تمرین شکرگزاری برای سلامتی در روز چهارم کتاب «معجزه شکرگزاری» از راندا برن، توجه را از کمبودها و نگرانی‌های جسمی به توانایی‌هایی می‌برد که بدن هر روز برای ما انجام می‌دهد. هدف این تمرین، دیدن سلامت به‌عنوان مجموعه‌ای از عملکردهای کوچک و ارزشمند است؛ نه ادعای درمان بیماری با چند جمله مثبت.

در این روش، چند نعمت مرتبط با بدن و سلامت خود را به‌صورت مشخص یادداشت می‌کنید و برای هرکدام قدردانی می‌کنید. حتی اگر با بیماری یا درد زندگی می‌کنید، می‌توانید بدون انکار وضعیت خود، روی بخش‌هایی تمرکز کنید که همچنان کار می‌کنند یا از حمایت و درمانی که دریافت می‌کنید بهره ببرید.

تمرین شکرگزاری برای سلامتی را چگونه انجام دهیم؟

برای اجرای تمرین، یک دفتر جداگانه یا چند خط از دفتر روزانه‌تان را به سلامت اختصاص دهید. سپس دست‌کم ۱۰ مورد را بنویسید که به بدن، توانایی‌های جسمی یا مراقبت از سلامتی شما مربوط هستند.

  1. ۱۰ نعمت مشخص را یادداشت کنید: برای نمونه، دیدن، شنیدن، راه‌رفتن، نفس‌کشیدن، خوابیدن، توانایی کارکردن یا داشتن فردی که در زمان بیماری از شما مراقبت می‌کند.
  2. دلیل قدردانی را بنویسید: به‌جای نوشتن «برای سلامتی‌ام ممنونم»، مشخص کنید چرا وجود یک توانایی برایتان ارزشمند است؛ مثلاً «برای پاهایم سپاسگزارم، چون امروز مرا تا محل کار رساندند.»
  3. بعد از هر مورد، مکث کنید: چند ثانیه به همان توانایی فکر کنید و احساس قدردانی را از یک جمله شتاب‌زده جدا کنید.
  4. تمرین را با توجه به بدن ادامه دهید: از قلب، ریه‌ها، دست‌ها، چشم‌ها یا هر بخشی که در زندگی روزمره به آن وابسته‌اید، به دلیل کارکردش تشکر کنید.

لازم نیست جمله‌ها ادبی یا طولانی باشند. ارزش تمرین به دقیق‌بودن و توجه شماست، نه تعداد کلمات یا تکرار مکانیکی عبارت «سپاسگزارم».

در این تمرین برای چه چیزهایی می‌توان شکرگزار بود؟

شکرگزاری برای سلامت فقط به نداشتن بیماری محدود نمی‌شود. بدن ممکن است هم‌زمان با یک مشکل، توانایی‌های زیادی داشته باشد که کمتر به آن‌ها توجه می‌کنیم. نگاه دقیق‌تر، تمرین را واقعی‌تر و دور از مثبت‌اندیشی اجباری می‌کند.

  • توانایی انجام یک کار ساده مثل حمام‌کردن، آشپزی یا بالا رفتن از پله‌ها
  • حواس پنج‌گانه و تجربه‌هایی که از دیدن، شنیدن، لمس‌کردن یا چشیدن به دست می‌آیند
  • استراحت شبانه، اشتها یا انرژی کافی برای انجام بخشی از کارهای روزانه
  • دسترسی به پزشک، دارو، مراقب یا فردی که در دوره بیماری کنار شماست
  • توانایی بدن برای ترمیم زخم‌ها، بازیابی انرژی یا سازگارشدن با شرایط دشوار

اگر در خانواده فردی بیمار است، این تمرین نباید به فشار برای «مثبت فکر کردن» تبدیل شود. می‌توان برای یک تماس دلگرم‌کننده، یک روز کم‌دردتر، تشخیص دقیق‌تر یا همراهی اعضای خانواده قدردان بود؛ بدون اینکه رنج یا نگرانی فرد نادیده گرفته شود.

چطور شکرگزاری برای سلامتی را از حالت کلیشه‌ای خارج کنیم؟

عبارت‌های عمومی خیلی زود تکراری می‌شوند. برای زنده‌ماندن تمرین، آن را به تجربه همان روز وصل کنید و هر بار یک جزئیات تازه را ببینید.

به کارکرد بدن، نه ظاهر آن توجه کنید

این تمرین درباره قدردانی از عملکرد بدن است، نه رسیدن به شکل ظاهری خاص یا مقایسه خود با دیگران. دست‌هایی که کودک را در آغوش می‌گیرند، چشم‌هایی که پیام گوشی را می‌خوانند یا زانوهایی که امکان نشستن و برخاستن می‌دهند، نمونه‌های ملموس‌تری از موضوع شکرگزاری هستند.

از اغراق و انکار فاصله بگیرید

اگر سردرد دارید، نوشتن «من کاملاً سالم هستم» ممکن است با تجربه واقعی شما ناسازگار باشد. جمله‌ای مانند «برای اینکه امروز توانستم با وجود سردرد کارهای ضروری‌ام را انجام دهم، سپاسگزارم» صادقانه‌تر است و فشار روانی کمتری ایجاد می‌کند.

نسخه کوتاه روزانه برای خانواده

برای تبدیل این تمرین به عادت، می‌توانید آن را در سه دقیقه و با مشارکت اعضای خانواده انجام دهید. هر نفر یک توانایی بدن یا یک کمک مرتبط با سلامتی را نام ببرد؛ کودکان هم می‌توانند برای دست‌ها، چشم‌ها، بازی‌کردن یا غذای سالمی که خورده‌اند قدردانی کنند.

در پایان، هرکس یک اقدام کوچک برای مراقبت از بدن انتخاب کند؛ مثل نوشیدن آب، چند دقیقه کشش، خواب منظم‌تر یا پیگیری نوبت پزشک. این اقدام بخشی از درمان نیست، اما کمک می‌کند شکرگزاری از یک جمله ذهنی به توجه عملی به سلامت پیوند بخورد.

جمع‌بندی: تمرین شکرگزاری برای سلامتی یعنی چند دقیقه مکث، دیدن عملکردهای واقعی بدن و قدردانی از آن‌ها. این تمرین جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست؛ ارزشش در ایجاد توجه و قدردانی روزانه، حتی در کنار بیماری و محدودیت، است.