باورهای قدیمی درباره تعیین جنسیت نوزاد در بسیاری از خانوادهها هنوز شنیده میشوند؛ از شکل شکم و نوع ویار مادر گرفته تا ضربان قلب جنین، تقویم چینی و آزمایشهای خانگی. این نشانهها بخشی از فرهنگ عامهاند، اما نمیتوانند دختر یا پسر بودن نوزاد را با اطمینان مشخص کنند.
جنسیت زیستی نوزاد در زمان لقاح تعیین میشود و نشانههایی مانند نوع هوس غذایی، ظاهر مادر یا حالت خواب، اطلاعات قابل اتکایی درباره آن نمیدهند. پرداختن به این باورها میتواند جذاب و آگاهیبخش باشد، به شرطی که با تشخیص پزشکی یا تصمیمهای مهم دوران بارداری اشتباه گرفته نشود.
باورهای قدیمی درباره تعیین جنسیت نوزاد چه چیزهایی هستند؟
بخش زیادی از این باورها بر مشاهدههای خانوادگی و تجربههای پراکنده شکل گرفتهاند. چون هر بارداری با مجموعهای از تغییرات جسمی همراه است، مردم در گذشته تلاش میکردند از این تغییرات برای پیشبینی دختر یا پسر بودن نوزاد استفاده کنند.
- شکل شکم: شکم نوکتیز را نشانه پسر و شکم گرد را نشانه دختر میدانستند.
- نوع ویار: میل به شیرینی را به دختر و میل به غذاهای شور یا ترش را به پسر نسبت میدادند.
- تغییرات پوست و مو: شادابی پوست یا پرپشت شدن موها گاهی به بارداری پسر، و کدر شدن پوست به بارداری دختر نسبت داده میشد.
- ضربان قلب جنین: در یک باور رایج، ضربان بالاتر نشانه دختر و ضربان پایینتر نشانه پسر تلقی میشد.
- حلقه یا سوزن روی نخ: حرکت آن بالای شکم را برای حدس زدن جنسیت به کار میبردند؛ در حالی که حرکت آونگ به عوامل فیزیکی و حرکت دست فرد بستگی دارد.
- تقویمهای چینی و جدولهای سنتی: سن مادر و ماه لقاح را با جدولهایی تطبیق میدهند و نتیجه را دختر یا پسر اعلام میکنند.
چرا این نشانهها گاهی درست از آب درمیآیند؟
وقتی یک روش برای دو نتیجه ممکن، یعنی دختر یا پسر، حدس میزند، احتمال درست بودن آن از ابتدا قابل توجه است. همین موضوع باعث میشود موارد موفق بیشتر به یاد بمانند و پیشبینیهای اشتباه بهمرور فراموش شوند؛ پدیدهای که به سوگیری تأییدی شباهت دارد.
برای مثال، ممکن است خانوادهای شکل شکم مادر را نشانه پسر بداند و بعد از تولد نوزاد، همان تجربه را بهعنوان مدرک درستی باور خود تعریف کند. اما چند تجربه شخصی نمیتواند ثابت کند آن نشانه در بارداریهای دیگر هم نتیجه مشابهی دارد.
توضیح علمی چند باور رایج درباره جنسیت نوزاد
شکل شکم و اندازه جنین
فرم شکم به عواملی مانند وضعیت قرارگیری جنین، تعداد بارداری، فرم لگن و بدن مادر، میزان افزایش وزن و قدرت عضلات شکم وابسته است. بنابراین شکم گرد یا کشیده، بهتنهایی ارتباطی با جنسیت نوزاد ندارد.
ویار و هوسهای غذایی
تهوع، استفراغ و میل به بعضی خوراکیها در بارداری میتواند تحت تأثیر تغییرات هورمونی، حساسیت به بوها، شرایط گوارشی و عادتهای غذایی باشد. نسبت دادن شیرینی یا شوری به جنسیت نوزاد، توضیح علمی قابل اعتمادی برای این تغییرات نیست.
ضربان قلب جنین
ضربان قلب جنین با سن بارداری، فعالیت جنین و زمان بررسی تغییر میکند. عددی که در یک معاینه ثبت میشود، برای اعلام دختر یا پسر بودن نوزاد طراحی نشده است و نباید از آن چنین نتیجهای گرفت.
آزمایشهای خانگی
روشهایی مانند ترکیب ادرار با جوششیرین، استفاده از نمک یا بررسی رنگ و کف ادرار در شبکههای اجتماعی و روایتهای خانوادگی دیده میشوند. این واکنشها بیشتر به ویژگیهای شیمیایی ادرار و مواد مصرفشده مربوطاند و توانایی تعیین جنسیت نوزاد را ندارند؛ ضمن اینکه دستکاری یا مصرف مواد برای امتحان کردن این روشها ضرورتی ندارد.
تفاوت سرگرمی خانوادگی با تشخیص قابل اعتماد
حدس زدن جنسیت نوزاد بهعنوان یک سرگرمی خانوادگی، اگر باعث فشار روانی یا تصمیمگیری نشود، میتواند بخشی از گفتوگوهای شیرین دوران بارداری باشد. مشکل زمانی ایجاد میشود که این باورها بهعنوان نتیجه قطعی مطرح شوند یا بر اساس آنها برای خرید وسایل، نامگذاری، برگزاری مراسم یا برخورد با مادر تصمیم بگیرند.
برای آگاهی دقیقتر، پزشک ممکن است با توجه به هفته بارداری و شرایط مادر، سونوگرافی یا آزمایشهای پزشکی مناسب را پیشنهاد کند. حتی در این موارد نیز هدف و دقت بررسی به نوع آزمایش و زمان انجام آن بستگی دارد؛ بنابراین نتیجه باید از مسیر مراقبتهای بارداری تفسیر شود، نه بر اساس مقایسه با باورهای خانوادگی.
نکته: این مطلب برای شناخت باورهای عامیانه است و جایگزین نظر پزشک، سونوگرافی یا آزمایشهای دوران بارداری نیست.
جمعبندی
باورهای قدیمی درباره تعیین جنسیت نوزاد، مانند توجه به شکل شکم، ویار، ضربان قلب یا تقویمهای سنتی، ریشه فرهنگی و خانوادگی دارند اما روش تشخیصی محسوب نمیشوند. اگر خانوادهای میخواهد جنسیت نوزاد را بداند، بهتر است به بررسی پزشکی مناسب و توضیح متخصص تکیه کند و نشانههای عامیانه را فقط در حد سرگرمی بشنود.
