برای تمیز ماندن وسایل تغذیه نوزاد، انتخاب دستگاه بهتنهایی کافی نیست. استریلکننده شیشه شیر نوزاد میتواند با بخار یا حرارت، تعداد زیادی از میکروبها را پس از شستوشوی صحیح کاهش دهد؛ اما اگر شیر خشک یا شیر مادر داخل سرشیشه و سوپاپ باقی مانده باشد، هیچ دستگاهی جای شستوشوی کامل را نمیگیرد.
در خانه معمولاً از شستوشوی دقیق، جوشاندن، بخاردهی یا ماشین ظرفشویی استفاده میشود. برای نوزادان زیر دو ماه، نوزادان نارس یا کودکانی که ضعف ایمنی دارند، ضدعفونی روزانه اهمیت بیشتری دارد؛ در این شرایط و در صورت وجود بیماری زمینهای، توصیه پزشک کودک اولویت دارد.
استریلکننده شیشه شیر نوزاد چگونه کار میکند؟
دستگاههای استریلکننده معمولاً بخار آب را در فضای بسته به قطعات شیشه شیر میرسانند. بعضی مدلها برقیاند، برخی برای استفاده در مایکروویو طراحی شدهاند و گروهی نیز وظیفه خشککردن را هم انجام میدهند. بخاردهی سریع و مصرف آب کم از مزیتهای آن است، بهخصوص زمانی که نوزاد در طول روز چند بار شیر میخورد.
با این حال، عملکرد دستگاه به چیدمان درست قطعات، میزان آب، تمیزبودن محفظه و زمان برنامه بستگی دارد. سرشیشهها و سوپاپها نباید بهصورت فشرده روی هم قرار بگیرند؛ بخار باید به همه سطوح برسد. اگر دستگاه قابلیت خشککردن ندارد، قطعات را پس از پایان کار روی سطح تمیز بگذارید تا خودشان خشک شوند.
هنگام خرید یا استفاده به چه چیزهایی توجه کنیم؟
- ظرفیت دستگاه با تعداد شیشههایی که در هر نوبت استفاده میکنید هماهنگ باشد.
- قطعات شیشه و سرشیشه طبق دستور سازنده، تحمل بخار و حرارت را داشته باشند.
- دستگاه بهراحتی باز شود تا رسوب آب و رطوبت داخل آن باقی نماند.
- برای مدلهای مایکروویوی، وجود هر نوع فلز یا قطعه نامناسب ممنوع است.
- بعد از هر بار استفاده، آب باقیمانده تخلیه و مخزن طبق دفترچه تمیز شود.
روش درست شستن شیشه شیر پیش از ضدعفونی
شیشه را بلافاصله پس از شیر دادن، تا حد امکان با آب خالی کنید تا شیر روی دیواره و قطعات خشک نشود. سپس دستها را بشویید، شیشه را کاملاً باز کنید و بدنه، حلقه، درپوش، سرشیشه و سوپاپ را جداگانه بشویید. تمیزکردن قطعات در حالت بسته، یکی از علتهای باقیماندن شیر در قسمتهای پنهان است.
- قطعات را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید و برای شیشه شیر، برس جداگانهای داشته باشید.
- با برس باریک، داخل سرشیشه، رزوهها و سوراخهای کوچک را تمیز کنید؛ برای بازکردن سوراخ سرشیشه از سوزن یا وسیله نوکتیز استفاده نکنید.
- قطعات را زیر آب روان آبکشی کنید تا کف و ذرات شیر باقی نماند.
- همه قسمتها را روی آبچکان یا حوله کاغذی تمیز قرار دهید تا در هوا خشک شوند.
استفاده از اسفنج مشترک آشپزخانه یا خشککردن با دستمالی که برای ظروف دیگر به کار میرود، میتواند سطح شستهشده را دوباره آلوده کند. آبچکان وسایل نوزاد نیز باید مرتب شسته و خشک شود و بهتر است قطعات شیشه شیر در آن با ظروف خام و چرب تماس نداشته باشند.
