انتخاب لوازم بهداشتی مورد نیاز مادر بعد از زایمان فقط به برداشتن چند پد محدود نمیشود. خونریزی طبیعی پس از زایمان، حساسیت ناحیه تناسلی، احتمال بخیه، تعریق و شروع شیردهی باعث میشوند چند وسیله ساده، اقامت در بیمارستان و روزهای اول خانه را راحتتر و بهداشتیتر کنند.
پد مخصوص زایمان، لباس زیر مناسب، بطری شستوشوی ناحیه و وسایل مراقبت از سینه، هسته اصلی این بخش از ساک زایمان هستند. نوع زایمان هم مهم است: در زایمان واژینال، شستوشوی ملایم و کاهش فشار روی بخیه اهمیت بیشتری دارد و در سزارین، جلوگیری از اصطکاک با محل برش اولویت پیدا میکند.
فهرست لوازم بهداشتی مورد نیاز مادر بعد از زایمان
- پد مخصوص زایمان: پدهایی با جذب بالا، سطح نرم و اندازه بزرگ برای خونریزی روزهای اول مناسبترند. چند مدل با جذب متوسط برای روزهای بعد هم بردارید.
- لباس زیر نخی و گشاد: دستکم ۴ تا ۶ عدد لباس زیر قابل شستوشو همراه داشته باشید. مدلهایی که کش سفت ندارند، برای بخیه یا پوست حساس راحتترند.
- لباس زیر یکبارمصرف یا مشبک: این گزینه برای ساعات اول، زمانی که تعویض پد بیشتر است، کاربردی است؛ البته باید اندازه مناسب داشته باشد و باعث فشار یا گرمای زیاد نشود.
- بطری شستوشوی ناحیه تناسلی: بطری فشاری با دهانه مناسب، شستوشو با آب ولرم را پس از سرویس بهداشتی آسانتر میکند؛ بهخصوص اگر نشستن یا خم شدن دردناک باشد.
- دستمال یا حوله نرم و بدون پرز: برای خشککردن، ناحیه را بهآرامی و با ضربههای ملایم خشک کنید و آن را روی پوست نکشید.
- دستمال مرطوب بدون عطر و الکل: در مسیر یا مواقع ضروری مفید است، اما جای شستوشو با آب را نمیگیرد و برای پوست تحریکشده نباید بهطور مداوم استفاده شود.
- سوتین شیردهی و پد سینه: پد سینه برای جلوگیری از خیسشدن لباس در اثر نشت شیر کاربرد دارد. آن را بهمحض مرطوبشدن عوض کنید تا پوست مدت طولانی مرطوب نماند.
- کرم یا پماد مراقبت از نوک سینه: فقط محصولی را انتخاب کنید که برای دوران شیردهی مناسب باشد و در صورت ترک یا درد شدید، با پزشک، ماما یا مشاور شیردهی مشورت کنید.
- دمپایی قابل شستوشو و حوله شخصی: این وسایل برای حمام و رفتوآمد در سرویس بهداشتی بیمارستان از نظر راحتی و بهداشت کاربردیاند.
برای خونریزی پس از زایمان چه وسایلی لازم است؟
خونریزی پس از زایمان یا لوچیا معمولاً در روزهای اول بیشتر است و سپس بهتدریج کاهش پیدا میکند. رنگ آن ممکن است از قرمز به قهوهای و بعد روشنتر تغییر کند؛ بنابراین پد مخصوص زایمان باید بهراحتی قابل تعویض و به اندازه کافی جاذب باشد.
پد را بهطور منظم عوض کنید، حتی اگر کاملاً پر نشده باشد. تامپون، کاپ قاعدگی و هر وسیلهای که داخل واژن قرار میگیرد در این دوره انتخاب مناسبی نیست؛ زمان استفاده دوباره از آنها باید با نظر پزشک مشخص شود.
وسایل بهداشتی مناسب برای بخیه و حساسیت ناحیه تناسلی
آب ولرم، شستوشوی ملایم و خشککردن بدون مالش، معمولاً برای مراقبت روزمره کافی است. صابونهای عطری، اسپری خوشبوکننده، پودر، بتادین یا سایر مواد ضدعفونیکننده را بدون تجویز روی زخم یا داخل واژن استفاده نکنید؛ این مواد میتوانند پوست را تحریک کنند یا روند ترمیم را مختل کنند.
اگر بیمارستان توصیهای درباره اسپری، پماد یا حمام نشسته داده است، همان دستور را دنبال کنید. برای زخم سزارین نیز لوازم اضافی مثل چسب، گاز یا پماد را خودسرانه به ساک اضافه نکنید؛ نوع پانسمان و زمان تعویض آن به روش جراحی و دستور تیم درمان بستگی دارد.
مراقبت بهداشتی از سینه در روزهای اول شیردهی
برای شیردهی، سوتین نخی و بدون فنر سفت و چند پد سینه کافی است. پدهای مرطوب را سریع عوض کنید و نوک سینه را با آب بشویید؛ استفاده مکرر از صابون میتواند خشکی و ترکخوردگی را بیشتر کند.
کرم نوک سینه تنها زمانی لازم است که خشکی یا ترک وجود داشته باشد و بهتر است محصولی انتخاب شود که برای تماس با دهان نوزاد مناسب معرفی شده باشد. درد شدید، زخم عمیق، خونریزی یا قرمزی منتشر سینه نیازمند ارزیابی متخصص است.
چه چیزهایی را در ساک بهداشتی مادر نگذاریم؟
- تامپون و کاپ قاعدگی برای دوره خونریزی پس از زایمان
- صابون، دستمال مرطوب و شویندههای عطری
- الکل، بتادین، اسپری خوشبوکننده یا داروهای موضعی بدون دستور درمانگر
- لباس زیر بسیار تنگ، پلاستیکی یا دارای کش سفت
- پدهای معطر که ممکن است پوست حساس را تحریک کنند
علائمی که نباید به تعویق بیفتند
این فهرست جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. اگر خونریزی بهطور ناگهانی زیاد شد، پد در مدت کوتاه کاملاً خیس شد، لختههای بزرگ تکرار شدند یا سرگیجه و ضعف داشتید، سریع با تیم درمان تماس بگیرید.
تب، بوی ناخوشایند ترشحات، درد رو به افزایش، ترشح چرکی از بخیه، بازشدن زخم یا قرمزی و تورم قابلتوجه نیز نیاز به بررسی پزشکی دارد. در این شرایط، فقط با تعویض پد یا شستوشوی بیشتر مشکل را مدیریت نکنید.
چطور ساک بهداشتی مادر را جمع کنیم؟
وسایل را در دو بسته جدا بگذارید: یک بسته کوچک برای بیمارستان و روز اول، و بسته دوم برای خانه. در بسته اول چند پد، لباس زیر، بطری شستوشو، دستمال نرم، دمپایی، پد سینه و وسایل شخصی ضروری را قرار دهید تا برای پیدا کردن هر وسیله مجبور نشوید کل ساک را باز کنید.
لوازم بهداشتی مورد نیاز مادر بعد از زایمان باید نرم، بدون عطر، قابل تعویض و متناسب با نوع زایمان باشند. انتخاب چند وسیله کاربردی و ایمن، بهتر از پرکردن ساک با محصولات متعدد و احتمالاً تحریککننده است؛ مراقبت از بخیه یا زخم سزارین هم باید طبق دستور تیم درمان انجام شود.
