وقتی کسی در مهمانی، هنگام غذا یا وسط گفت‌وگو مدام صفحه موبایلش را بررسی می‌کند، تذکر مستقیم ممکن است او را خجالت‌زده یا دفاعی کند. برای اینکه محترمانه از دیگران بخواهید کمتر از موبایل استفاده کنند، بهتر است به جای حمله به شخصیتشان، درباره موقعیت مشخص و نیاز خودتان حرف بزنید.

هدف این نیست که استفاده از تلفن همراه را برای دیگران ممنوع کنید؛ هدف، پیدا کردن فرصتی برای توجه متقابل است. زمان گفت‌وگو، لحن، نوع درخواست و توجه به احتمال ضروری بودن کار طرف مقابل، نتیجه را تا حد زیادی تغییر می‌دهد.

چگونه محترمانه از دیگران بخواهیم کمتر از موبایل استفاده کنند؟

بهترین درخواست معمولاً کوتاه، مشخص و بدون سرزنش است. به جای جمله‌ای مثل «تو اصلاً به کسی توجه نمی‌کنی»، می‌توانید بگویید: «وقتی با هم شام می‌خوریم و چند بار موبایلت را چک می‌کنی، احساس می‌کنم گفت‌وگویمان نیمه‌کاره می‌ماند. می‌شود تا پایان شام گوشی‌ها را کنار بگذاریم؟»

این شیوه سه نکته را هم‌زمان منتقل می‌کند: چه رفتاری دیده‌اید، چه اثری بر شما گذاشته و چه تغییری درخواست دارید. چنین جمله‌ای کمتر شبیه حکم یا سرزنش است و احتمال شنیده شدنش بیشتر می‌شود.

زمان مناسب را پیش از تذکر انتخاب کنید

اگر فرد در حال پاسخ دادن به تماس کاری، پیگیری یک موضوع خانوادگی یا انجام کاری فوری است، تذکر شما ممکن است ناعادلانه به نظر برسد. چند ثانیه صبر کنید یا ابتدا بپرسید: «موضوع فوری است؟» این پرسش ساده نشان می‌دهد قصد ندارید بدون دانستن شرایط قضاوت کنید.

برای گفت‌وگوی جدی‌تر، وسط مهمانی یا جلوی دیگران زمان مناسبی نیست. بهتر است بعداً در فضایی آرام و خصوصی درباره الگویی که تکرار می‌شود صحبت کنید. تذکر عمومی، مخصوصاً برای همسر، نوجوان یا بزرگ‌تر خانواده، ممکن است اصل مسئله را به دعوایی درباره آبرو و احترام تبدیل کند.

به جای برچسب زدن، از تجربه خودتان بگویید

عبارت‌هایی مانند «بی‌ادبی»، «اعتیاد به موبایل» یا «تو همیشه همین‌طوری هستی» گفت‌وگو را از یک رفتار مشخص به حمله‌ای کلی تبدیل می‌کند. حتی اگر از رفتار طرف مقابل خسته باشید، این برچسب‌ها معمولاً او را به دفاع از خودش وادار می‌کنند، نه اصلاح رفتار.

از جمله‌های اول‌شخص استفاده کنید:

  • «وقتی وسط حرفم پیام‌هایت را چک می‌کنی، رشته کلامم را از دست می‌دهم.»
  • «دوست دارم این چند دقیقه را واقعاً با هم صحبت کنیم.»
  • «برای من مهم است هنگام غذا خوردن حواسمان به گفت‌وگو باشد.»
  • «اگر کارت فوری نیست، می‌شود پاسخ دادن را به بعد موکول کنی؟»

تفاوت این جمله‌ها با سرزنش در این است که درباره رفتار و اثر آن صحبت می‌کنند، نه درباره ارزش یا شخصیت فرد.

درخواست خود را کوچک و قابل اجرا بیان کنید

درخواست «کمتر از موبایل استفاده کن» ممکن است برای طرف مقابل مبهم باشد. معلوم نیست منظور شما کنار گذاشتن کامل گوشی است، کمتر چک کردن پیام‌ها یا پاسخ ندادن هنگام گفت‌وگو. هرچه پیشنهاد مشخص‌تر باشد، احتمال توافق بیشتر می‌شود.

