبه‌های محکم و صاف، احتمال کشیده‌شدن نخ یا خراش پوست را کمتر می‌کند.
  • مواد اولیه: حوله بدون بوی تند شیمیایی، رنگ پس‌دهی و پرزدهی انتخاب کنید و پیش از نخستین استفاده بشویید.
  • تعداد: داشتن دو حوله برای استفاده روزمره، از نظر شست‌وشو و خشک‌شدن، معمولاً کافی و کاربردی است.

کلاه حوله‌ای برای خشک‌کردن سر مفید است، اما نباید به‌عنوان چیزی برای بستن یا پوشاندن محکم سر استفاده شود. پس از خشک‌کردن، حوله را از روی صورت کنار بزنید و لباس نوزاد را بپوشانید.

فهرست وسایل لازم برای حمام نوزاد

پیش از پر کردن وان یا لگن، این وسایل را در فاصله‌ای قرار دهید که با یک دست به آن‌ها دسترسی داشته باشید:

  • حوله کلاه‌دار و یک حوله اضافی در صورت نیاز
  • وان یا لگن مخصوص با کف ثابت و بدون لبه تیز
  • شوینده مخصوص نوزاد و بدون رایحه تند، در صورت نیاز
  • پارچه یا لیف بسیار نرم برای شست‌وشو
  • دماسنج حمام، یا وسیله‌ای مطمئن برای بررسی دمای آب
  • پوشک و لباس تمیز
  • زیرانداز خشک برای تعویض لباس پس از حمام

برای شست‌وشوی نوزاد به اسباب‌بازی، شامپوی متعدد یا تجهیزات پیچیده نیاز نیست. وسایل کوچک مانند گوش‌پاک‌کن، سشوار و محصولات معطر را کنار محل حمام نگذارید؛ برخی از آن‌ها هم خطر دورشدن از نوزاد را بیشتر می‌کنند و هم برای استفاده روزمره ضروری نیستند.

ترتیب آماده‌سازی و حمام، بدون عجله

  1. محیط را آماده کنید: اتاق باید گرم و بدون جریان شدید هوا باشد. حوله، پوشک، لباس و شوینده را پیش از باز کردن لباس نوزاد آماده کنید.
  2. آب را بررسی کنید: آب باید ولرم باشد، نه داغ. دمای حدود ۳۷ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد معیار رایجی است؛ دماسنج حمام کمک می‌کند به حدس‌زدن با دست وابسته نباشید.
  3. نوزاد را آرام در آب قرار دهید: یک دست باید همیشه از سر و گردن او حمایت کند و دست دیگر برای شست‌وشو آزاد باشد.
  4. از بخش‌های تمیزتر شروع کنید: صورت را با آب و پارچه تمیز بشویید و سپس سر و بدن را تمیز کنید. شوینده را به مقدار کم به کار ببرید و آن را کامل آبکشی کنید.
  5. بلافاصله خشک کنید: نوزاد را روی حوله بگذارید، کلاه را روی سر قرار دهید و با ضربه‌های آرام پوست را خشک کنید؛ کشیدن حوله روی پوست لازم نیست.

اگر نوزاد هنگام حمام بی‌قرار، سرد یا بیش از حد خسته شد، حمام را کوتاه کنید. قرار نیست هر بار شست‌وشوی کامل و طولانی انجام شود؛ تمیزکردن چین‌های گردن، زیر بغل، کشاله ران و دست‌ها باید با ملایمت انجام شود.

ایمنی وان و دمای آب را جدی بگیرید

نوزاد را حتی برای چند ثانیه در وان تنها نگذارید و به صندلی حمام یا حلقه‌های نگهدارنده به‌عنوان جایگزین دست بزرگسال تکیه نکنید. سطح زیر وان باید ثابت باشد و آب مصرف‌شده نیز فوراً تخلیه شود تا خطر لغزش یا افتادن وسایل کمتر شود.

آب خیلی گرم می‌تواند به پوست نوزاد آسیب بزند و آب سرد هم باعث ناراحتی و بی‌قراری او شود. شیر آب را پس از تنظیم دما ببندید و نوزاد را نزدیک شیر یا لبه وان قرار ندهید. اگر درباره وضعیت پوست، زخم ناف یا واکنش نوزاد به شوینده نگرانی دارید، نظر پزشک یا ماما را در اولویت قرار دهید.

شست‌وشو و نگهداری از حوله نوزاد

حوله مرطوب را بعد از حمام باز و در محل دارای جریان هوا پهن کنید؛ مچاله‌کردن آن در سبد لباس، بوی نامطبوع و دیر خشک‌شدن را بیشتر می‌کند. حوله را طبق برچسب محصول بشویید و برای پوست حساس نوزاد، شوینده بدون رایحه تند و آبکشی کامل انتخاب کنید.

نرم‌کننده‌های معطر ممکن است برای بعضی نوزادان مناسب نباشند و همچنین قدرت جذب حوله را کاهش دهند. اگر حوله زبر، بدبو، کپک‌زده یا دارای نخ‌های بیرون‌آمده شد، آن را از چرخه استفاده خارج کنید.

جمع‌بندی انتخاب حوله و وسایل حمام

حوله کلاه‌دار نوزاد باید نرم، جاذب، بدون پرزدهی و اندازه‌مناسب باشد؛ دو حوله قابل شست‌وشو در بیشتر خانه‌ها نیاز روزمره را پوشش می‌دهد. در کنار آن، وان ثابت، آب ولرم، شوینده ملایم، لباس و پوشک تمیز را از قبل آماده کنید و تمام مدت تماس چشمی و دسترسی مستقیم به نوزاد را حفظ کنید.