جوشاندن شیشه شیر؛ جایگزین ساده دستگاه
اگر شیشه و قطعات آن تحمل حرارت دارند، جوشاندن میتواند جایگزین مناسبی برای دستگاه باشد. قطعات شستهشده را در قابلمهای تمیز و پر از آب بگذارید، مطمئن شوید کاملاً زیر آب هستند و پس از به جوش آمدن، حدود پنج دقیقه در آب جوش بمانند. سپس با انبر تمیز بیرون آورده و روی سطح تمیز در هوای آزاد خشک کنید.
این روش برای بعضی سرشیشهها و قطعات سیلیکونی ممکن است به مرور باعث تغییر شکل یا فرسودگی شود. دستورالعمل کارخانه را بررسی کنید و اگر پلاستیک تاب برداشت، ترک خورد یا بوی غیرعادی گرفت، آن قطعه را کنار بگذارید. قابلمهای که برای ضدعفونی استفاده میشود نیز بهتر است فقط برای همین کار یا وسایل نوزاد کنار گذاشته شود.
ضدعفونی با بخار، مایکروویو یا ماشین ظرفشویی
در مدلهای برقی، آب مخزن به بخار تبدیل میشود و برنامه دستگاه زمان لازم را تعیین میکند. قطعات باید طوری چیده شوند که دهانه شیشه و سرشیشه در معرض بخار قرار بگیرد. پرکردن بیش از ظرفیت، حتی در دستگاهی با توان مناسب، میتواند مانع رسیدن بخار به همه سطوح شود.
محفظههای مخصوص مایکروویو نیز فقط با مقدار آب و زمان درجشده روی راهنمای محصول قابل استفادهاند. پیش از قرار دادن قطعات، مطمئن شوید هیچ فلزی روی شیشه یا درپوش وجود ندارد و خود شیشه نیز برای مایکروویو مناسب است. درِ محفظه را بلافاصله پس از پایان برنامه باز نکنید؛ بخار داغ میتواند باعث سوختگی شود.
اگر ماشین ظرفشویی قابلیت شستوشوی داغ یا ضدعفونی دارد، قطعات قابل شستوشو در ماشین را در سبد مخصوص یا بخش بالایی قرار دهید. قطعات کوچک مانند سوپاپ را داخل سبد مشبک بگذارید تا در فیلتر دستگاه گم نشوند. این روش برای همه مدلها مناسب نیست و نوشته روی بستهبندی یا دفترچه شیشه تعیینکننده است.
بعد از ضدعفونی، شیشه شیر را چگونه نگهداری کنیم؟
قطعاتی که هنوز خیساند در ظرف بسته یا داخل شیشه مونتاژشده قرار نگیرند؛ رطوبت محبوس محیط مناسبی برای رشد میکروبها ایجاد میکند. پس از خشکشدن کامل، قطعات را با دست تمیز بردارید و در ظرفی دربسته و تمیز نگهداری کنید. اگر قرار است شیشه بلافاصله استفاده شود، از تماس سرشیشه و داخل شیشه با سطح کابینت یا سینک جلوگیری کنید.
رسوب سفید داخل دستگاه یا روی قطعات معمولاً از املاح آب ناشی میشود، اما روش پاککردن آن باید مطابق دفترچه محصول باشد. از مواد شوینده قوی، سفیدکنندههای معطر، خوشبوکننده و ترکیبکردن مواد پاککننده استفاده نکنید. تَرَک، خراش عمیق، کدرشدن یا تغییر شکل قطعات، زمان مناسبی برای تعویض آنهاست؛ چون سطوح آسیبدیده سختتر تمیز میشوند.
جمعبندی روشهای ضدعفونی شیشه شیر
استریلکننده شیشه شیر نوزاد کار ضدعفونی را سریعتر و منظمتر میکند، اما مرحله اصلی همچنان شستن و جداکردن همه قطعات است. بخاردهی، جوشاندن و ماشین ظرفشویی، در صورت سازگاری با محصول، گزینههای قابل استفادهاند. برای کودک کمسن، نارس یا دارای ضعف ایمنی، دفعات ضدعفونی را با پزشک هماهنگ کنید و هرگز قطعه آسیبدیده را دوباره مصرف نکنید.






