پوآر و فین‌گیر نوزاد برای خارج کردن ترشحات و کاهش گرفتگی بینی به کار می‌روند؛ گرفتگی‌ای که ممکن است شیر خوردن یا خواب کودک را سخت کند. این ابزارها درمان سرماخوردگی یا عفونت نیستند و باید با مکش ملایم، پس از نرم کردن ترشحات و فقط در مواقع لازم استفاده شوند.

پوآر معمولاً یک حباب لاستیکی یا سیلیکونی دارد، اما فین‌گیر نوزاد ممکن است دستی یا لوله‌ای باشد و با مکش کنترل‌شدهٔ والد کار کند. انتخاب ابزار اهمیت دارد، اما روش استفاده، تمیز کردن وسیله و توجه به نشانه‌های خطر مهم‌تر از نوع آن است.

تفاوت پوآر و فین‌گیر نوزاد چیست؟

پوآر با فشردن حباب و سپس رها کردن آن، ترشحات را به داخل مخزن می‌کشد. در این مدل باید پیش از قرار دادن در بینی، حباب را فشار دهید؛ اگر حباب را پس از ورود به بینی فشار دهید، ممکن است هوا با فشار وارد بینی کودک شود.

فین‌گیرهای لوله‌ای یا مکشی، سری کوچکی دارند که در ورودی بینی قرار می‌گیرد و ترشحات را به مخزن می‌کشد. در مدل‌هایی که مکش از سمت والد انجام می‌شود، وجود فیلتر و سالم بودن قطعات ضروری است تا ترشحات به لوله یا دهان فرد منتقل نشود. دستورالعمل همان محصول را پیش از اولین استفاده بخوانید، چون شکل سری و روش شست‌وشوی مدل‌ها یکسان نیست.

روش استفاده از پوآر و فین‌گیر نوزاد، مرحله‌به‌مرحله

  1. دست‌ها را بشویید. کودک را به پشت، در وضعیت آرام و با سر کمی متمایل به یک سمت قرار دهید. هنگام گریهٔ شدید، کنترل سر و ابزار دشوارتر می‌شود.
  2. ترشحات خشک را نرم کنید. یک تا دو قطره سرم شست‌وشوی بینی استریل مخصوص نوزاد در هر سوراخ بینی بریزید یا طبق دستور محصول استفاده کنید. چند لحظه صبر کنید تا ترشحات نرم شوند؛ آب نمک خانگی با غلظت نامعلوم جایگزین مناسبی برای محلول استریل آماده نیست.
  3. ابزار را درست آماده کنید. در پوآر، حباب را بیرون از بینی فشار دهید. در فین‌گیر، سری را روی ورودی سوراخ بینی بگذارید، نه در عمق آن.
  4. مکش را کوتاه و آرام انجام دهید. حباب را آهسته رها کنید یا در مدل لوله‌ای، مکش ملایم و کوتاه ایجاد کنید. اگر ترشح خارج نشد، چند لحظه صبر کنید و فقط یک بار دیگر با فشار کم امتحان کنید؛ فشار بیشتر الزاماً نتیجهٔ بهتر نمی‌دهد.
  5. هر دو سمت را جداگانه تمیز کنید. در صورت نیاز، سری را پاک کنید و سپس سراغ سوراخ دیگر بروید. اگر کودک بی‌قرار شد، مکث کنید و کار را به زمان مناسب‌تری، مثلاً پیش از شیر خوردن، موکول کنید.

بهتر است تخلیهٔ بینی پیش از شیر خوردن یا خواب انجام شود، نه بلافاصله پس از شیر؛ زیرا دستکاری بینی بعد از تغذیه می‌تواند احتمال بالا آوردن را بیشتر کند. در نوزادانی که به‌خوبی شیر می‌خورند و تنفس راحتی دارند، نیازی به تخلیهٔ پیشگیرانه و مکرر نیست.