برای نمونه می‌توانید یکی از این گزینه‌ها را مطرح کنید:

  1. «بیایید تا پایان شام گوشی‌ها را روی حالت بی‌صدا بگذاریم.»
  2. «وقتی یکی از ما در حال صحبت است، موبایل را کنار بگذاریم و بعد به پیام‌ها برسیم.»
  3. «ده دقیقه بدون گوشی چای بخوریم و بعد هرکدام کارمان را انجام دهیم.»
  4. «اگر منتظر تماس ضروری هستی، صدای گوشی را روشن بگذار؛ در غیر این صورت می‌شود فعلاً کنار گذاشته شود؟»

پیشنهاد محدود و روشن، بهتر از درخواست کلی برای تغییر عادت‌های روزمره عمل می‌کند. گاهی یک توافق کوچک، مثل کنار گذاشتن موبایل هنگام غذا، از تذکرهای مکرر نتیجه بهتری دارد.

اگر طرف مقابل ناراحت شد، گفت‌وگو را به رقابت تبدیل نکنید

ممکن است او پاسخ دهد: «خودت هم همیشه با موبایلت کار می‌کنی.» اگر این حرف درست است، دفاع فوری یا حمله متقابل کمکی نمی‌کند. می‌توانید بگویید: «ممکن است درست بگویی؛ من هم باید حواسم به این موضوع باشد. بیایید هر دو در این زمان موبایل‌ها را کنار بگذاریم.»

پذیرفتن سهم خودتان از مسئله، درخواست را عادلانه‌تر می‌کند. اگر فقط از دیگری انتظار داشته باشید، تذکر شما شبیه کنترل کردن به نظر می‌رسد؛ اما توافق دوطرفه، مسئولیت را میان افراد تقسیم می‌کند.

برای موقعیت‌های تکراری، توافق خانوادگی بسازید

وقتی مشکل بارها تکرار می‌شود، بهتر است هر بار به یک نفر تذکر ندهید. خانواده می‌تواند درباره چند موقعیت مشخص مانند میز غذا، زمان گفت‌وگوی خانوادگی یا دیدار با مهمان‌ها به توافق برسد. این توافق باید برای همه، از بزرگ‌ترها تا کودکان، تا حد امکان یکسان باشد.

قانون بهتر است استثنا هم داشته باشد: انتظار تماس مهم، مراقبت از فرد بیمار یا هماهنگی ضروری خانوادگی. همچنین استفاده از موبایل برای عکس گرفتن، ترجمه، مسیریابی یا نشان دادن یک موضوع مرتبط با گفت‌وگو با چک کردن بی‌هدف پیام‌ها یکسان نیست.

اگر نوجوانی در جمع مدام از تلفن همراه استفاده می‌کند، تحقیر کردن یا گرفتن ناگهانی گوشی معمولاً اعتماد را کم می‌کند. توضیح دادن دلیل توافق، تعیین زمان مشخص و رعایت همان قانون از سوی بزرگ‌ترها، اثر بیشتری دارد.

وقتی تذکر دادن نتیجه نمی‌دهد، مرز خودتان را روشن کنید

شما نمی‌توانید رفتار دیگران را کاملاً کنترل کنید، اما می‌توانید درباره مشارکت خودتان تصمیم بگیرید. اگر گفت‌وگو برایتان ممکن نیست، آرام بگویید: «اگر قرار است هنگام صحبت بیشتر وقتت با موبایل باشد، گفت‌وگو را به زمان دیگری موکول می‌کنم.» سپس بدون کنایه یا قهر، به این تصمیم پایبند بمانید.

این جمله تهدید نیست؛ توضیح مرزی است که برای حفظ کیفیت رابطه تعیین کرده‌اید. مرز زمانی مؤثرتر است که کوتاه، قابل اجرا و بدون مجازات یا تحقیر بیان شود.

جمع‌بندی: برای اینکه محترمانه از دیگران بخواهید کمتر از موبایل استفاده کنند، زمان مناسب را انتخاب کنید، رفتار مشخص را توضیح دهید و درخواست کوچکی پیشنهاد بدهید. جمله‌های اول‌شخص، توافق دوطرفه و توجه به تماس‌های ضروری، احتمال همکاری را بیشتر می‌کند؛ در نهایت، به جای تلاش برای کنترل دیگری، مرز و انتخاب خودتان را روشن نگه دارید.