آموزش نکات ایمنی رفتوآمد به مدرسه فقط به گفتن «مواظب باش» محدود نمیشود. کودک باید مسیر را بشناسد، عبور از خیابان را در عمل تمرین کند و بداند اگر سرویس دیر رسید، مسیر بسته بود یا از والدین جدا شد، قدم بعدی چیست.
پیش از شروع مدرسه، مسیر خانه تا مدرسه را چند بار در ساعت رفتوآمد تمرین کنید. در این تمرین، بهجای حفظ کردن نشانی، نقاط تصمیمگیری را به کودک نشان دهید: محل توقف، تقاطعها، ورودی مدرسه، محل سوارشدن به سرویس و بزرگسالانی که میتواند در شرایط ضروری از آنها کمک بخواهد.
آموزش نکات ایمنی رفتوآمد به مدرسه از انتخاب مسیر شروع میشود
مسیر امن الزاماً کوتاهترین مسیر نیست. پیادهرو، خطکشی عابر، چراغ راهنمایی، روشنایی مناسب و حضور افراد دیگر، معمولاً از چند دقیقه کوتاهتر شدن مسیر اهمیت بیشتری دارند.
- مسیرهایی را انتخاب کنید که تا حد امکان پیادهرو پیوسته و محل عبور مشخص داشته باشند.
- نقاط کمدید، کوچههای خلوت، خروجی پارکینگها و خیابانهای بدون پیادهرو را شناسایی و در صورت امکان حذف کنید.
- برای مسیر بارانی یا روزهایی که بخشی از خیابان بسته است، یک راه جایگزین مشخص داشته باشید.
- به کودک بگویید در مسیر مدرسه برای خرید، بازی یا میانبر زدن از برنامه تعیینشده خارج نشود.
قانون عبور از خیابان را به شکل عملی تمرین کنید
کودک باید پیش از ورود به خیابان در محل امن بایستد، به دو طرف نگاه کند و منتظر توقف خودروها بماند. عبور از بین خودروهای پارکشده یا از پشت اتوبوس و سرویس، دید کودک و راننده را کم میکند و انتخاب خطرناکی است.
هنگام تمرین، خودتان همه تصمیمها را نگیرید. از کودک بخواهید توضیح دهد چرا این نقطه برای عبور مناسب است و آیا رانندهها واقعاً او را دیدهاند یا نه. حتی در صورت سبز بودن چراغ عابر، قبل از حرکت وضعیت خودروهای اطراف را بررسی کنید؛ بعضی رانندگان ممکن است چراغ یا خط عابر را نادیده بگیرند.
استفاده از تلفن همراه، هدفون و بازی هنگام عبور از خیابان باید کنار گذاشته شود. کودک لازم است صدای بوق و حرکت خودروها را بشنود و توجهش به محیط اطراف باشد.
نکات ایمنی پیادهروی و دوچرخهسواری تا مدرسه
اگر کودک پیاده به مدرسه میرود، بهتر است در بخشهای پرتردد مسیر با همکلاسیهای قابل اعتماد حرکت کند، اما گروهی بودن نباید باعث شوخی، هل دادن یا عبور ناگهانی شود. کیف و لباس نباید آنقدر سنگین یا نامتناسب باشد که دید، تعادل یا حرکت دستها را مختل کند.
دوچرخه یا اسکوتر فقط زمانی مناسب است که مسیر، قوانین مدرسه و توانایی کودک با آن هماهنگ باشد. استفاده از کلاه ایمنی اندازهمناسب ضروری است و کودک باید پیش از شروع مدرسه ترمز گرفتن، کاهش سرعت در تقاطع و توقف کامل را تمرین کند. سوار شدن در خیابان شلوغ یا عبور سریع از خط عابر، جایگزین امنی برای پیادهروی نیست.
سوار شدن و پیاده شدن از خودرو و سرویس مدرسه
کودک باید در محل تعیینشده و پس از توقف کامل خودرو سوار یا پیاده شود. باز کردن درِ خودرو در سمت خیابان، دویدن برای رسیدن به سرویس و پیاده شدن پیش از توقف کامل، رفتارهایی هستند که لازم است از قبل با کودک تمرین شوند.
- در خودرو از کمربند ایمنی استفاده شود و کودک تا توقف کامل از جای خود بلند نشود.
- در سرویس مدرسه، کودک در جای خود بنشیند و سر یا دستش را از پنجره بیرون نبرد.
- هنگام پیادهشدن، از جلوی سرویس یا خودرو عبور نکند؛ ابتدا باید به محل امن کنار پیادهرو برسد.
- اگر وسیلهای حرکت کرد یا کودک از آن جا ماند، برای رسیدن به آن دنبال وسیله ندود.
شماره تماس والدین، مدرسه و یک فرد پشتیبان را در اختیار کودک بگذارید. برای کودکان کمسنتر، این شمارهها میتوانند روی کارت کوچکی در کیف قرار بگیرند؛ بهتر است اطلاعاتی مانند نشانی خانه بهصورت آشکار روی لباس کودک نوشته نشود.
اگر مسیر یا برنامه رفتوآمد ناگهان تغییر کرد
کودک باید بداند تغییر ناگهانی سرویس، بسته بودن در مدرسه، گم کردن مسیر یا جدا شدن از همراه، موقعیت شرمآوری نیست و نباید برای پنهان کردن آن تصمیم عجولانه بگیرد. قاعده خانوادگی روشنی تعیین کنید: در صورت مشکل، کودک به جای ترک محل یا همراه شدن با فرد ناشناس، به نزدیکترین مسئول مدرسه یا یک مکان عمومی امن مراجعه میکند.
اگر کسی پیشنهاد رساندن او به خانه را داد، کودک باید مؤدبانه فاصله بگیرد و ابتدا با والدین یا مدرسه تماس بگیرد. برای کمک گرفتن، میتوان از معلم، مدیر، نگهبان مدرسه، پلیس یا کارکنان یک فروشگاه شلوغ کمک خواست؛ اما کودک نباید برای جلب کمک وارد خودرو یا محل خلوت شود.
چطور ایمنی رفتوآمد را به عادت روزانه تبدیل کنیم؟
هشدارهای طولانی معمولاً اثر کمتری از تمرین کوتاه و تکرارشونده دارند. هر چند روز یکبار یک موقعیت فرضی را مرور کنید: «اگر از سرویس جا ماندی چه میکنی؟»، «اگر چراغ عابر خاموش بود کجا میایستی؟» یا «اگر کسی گفت والدینت مرا فرستادهاند، پاسخ تو چیست؟»
در هفتههای اول مدرسه، زمان خروج و رسیدن کودک را با برنامه خانواده هماهنگ کنید و اگر تأخیری پیش آمد، راه تماس مشخصی داشته باشید. پس از مدتی، بهجای کنترل لحظهبهلحظه، از کودک بخواهید خودش مسیر و تصمیمهای ایمن را توضیح دهد؛ این کار هم استقلال او را بیشتر میکند و هم نقاط ضعف آموزش را نشان میدهد.
جمعبندی: آموزش نکات ایمنی رفتوآمد به مدرسه زمانی مؤثر است که با مسیر واقعی کودک، وسیله رفتوآمد و شرایط محله هماهنگ باشد. انتخاب مسیر امن، تمرین عبور از خیابان، رعایت اصول سوار و پیاده شدن و داشتن برنامه روشن برای موقعیتهای پیشبینینشده، چهار پایه اصلی این آموزش هستند.