مهم‌ترین نکات ایمنی هنگام تخلیهٔ بینی نوزاد

  • سری را داخل بینی فرو نکنید. تماس با بخش داخلی بینی می‌تواند باعث خراش، خون‌ریزی و تورم بیشتر شود.
  • مکش شدید یا طولانی انجام ندهید. تحریک مکرر مخاط ممکن است گرفتگی را بدتر کند. ابزار باید کمک‌کننده باشد، نه وسیله‌ای برای تخلیهٔ کامل و اجباری هر ترشح.
  • از محلول‌ها و داروهای نامناسب استفاده نکنید. سرم شست‌وشوی استریل مناسب نوزاد انتخاب ایمن‌تری برای نرم کردن ترشحات است. قطره‌های دارویی بینی، روغن‌ها و ترکیبات گیاهی بدون تجویز پزشک برای نوزاد مناسب نیستند.
  • وسیله را مشترک استفاده نکنید. پوآر یا فین‌گیر باید فقط برای همان کودک باشد و پس از هر بار مصرف شسته و کاملاً خشک شود.
  • قطعات آسیب‌دیده را کنار بگذارید. ترک‌خوردگی، چسبندگی، تغییر شکل سری یا خرابی فیلتر می‌تواند مکش را غیرقابل‌کنترل یا بهداشتی بودن ابزار را مختل کند.

پوآر را چگونه تمیز کنیم؟

اگر پوآر قابل شست‌وشو است، آن را طبق دستور سازنده با آب و شویندهٔ ملایم بشویید و چند بار آبکشی کنید. برای تمیز شدن داخل حباب، آب را با فشردن و رها کردن وارد آن کنید و بیرون بریزید؛ سپس وسیله را باز یا وارونه بگذارید تا رطوبت داخل آن باقی نماند. پوآر مرطوب محیط مناسبی برای رشد آلودگی ایجاد می‌کند.

فین‌گیرهای لوله‌ای معمولاً مخزن و سری قابل شست‌وشو دارند، اما همهٔ قطعات آن‌ها قابل جوشاندن نیستند. فیلترهای یک‌بارمصرف را نشویید و دوباره استفاده نکنید. تمیز کردن وسیله بلافاصله پس از مصرف، از خشک شدن ترشحات در مسیر مکش جلوگیری می‌کند.

چه زمانی گرفتگی بینی نوزاد نیاز به پزشک دارد؟

اگر کودک با وجود پاک کردن ملایم بینی هنوز به‌سختی نفس می‌کشد، لب‌ها یا پوستش کبود می‌شود، هنگام تنفس فرورفتگی بین دنده‌ها دیده می‌شود یا نمی‌تواند شیر بخورد، منتظر اثر پوآر نمانید و فوراً کمک پزشکی بگیرید. تنفس سریع غیرعادی، بی‌حالی، کم شدن ادرار و کاهش واضح تغذیه نیز نیازمند ارزیابی هستند.

تب در نوزاد زیر سه ماه اهمیت ویژه دارد و باید سریع با پزشک مطرح شود. ترشح خونی یا بدبو، گرفتگی یک‌طرفهٔ پایدار و علائمی که چند روز ادامه پیدا می‌کنند یا رو به بدتر شدن‌اند نیز بهتر است بررسی شوند. این وسیله فقط ترشحات را کم می‌کند و جای تشخیص یا درمان پزشکی را نمی‌گیرد.

برای استفاده ایمن چه چیزهایی را به خاطر بسپاریم؟

پوآر و فین‌گیر نوزاد را پس از نرم کردن ترشحات با سرم استریل، در ورودی بینی و با مکش کوتاه و ملایم استفاده کنید. تمیز و خشک نگه داشتن ابزار، پرهیز از قطره‌های دارویی خودسرانه و توجه به نشانه‌های دشواری تنفس، سه اصل مهم این کار هستند. اگر گرفتگی مانع شیر خوردن یا تنفس راحت کودک شده است، به جای تکرار مکش، با پزشک مشورت کنید.